Sahih al-Bukhari, hedîsa 3447
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Muhammad ibn Yusufji al‑Bukhari re vegotمُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Al‑Mughira ibn an‑Nu'manالْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ
- 4Sa'id ibn Jubayrسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تُحْشَرُونَ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلاً، ثُمَّ قَرَأَ {كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ} فَأَوَّلُ مَنْ يُكْسَى إِبْرَاهِيمُ، ثُمَّ يُؤْخَذُ بِرِجَالٍ مِنْ أَصْحَابِي ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ، فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ {وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ} إِلَى قَوْلِهِ {الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}". قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ذُكِرَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ هُمُ الْمُرْتَدُّونَ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلَى عَهْدِ أَبِي بَكْرٍ، فَقَاتَلَهُمْ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه.
Ji Îbn Ebbas (razîyallahu anhuma) hatiye ragihandin ku wî got: Resûlullah ﷺ ferman kir:
"Hûn ê pêxwas, tazî û bêsinetbûyî werin haşirkirin." Paşê Pêxember ﷺ ev ayeta pîroz xwend: "Wekî me dest bi afirandina yekem kir, em ê wê dubare bikin; ev sozeke li ser me ye. Bêguman em ê wê pêk bînin." (21:104) Û wiha dewam kir: "Yê yekem ku dê cil lê were kirin Îbrahîm e. Paşê hin kes ji hevalên min dê ber bi rastê û çepê ve werin birin. Ez ê bibêjim: 'Hevalên min!' Lê dê were gotin: 'Piştî ku te ew hiştin, ew li ser paşiyên xwe vegeriyan (ji dîn derketin).' Hingê ez ê wekî bendeyê salih Îsa kurê Meryemê bibêjim: 'Ez li ser wan şahid bûm heta ku ez di nav wan de bûm; lê gava te canê min stand, tu bûyî çavdêrê wan û tu li ser her tiştî şahid î.' (5:117) heta gotina Wî: '(Ew Êdî Xalib û Hakîm e)'." Muhemmed bîn Yûsif got: Ji Ebû Ebdillah ji Qebîse hatiye ragihandin ku ew kes murted in (yên ku ji dîn vegeriyan) yên di dema Ebû Bekir de vegeriyan û Ebû Bekir (razîyallahu anh) şer li dijî wan kir.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Hemû dê bê cil bên vejandin, û dilsozî ji bo Allahê biryarder dimîne.
Wekî ku mirovan dema ji dayik bûn, bê xitan.
Kesên ku piştî koça Pêxember ﷺ ji Îslamê dûr ketin.
Kesê ku li ser mirovan çavdêriyê dike û kirinên wan dizane.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku vejîn dê laşî be û Allah dê mirovan wekî cara yekem ku wan afirand, kom bike. Gotina ku Îbrahim dê yekem kesê ku cil li xwe bike be, rûmeta wî ya taybet nîşan dide. Şîroveya Qabisê kesên ji dînê derketî yên ku hatine behskirin bi komên ku di dema xîlafeta Ebû Bekir de ji Îslamê derketin ve girêdide; nivîsê bingehekê nade ku bê delîl ev danasîn li ser kesên din were sepandin. Ayeta derbarê Îsa ibn Merîem ﷺ de tekez dike ku Allah piştî ku pêxemberek ji nav wan hatiye rakirin, bi tevahî li ser mirovan çavdêr e.
- Her roj ji bo hevdîtina bi Allah re xwe amade bike û di bawerî û kirinên xwe de dilpak bimîne.
- Di Îslamê de xurt bimîne, heta dema ku kesên din li te çavdêrî nakin.
- Di tawanbar kirina kesên din de hişyar be: zanîna dawî û dadwerî tenê ya Allah e.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.