Hevalên Pêxember ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 3674

Abu Musa al-Ash'ari rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Hevalên Pêxember ﷺ
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Abu Musa al-Ash'ari hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ أَبُو الْحَسَنِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو مُوسَى الأَشْعَرِيُّ، أَنَّهُ تَوَضَّأَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ خَرَجَ، فَقُلْتُ لأَلْزَمَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَلأَكُونَنَّ مَعَهُ يَوْمِي هَذَا‏.‏ قَالَ فَجَاءَ الْمَسْجِدَ، فَسَأَلَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا خَرَجَ وَوَجَّهَ هَا هُنَا، فَخَرَجْتُ عَلَى إِثْرِهِ أَسْأَلُ عَنْهُ، حَتَّى دَخَلَ بِئْرَ أَرِيسٍ، فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ، وَبَابُهَا مِنْ جَرِيدٍ حَتَّى قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَاجَتَهُ، فَتَوَضَّأَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ، فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى بِئْرِ أَرِيسٍ، وَتَوَسَّطَ قُفَّهَا، وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْصَرَفْتُ، فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ، فَقُلْتُ لأَكُونَنَّ بَوَّابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْيَوْمَ، فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَدَفَعَ الْبَابَ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ‏.‏ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏"‏‏.‏ فَأَقْبَلْتُ حَتَّى قُلْتُ لأَبِي بَكْرٍ ادْخُلْ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُبَشِّرُكَ بِالْجَنَّةِ‏.‏ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَجَلَسَ عَنْ يَمِينِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ فِي الْقُفِّ، وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي الْبِئْرِ، كَمَا صَنَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ، ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ وَقَدْ تَرَكْتُ أَخِي يَتَوَضَّأُ وَيَلْحَقُنِي، فَقُلْتُ إِنْ يُرِدِ اللَّهُ بِفُلاَنٍ خَيْرًا ـ يُرِيدُ أَخَاهُ ـ يَأْتِ بِهِ‏.‏ فَإِذَا إِنْسَانٌ يُحَرِّكُ الْبَابَ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ‏.‏ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ ثُمَّ جِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَقُلْتُ هَذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَسْتَأْذِنُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏"‏‏.‏ فَجِئْتُ فَقُلْتُ ادْخُلْ وَبَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْجَنَّةِ‏.‏ فَدَخَلَ، فَجَلَسَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْقُفِّ عَنْ يَسَارِهِ، وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي الْبِئْرِ، ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ، فَقُلْتُ إِنْ يُرِدِ اللَّهُ بِفُلاَنٍ خَيْرًا يَأْتِ بِهِ‏.‏ فَجَاءَ إِنْسَانٌ يُحَرِّكُ الْبَابَ، فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ‏.‏ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ عَلَى بَلْوَى تُصِيبُهُ ‏"‏ فَجِئْتُهُ فَقُلْتُ لَهُ ادْخُلْ وَبَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْجَنَّةِ عَلَى بَلْوَى تُصِيبُكَ‏.‏ فَدَخَلَ فَوَجَدَ الْقُفَّ قَدْ مُلِئَ، فَجَلَسَ وُجَاهَهُ مِنَ الشِّقِّ الآخَرِ‏.‏ قَالَ شَرِيكٌ قَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ فَأَوَّلْتُهَا قُبُورَهُمْ‏.‏

Werger

Ebû Mûsa El-Eş'arî wiha got: Min li mala xwe destav girt û derketim derve, min bi xwe re got:

