Pêşgotin · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 3131

Miswar bin Makhrama rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Pêşgotin
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Miswar bin Makhrama hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ وَزَعَمَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ‏"‏‏.‏ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَ آخِرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ‏.‏ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُطَيِّبَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ‏.‏ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ‏"‏ فَرَجَعَ النَّاسُ، فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا فَأَذِنُوا‏.‏ فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا عَنْ سَبْىِ هَوَازِنَ‏.‏

Werger

Seîd bin Ufeyr ji me re ragihand û got: Leys ji min re ragihand û got: Uqeyl ji min re ragihand, ji Îbn Şîhab, wî jî got: Urwe îdia kir ku Mervan bin Hekem û Miswer bin Mexreme jê re agahdar kirin ku Resûlullah ﷺ dema şanda Hevazînê wekî misilman hatin cem wî û jê xwestin ku mal û dîlên wan vegerîne wan, wiha ferman kir:

"Gotina herî xweş li cem min ya herî rast e; lewma yek ji van her du tiştan hilbijêrin: yan dîlan yan jî malê. Min belavkirina wan ji bo wan dereng xistibû." Resûlullah ﷺ piştî vegera xwe ji Taîfê zêdetirî deh şevan li benda wan mabû. Dema ku ji wan re diyar bû ku Resûlullah ﷺ ji bilî yek ji van her du tiştan tiştekî din venagerîne wan, wan got: "Em dîlên xwe hildibijêrin." Hingê Resûlullah ﷺ di nav misilmanan de rabû ser piyan û pesnê Allah da bi awayekî ku jê re layiq e, paşê got: "Lê belê, ev birayên we bi tobe û poşmaniyê hatine cem me, û min dît ku guncaw e ez dîlên wan vegerînim wan. Ji we kî bixwaze vê yekê wekî qenciyekê bike, bila bike; û ji we kî bixwaze li ser para xwe bimîne, bila dev ji dîlên xwe berde û em ê ji yekemîn feyda (xenîmeta bê şer) ku Allah dide me, telafiya wî bikin." Xelkê got: "Ya Resûlallah! Me ev yek bi dilxwazî qebûl kir û ji wan re helal kir." Hingê Resûlullah ﷺ ji wan re got: "Em nizanin ka ji we kî destûr daye vê yekê û kî destûr nedaye; lewma vegerin heta ku serokên we rewşa we ji me re ragihînin." Xelk vegeriya, serokên wan bi wan re axivîn, paşê vegeriyan cem Resûlullah ﷺ û jê re gotin ku hemûyan bi dilxwazî qebûl kiriye û destûr dane. Ev ew tişt e ku der barê dîlên Hevazînê de gihiştiye me.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxember ﷺ mafên mirovan parast û ji bo vegerandinê razîbûna azad xwest.

Paşxane û sedem

Piştî vegera wî ji Ta’ifê, şandeya Hawazin wek misilman hat cem Pêxember ﷺ û daxwaza vegerandina mal û girtiyan kir. Wî dabeşkirinê paş xistibû û hişt misilman bixwe razî bibin ku girtiyên wan bên vegerandin; ji bo kesên ku dixwestin para xwe ya rewa biparêzin, telafî dabîn kir.

Wateya peyvên dijwar
Hawazin

Eşîrekî erebî ku şandeya wê piştî misilmanbûnê daxwaza vegerandina mal û girtiyan kir.

saby

Girtîyên ku di dema şer de hatine girtin.

fay’

Talana şerî an malê ku digihîşt civaka misilmanan; li vir wek çavkaniya telafiyê tê nîşandan.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê derdixin ku rêberek divê bi rastî biaxive û mafên kesên din bi baldarî biparêze. Pêxember ﷺ eşkere kir ku vegerandin tenê bi dilxwazî dikare pêk were: kesê ku razî bû, ji para xwe derbas bû; kesê ku razî nebû, mafê xwe yê telafiyê diparast. Ev herwiha girîngiya nûnerên pêbawer nîşan dide ku razîbûna mirovan bi rastî piştrast dikin. Çar mezhebên hiqûqî yên Sunnî di hiqûqa xwe de girîngiya razîbûnê û qedexeya standina malê bê maf an bê razîbûnê qebûl dikin.

Dersên ji bo îro
  1. Dema biryarekê li ser malê kesekî din bandor dike, bijartinên heyî û awayê dabînkirina telafiya gengaz bi eşkereyî rave bike.
  2. Razîbûnê bi xwe an bi riya nûnerên pêbawer bixwaze; heta ku neyê piştrastkirin, wê wek tiştekî hatî dayîn qebûl neke.
  3. Di navbeynîtî û rêberiyê de rastiyê bibêje, heta ku mirov encameke din tercîh bikin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.