Cizye û Muwade'e · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 3157

Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Cizye û Muwade'e
صحيح البخاري

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرًا، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ وَعَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، فَحَدَّثَهُمَا بَجَالَةُ، سَنَةَ سَبْعِينَ ـ عَامَ حَجَّ مُصْعَبُ بْنُ الزُّبَيْرِ بِأَهْلِ الْبَصْرَةِ ـ عِنْدَ دَرَجِ زَمْزَمَ قَالَ كُنْتُ كَاتِبًا لِجَزْءِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَمِّ الأَحْنَفِ، فَأَتَانَا كِتَابُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِسَنَةٍ فَرِّقُوا بَيْنَ كُلِّ ذِي مَحْرَمٍ مِنَ الْمَجُوسِ‏.‏ وَلَمْ يَكُنْ عُمَرُ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنَ الْمَجُوسِ‏.‏ حَتَّى شَهِدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَهَا مِنْ مَجُوسِ هَجَرٍ‏.‏

Werger

Ji me re Amr bîn Dînar ragihand û got: Ez bi Cabir bîn Zeyd û Amr bîn Evs re rûniştibûm, û Bocale di sala 70'ê Hicrî de -di wê salê de ku Mus'eb bîn Zubeyr serokê heciyên Besreyê bû- li ser pêlikên bîra Zemzemê ji wan re wiha vegot:

"Ez katibê Cez' bîn Muawiye, mamê Ehnaf bûm. Nameyek ji Omer bîn Xettab beriya mirina wî bi salekê hat û tê de wiha dihat xwendin: 'Di navbera hemû kesên ku ji hev re mehrem in ji Mecûsiyan de zewacan betal bikin.' Omer ji Mecûsiyan cizye nestandibû heta ku Ebdurehman bîn Evf şahidî da ku Resûlê Allah ﷺ ji Mecûsiyên Hecerê cizye standiye."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Omer piştî piştrastkirina ji aliyê Pêxember ﷺ ve cizye li ser mecûsiyan ferz kir.

Paşxane û sedem

Badjala vegot ku ew wek nivîskarê Djuza’ ibn Muawiyeyê dixebitî. Salek berî mirina Omer, nameyek ji wî hat ku tê de fermana rawestandina zewacên di navbera xizmên nêzîk ên mahrem de, di nav mecûsiyan de, hebû. Omer hê jî ji wan cizye nestandibû heta ku Abd ar-Rahman ibn Awf ew ji kiryara Pêxember ﷺ agahdar kir.

Wateya peyvên dijwar
Cizye

Xeraceke ku di pergala hiqûqî ya klasîk a Îslamê de ji hin bindestên ne-misilman dihat standin.

Mecûsî

Şagirtên Zerdeştîtiyê; li vir ev nav ji bo civata olî ya Hecerê hatiye bikaranîn.

Mahrem

Xizmekî nêzîk ku li gorî rêgezên Îslamê zewac bi wî re qedexe ye.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk ji vê derdixin ku cizye dikare ji mecûsiyan jî were standin, ji ber ku Pêxember ﷺ ev yek li ser mecûsiyên Hecerê kir. Xweparêziya Omer û biryara wî piştî şahidiya Abd ar-Rahman ibn Awf girîngiya delîlên ji Sunnê di biryarên îdarî û hiqûqî de nîşan dide. Fermana derbarê zewacên qedexekirî yên di nav xizman de wek tedbîrek ji bo bidawîkirina wan tê şîrovekirin; fuqehayê li ser sepandina wê ya rast di çarçoveya rêgezên ji bo ne-misilmanan û hiqûqa civakî ya wan de nîqaş dikin.

Dersên ji bo îro
  1. Biryara îdarî û hiqûqî li ser zanîna pêbawer a Sunnê ava bike û şêwara pisporan bistîne.
  2. Pirsgirêkên bacê û hiqûqê bi baldarî çareser bike û bingeha biryarê eşkere diyar bike.
  3. Di mijarên têkildarî civakên olî de xwe dispêre texmînan neke; çavkanî û rêgezên hiqûqî yên têkildar lêkolîn bike.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.