Sahih al-Bukhari, hedîsa 3861
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا بَلَغَ أَبَا ذَرٍّ مَبْعَثُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لأَخِيهِ ارْكَبْ إِلَى هَذَا الْوَادِي، فَاعْلَمْ لِي عِلْمَ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ، يَأْتِيهِ الْخَبَرُ مِنَ السَّمَاءِ، وَاسْمَعْ مِنْ قَوْلِهِ، ثُمَّ ائْتِنِي. فَانْطَلَقَ الأَخُ حَتَّى قَدِمَهُ وَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ، ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَبِي ذَرٍّ، فَقَالَ لَهُ رَأَيْتُهُ يَأْمُرُ بِمَكَارِمِ الأَخْلاَقِ، وَكَلاَمًا مَا هُوَ بِالشِّعْرِ. فَقَالَ مَا شَفَيْتَنِي مِمَّا أَرَدْتُ، فَتَزَوَّدَ وَحَمَلَ شَنَّةً لَهُ فِيهَا مَاءٌ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ، فَأَتَى الْمَسْجِدَ، فَالْتَمَسَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يَعْرِفُهُ، وَكَرِهَ أَنْ يَسْأَلَ عَنْهُ حَتَّى أَدْرَكَهُ بَعْضُ اللَّيْلِ، فَرَآهُ عَلِيٌّ فَعَرَفَ أَنَّهُ غَرِيبٌ. فَلَمَّا رَآهُ تَبِعَهُ، فَلَمْ يَسْأَلْ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أَصْبَحَ، ثُمَّ احْتَمَلَ قِرْبَتَهُ وَزَادَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ، وَظَلَّ ذَلِكَ الْيَوْمَ وَلاَ يَرَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَمْسَى، فَعَادَ إِلَى مَضْجَعِهِ، فَمَرَّ بِهِ عَلِيٌّ فَقَالَ أَمَا نَالَ لِلرَّجُلِ أَنْ يَعْلَمَ مَنْزِلَهُ فَأَقَامَهُ، فَذَهَبَ بِهِ مَعَهُ لاَ يَسْأَلُ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَىْءٍ، حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمَ الثَّالِثِ، فَعَادَ عَلِيٌّ مِثْلَ ذَلِكَ، فَأَقَامَ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ أَلاَ تُحَدِّثُنِي مَا الَّذِي أَقْدَمَكَ قَالَ إِنْ أَعْطَيْتَنِي عَهْدًا وَمِيثَاقًا لَتُرْشِدَنَّنِي فَعَلْتُ فَفَعَلَ فَأَخْبَرَهُ. قَالَ فَإِنَّهُ حَقٌّ وَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَإِذَا أَصْبَحْتَ فَاتْبَعْنِي، فَإِنِّي إِنْ رَأَيْتُ شَيْئًا أَخَافُ عَلَيْكَ قُمْتُ كَأَنِّي أُرِيقُ الْمَاءَ، فَإِنْ مَضَيْتُ فَاتْبَعْنِي حَتَّى تَدْخُلَ مَدْخَلِي. فَفَعَلَ، فَانْطَلَقَ يَقْفُوهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَدَخَلَ مَعَهُ، فَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ، وَأَسْلَمَ مَكَانَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " ارْجِعْ إِلَى قَوْمِكَ، فَأَخْبِرْهُمْ حَتَّى يَأْتِيَكَ أَمْرِي ". قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَصْرُخَنَّ بِهَا بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ، فَخَرَجَ حَتَّى أَتَى الْمَسْجِدَ فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ. ثُمَّ قَامَ الْقَوْمُ فَضَرَبُوهُ حَتَّى أَضْجَعُوهُ، وَأَتَى الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ قَالَ وَيْلَكُمْ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّهُ مِنْ غِفَارٍ وَأَنَّ طَرِيقَ تِجَارِكُمْ إِلَى الشَّأْمِ فَأَنْقَذَهُ مِنْهُمْ، ثُمَّ عَادَ مِنَ الْغَدِ لِمِثْلِهَا، فَضَرَبُوهُ وَثَارُوا إِلَيْهِ، فَأَكَبَّ الْعَبَّاسُ عَلَيْهِ.