"Îro ez ê teqez li pey Resûlullah ﷺ bimînim û vê roja xwe bi wî re derbas bikim." Ez çûm mizgeftê û li Pêxember ﷺ pirsîm; wan gotin: "Ew ber bi vî alî ve çûye." Ez jî li dû wî derketim û dipirsîm, heta ku ew ket Bîra Arîsê. Ez li ber deriyê wê rûniştim -deriyê wê ji pelên hurmeyê bû- heta ku Resûlullah ﷺ pêdiviya xwe ya siruştî bi cih anî û destav girt. Paşê ez çûm ba wî, dîtim ku ew li ser bîra Arîsê rûniştiye, li nîvê keviya wê bû, lingên xwe vekiribûn û di nav bîrê de daliqandibûn. Min silav da wî û paşê vegeriyam û li ber derî rûniştim. Min got: "Îro ez ê bibim dergevanê Resûlullah ﷺ." Ebû Bekr hat û derî da paş. Min got: "Kî ye?" Wî got: "Ebû Bekr e." Min got: "Hinekî bisekine." Paşê ez çûm û gotim: "Ya Resûlullah! Ev Ebû Bekr e, destûrê dixwaze." Wî ferman kir: "Destûrê bide wî û wî bi Bihiştê mizgîn bike." Ez vegeriyam û ji Ebû Bekr re gotim: "Were hundir, Resûlullah ﷺ te bi Bihiştê mizgîn dike." Ebû Bekr ket hundir û li milê rastê yê Resûlullah ﷺ li ser keviya bîrê rûnişt, lingên xwe wekî Pêxember ﷺ di nav bîrê de daliqandin û beşa jêrîn a lingên xwe vekirin. Paşê ez vegeriyam û rûniştim; min birayê xwe hiştibû ku destavê bigire û li dû min were. Min got: "Heke Allah ji filan kesî (birayê min) re qenciyê bixwaze, ew ê wî bîne vir." Ji nişka ve kesekî derî hejand. Min got: "Kî ye?" Wî got: "Umer ibn El-Xettab e." Min got: "Hinekî bisekine." Paşê ez çûm ba Resûlullah ﷺ, silav da wî û gotim: "Ev Umer ibn El-Xettab e, destûrê dixwaze." Wî ferman kir: "Destûrê bide wî û wî bi Bihiştê mizgîn bike." Ez vegeriyam û gotim: "Were hundir, Resûlullah ﷺ te bi Bihiştê mizgîn dike." Ew ket hundir û li milê çepê yê Resûlullah ﷺ li ser keviya bîrê rûnişt û lingên xwe di nav bîrê de daliqandin. Ez vegeriyam û rûniştim û gotim: "Heke Allah ji filan kesî re qenciyê bixwaze, ew ê wî bîne vir." Kesekî hat û derî hejand. Min got: "Kî ye?" Wî got: "Usman ibn Efan e." Min got: "Hinekî bisekine." Ez çûm ba Resûlullah ﷺ û jê re agahdar kir. Wî ferman kir: "Destûrê bide wî û wî bi Bihiştê mizgîn bike, lê belê piştî belayekê ku dê bi serê wî de were." Ez çûm ba wî û gotim: "Were hundir, Resûlullah ﷺ te bi Bihiştê mizgîn dike, lê piştî belayekê ku dê bi serê te de were." Ew ket hundir û dît ku keviya bîrê tije bûye, lewma li aliyê din, li hemberî Pêxember ﷺ rûnişt. Şerîk got: Seîd ibn El-Museyyeb wiha şîrove kir: "Min ev yek wekî gorên wan şîrove kir."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxember ﷺ mizgîniya xwe da Ebû Bekir, Omer û Osman.

Wateya peyvên dijwar
Bir Aris

Bîrek li nêzî Medîneyê ku Pêxember ﷺ û hevalên wî li wir diciviyan.

Mizgînî

Peyameke kêfxweş; li vir, soza Cennetê.

Îmtîhan

Bûyereke giran ku li ser kesekî tê.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê vegotinê derdixin ku Pêxember ﷺ ji Ebû Bekir û Omer re soza Cennetê da, û ji Osman re jî heman soz da, di heman demê de jê re îmtîhanek ragihand. Sa‘id ibn al-Musayyab cihên ku sê heval li cem bîrê radiwestiyan wekî îşaretek ji bo gorên wan şîrove kir. Vegotin pileya bilind a van hevalan destnîşan dike; ew ji bo çar mezhebên hiqûqê rêgezeke cuda destnîşan nake.

Dersên ji bo îro
  1. Demê xwe veqetîne da ku li pey Pêxember ﷺ biçî û ji çavkaniyên pêbawer hîn bibî.
  2. Li ser hevalan bi rêz biaxive û xizmeta wan a taybet ji bo Îslamê nas bike.
  3. Di dema îmtîhanan de xwe bisekinîne û hêviya xelata Allah biparêze.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.