Sahih al-Bukhari, hedîsa 3595
Adi ibn Hatim rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Adi ibn Hatim hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحَكَمِ، أَخْبَرَنَا النَّضْرُ، أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ، أَخْبَرَنَا سَعْدٌ الطَّائِيُّ، أَخْبَرَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم إِذْ أَتَاهُ رَجُلٌ فَشَكَا إِلَيْهِ الْفَاقَةَ، ثُمَّ أَتَاهُ آخَرُ، فَشَكَا قَطْعَ السَّبِيلِ. فَقَالَ " يَا عَدِيُّ هَلْ رَأَيْتَ الْحِيرَةَ ". قُلْتُ لَمْ أَرَهَا وَقَدْ أُنْبِئْتُ عَنْهَا. قَالَ " فَإِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتَرَيَنَّ الظَّعِينَةَ تَرْتَحِلُ مِنَ الْحِيرَةِ، حَتَّى تَطُوفَ بِالْكَعْبَةِ، لاَ تَخَافُ أَحَدًا إِلاَّ اللَّهَ " ـ قُلْتُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَ نَفْسِي فَأَيْنَ دُعَّارُ طَيِّئٍ الَّذِينَ قَدْ سَعَّرُوا الْبِلاَدَ " وَلَئِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتُفْتَحَنَّ كُنُوزُ كِسْرَى ". قُلْتُ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ قَالَ " كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ، وَلَئِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ، لَتَرَيَنَّ الرَّجُلَ يُخْرِجُ مِلْءَ كَفِّهِ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ، يَطْلُبُ مَنْ يَقْبَلُهُ مِنْهُ، فَلاَ يَجِدُ أَحَدًا يَقْبَلُهُ مِنْهُ، وَلَيَلْقَيَنَّ اللَّهَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ يَلْقَاهُ، وَلَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ تُرْجُمَانٌ يُتَرْجِمُ لَهُ. فَيَقُولَنَّ أَلَمْ أَبْعَثْ إِلَيْكَ رَسُولاً فَيُبَلِّغَكَ فَيَقُولُ بَلَى. فَيَقُولُ أَلَمْ أُعْطِكَ مَالاً وَأُفْضِلْ عَلَيْكَ فَيَقُولُ بَلَى. فَيَنْظُرُ عَنْ يَمِينِهِ فَلاَ يَرَى إِلاَّ جَهَنَّمَ، وَيَنْظُرُ عَنْ يَسَارِهِ فَلاَ يَرَى إِلاَّ جَهَنَّمَ ". قَالَ عَدِيٌّ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقَّةِ تَمْرَةٍ، فَمَنْ لَمْ يَجِدْ شِقَّةَ تَمْرَةٍ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ ". قَالَ عَدِيٌّ فَرَأَيْتُ الظَّعِينَةَ تَرْتَحِلُ مِنَ الْحِيرَةِ حَتَّى تَطُوفَ بِالْكَعْبَةِ، لاَ تَخَافُ إِلاَّ اللَّهَ، وَكُنْتُ فِيمَنِ افْتَتَحَ كُنُوزَ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ، وَلَئِنْ طَالَتْ بِكُمْ حَيَاةٌ لَتَرَوُنَّ مَا قَالَ النَّبِيُّ أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم " يُخْرِجُ مِلْءَ كَفِّهِ ".
