Sahih al-Bukhari, hedîsa 3133
Abu Musa al-Ash'ari rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Zahdam
- 1Abdullah ibn Abd al‑Wahhabji al‑Bukhari re vegotعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ
- 2Hammadحَمَّادٌ
- 3Ayyubأَيُّوبُ
- 4Abu Qilabaأَبِي قِلاَبَةَ
- 5Al‑Qasim ibn Asim al‑Kulaybiالْقَاسِمُ بْنُ عَاصِمٍ الْكُلَيْبِيُّ
- 6Zahdamزَهْدَمٍ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ وَحَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ عَاصِمٍ الْكُلَيْبِيُّ ـ وَأَنَا لِحَدِيثِ الْقَاسِمِ، أَحْفَظُ ـ عَنْ زَهْدَمٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى، فَأُتِيَ ذَكَرَ دَجَاجَةً وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مِنَ الْمَوَالِي، فَدَعَاهُ لِلطَّعَامِ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا، فَقَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ لاَ آكُلُ. فَقَالَ هَلُمَّ فَلأُحَدِّثْكُمْ عَنْ ذَاكَ، إِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي نَفَرٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ نَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ". وَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ، فَسَأَلَ عَنَّا فَقَالَ " أَيْنَ النَّفَرُ الأَشْعَرِيُّونَ ". فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قُلْنَا مَا صَنَعْنَا لاَ يُبَارَكُ لَنَا، فَرَجَعْنَا إِلَيْهِ فَقُلْنَا إِنَّا سَأَلْنَاكَ أَنْ تَحْمِلَنَا، فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا أَفَنَسِيتَ قَالَ " لَسْتُ أَنَا حَمَلْتُكُمْ، وَلَكِنَّ اللَّهَ حَمَلَكُمْ، وَإِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا ".
Zehdem ragihand: Em li cem Ebû Mûsa bûn, xwarinek ku tê de goştê mirîşkê yê pijandî hebû hat pêşniyarkirin. Li cem wî mêrekî ji eşîra Benî Teym Ellah hebû ku rûyê wî sor bû û wekî koleyekî azadkirî xuya dikir. Ebû Mûsa ew vexwend xwarinê, lê wî got:
"Min dît ku mirîşk tiştên pîs dixwin, lewma min nefret kir û min sond xwar ku ez ê goştê mirîşkê nexwim." Ebû Mûsa got: "Were, ez ê meseleyekê ji te re vebêjim. Ez bi komek ji Eş'eriyan re çûm cem Pêxember ﷺ û me jê xwest ku ji me re wasîteya siwarbûnê peyda bike. Wî got: 'Bi Xwedê sond! Ez ê ji we re wasîteya siwarbûnê peyda nekim û tiştekî min tune ku hûn siwar bibin.' Paşê, ji bo Resûlê Xwedê ﷺ deve wek xenîmet hatin anîn û wî li me pirsî û got: 'Koma Eş'eriyan li ku ye?' Paşê ferman da ku pênc devên bi tîmên spî ji me re werin dayîn. Dema em derketin rê, me got: 'Me çi kir? Di vê yekê de bereket ji me re nîne.' Vegeriyan cem wî û gotin: 'Me ji te xwestibû ku tu ji me re wasîteya siwarbûnê peyda bikî, lê te sond xwaribû ku tu ê peyda nekî. Ma te ji bîr kir?' Wî bersiv da: 'Ne min ji we re wasîteya siwarbûnê peyda kir, lê Xwedê ji we re peyda kir. Bi Xwedê sond! İnşaellah, eger ez sondekê bixwim û paşê bibînim ku tiştekî din ji wê çêtir e, ez ê ya çêtir bikim û kefara soda xwe bidim.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Kes ku sond dixwe, paşê çareseriyek çêtir dibîne, divê ya çêtir hilbijêre û ji bo binpêkirina sondê kefaretê bide.
Kirineke fermankirî ku kes bi wê encamên binpêkirina sondê telafî dike.
Deveyên ku Pêxember ﷺ ferman da ji Eş'ariyan re wekî siwarî bên dayîn.
Mal û milkên ku di dema şerekî leşkerî de tên bidestxistin û li gorî rêgezên Îslamê tên dabeşkirin.
Zanyarên klasîk ji vê rîwayetê derdixin ku sond divê rê li ber kesekî negire ku ew ya çêtir an dadwerî hilbijêre; di wê rewşê de sond tê binpêkirin û kaffareta destnîşankirî tê dayîn. Çar mezhebên hiqûqî yên Sunnî li ser bingeha Qur'an û Sunnetê kefareta sondê ya binpêkirî vedikolin, û di hûrguliyên hiqûqî de hin cudahiyên wan hene. Gotinên Pêxember ﷺ her wiha nîşan didin ku di dawiyê de birêvebirina çavkaniyan di bin iradeya Allah de ye.
- Heta ku sond ji bo başiyê be, pê li wê bigire; lê wê ji hilbijartineke çêtir û dadwerî girîngtir neke.
- Heke tu sondê ji bo kirina tişta çêtir binpê bikî, kefareta destnîşankirî jî bide.
- Bipejirîne ku alîkarî û çavkanî di dawiyê de ji Allah tên, her çend mirov bibin sedema rasterast.
Ev rîwayeta Sahih jî mijarek hiqûqî vedikole û alîkarî dike ku cihê hedîsê di nav rêberiyên firehtir ên Sunnetê de were dîtin.
Sahih al-Bukhari · #3096 (Sahih)Ev rîwayeta Sahih di heman pirtûka li ser dabeşkirina destkefta şerê de ye, di çarçoveya dayîna deveyan ji Eş'ariyan re.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.