Adî bîn Hatim (r.a.) wiha dibêje: Dema ez li cem Pêxember ﷺ bûm, mêrek hat û ji wî re ji tunebûn û xizaniyê gilî kir. Paşê mêrekî din hat û ji rêbiriyê (diziya rêyan) gilî kir. Pêxember ﷺ ferman kir:
"Ey Adî! Te Hîre dîtiye?" Min got: "Min nedîtiye, lê jê agahdar bûme." Wî ferman kir: "Eger emrê te dirêj be, tu yê bibînî ku jinek ji Hîreyê siwar dibe û diçe heta ku li dora Kabe'yê digere, ji bilî Allah ji kesekî natirse." Min di dilê xwe de got: "Wê halê dizên eşîra Tayî yên ku welat wêran kiriye çi be?" Pêxember ﷺ wiha domand: "Eger emrê te dirêj be, gencîneyên Kisra dê werin vekirin." Min pirsî: "Kisrayê kurê Hurmuz?" Wî got: "Belê, Kisrayê kurê Hurmuz. Û eger emrê te dirêj be, tu yê bibînî ku mirovek destê xwe tijî zêr an zîv derdixe û li kesekî digere ku jê qebûl bike, lê kesekî nabîne ku jê qebûl bike. Û her yek ji we roja ku Allah dibîne, bêyî ku di navbera wan de tercumanek hebe ku ji bo wî tercume bike, Wî dibîne. Allah dê jê re bibêje: 'Ma min qasid şand ba te da ku te agahdar bike?' Ew ê bibêje: 'Belê.' Dê bibêje: 'Ma min mal nedaye te û ez bi te re nebûme xwedî kerem?' Ew ê bibêje: 'Belê.' Paşê ew ê li aliyê rastê binêre û tiştekî ji bilî Dojehê nabîne, û li aliyê çepê binêre û dîsa tiştekî ji bilî Dojehê nabîne." Adî (r.a.) dibêje: Min bihîst ku Pêxember ﷺ digot: "Xwe ji Agir biparêzin, her çend bi perçeyekî xurme be jî; kî nikaribe perçeyekî xurme bibîne, bila bi gotineke xêr xwe biparêze." Adî (r.a.) wiha zêde kir: Min dît ku jinek ji Hîreyê siwar bû û çû heta ku li dora Kabe'yê geriya, ji bilî Allah ji kesekî netirsiya. Û ez di nav wan kesên de bûm ku gencîneyên Kisrayê kurê Hurmuz vekirin. Eger emrê we dirêj be, hûn ê bibînin ka Pêxember Ebû'l-Qasim ﷺ çi gotibû: "Destê xwe tijî zêr derdixe..."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ ewlehî û dewlemendiyê pêşdibêje û dilsozî hîn dike.
Bajarek li Iraqê ya îroyîn, li başûrê Kûfeyê.
Cihê rûniştinê yê sergirtî ku li ser heywanekî siwarî tê hilgirtin.
Sernavê serwerê Farisî; li vir behsa Kisra, kurê Hurmuz, tê kirin.
Zanistvanên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, rave dikin ku rêwîtiya ewle ya hatibû pêşbînîkirin û vekirina xezîneyên Kisra nîşanên tiştên ku paşê qewimîn bûn. Beşa derbarê axretê de bîr tîne ku her mirovekî dê ji bo baweriya xwe û awayê ku bi keremên Allah re tevger kiriye, bi kesane hesabê xwe bide. Teşwîqa ku mirov heta nîv xurmayekê bide, nîşan dide ku xêr ji mezinahiya milkê kesekî ve girêdayî nîne; yê ku nikare tiştekî bide, dikare bi gotineke dilovan xêrê bike.
- Bi rêkûpêk xêrê bide, heta ku tenê dikarî pereyekî biçûk bidî.
- Bi mirovan re bi nermî biaxive; gotineke baş bi xwe jî kiryareke xêrê ye.
- Milkê xwe wek berpirsiyariyekê bi kar bîne û ji bo hesabê xwe yê kesane li pêş Allah amade bibe.
Ev veguhastin jî parvekirina milkê tekez dike û bi awayekî zelal bi bangawaziya dûrketina ji agirê Dojehê bi tewşeyeke biçûk ve girêdayî ye.
Sahih al-Bukhari · #3594 (Sahih)Ev hedîsa ji heman pirtûkê jî behsa ragihandina bûyerên paşerojê dike û bi vî awayî mijarê temam dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.