Ji min re got: Emrû bîn Ebbas, ji me re got: Ebdurehman bîn Mehdî, ji me re got: El-Musenna, ji Ebû Cemre, ji Îbn Ebbas — Xwedê jê razî be — got: Dema ku nûçeya hatina Pêxember ﷺ gihîşt Ebû Zerr, ji birayê xwe re got:
«Siwar be û here vî gelî, û ji bo min agahiyên wî kesî bizane ku îdia dike ew pêxember e û nûçe ji ezmanan jê re tên; guh bide gotinên wî û paşê vegere cem min.» Bira çû heta ku gihîşte wî û guh da gotinên wî, paşê vegeriya cem Ebû Zerr û jê re got: «Min ew dît ku fermanê bi exlaqê bilind dide û gotinên wî ne helbest in.» Ebû Zerr got: «Te dilê min li ser tiştê ku min dixwest aram nekir.» Paşê azûqeya rêwîtiyê amade kir û tûrekî avê yê xwe hilgirt û heta Mekkeyê çû. Çû mizgeftê û li Pêxember ﷺ geriya lê ew nas nedikir, û jê hez nedikir ku kesekî bipirse heta ku beşek ji şevê derbas bû. Elî wî dît û tê gihişt ku ew xerîb e. Dema Ebû Zerr ew dît, li pey wî çû, û yek ji wan tiştek ji hevalê xwe nepirsî heta ku sibeh bû. Paşê tûrê xwe û azûqeya xwe hilgirt û çû mizgeftê, û ew roj li wir ma bêyî ku Pêxember ﷺ wî bibîne, heta ku êvar bû. Vegeriya cihê xwe yê razanê, Elî li ber wî derbas bû û got: «Ma hêj ev mêr cihê xwe yê mayînê nizanibe?» Wî rakir û bi xwe re bir, û yek ji wan tiştek ji yê din nepirsî. Dema ku roja sêyemîn bû, Elî dîsa wiha kir û ew li cem wî ma. Paşê Elî got: «Ma tu nagihînî min ka çi aniye vir?» Got: «Eger tu soz û peymanê bidî min ku tu dê min rêber bikî, ez ê ji te re bibêjim.» Wî soz da û Ebû Zerr jê re got. Elî got: «Ev rast e û ew Resûlê Allah ﷺ ye. Sibe dema tu rabî, li pey min were; eger min tiştek dît ku ez ji bo te ditirsim, ez ê rawestim wekî ku ez avê dirijînim, lê eger ez berdewam bim, li pey min were heta ku tu bikevî cihê ku ez dikevime.» Wî wiha kir û li pey wî çû heta ku ket cem Pêxember ﷺ û ew jî bi wî re ket hundir. Guh da gotinên wî û di cih de bû Misilman. Pêxember ﷺ jê re got: «Vegere cem qewmê xwe û wan agahdar bike heta ku emrê min bigihîje te.» Got: «Bi wî Zatê ku canê min di destê Wî de ye, ez ê di nav wan de bi dengekî bilind qîr bikim.» Derket û heta ku gihîşt mizgeftê û bi dengê xwe yê herî bilind bang kir: «Ez şehadet dikim ku tu îlah tune ye ji bilî Allah, û Muhemmed Resûlê Allah e.» Paşê qewm rabûn û ew qas lê dan heta ku ew xistin erdê. Ebbas hat û xwe avêt ser wî û got: «Wey li we! Ma hûn nizanin ku ew ji eşîra Gîfar e û riya bazirganiya we ya Şamê di welatê wan de derbas dibe?» Wî ew ji destê wan xelas kir. Roja din dîsa heman tişt kir, lê dan û êrîşî wî kirin, û Ebbas dîsa xwe avêt ser wî.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Ebû Zer bi dilsozî li rastiyê geriya û baweriya xwe bi wêrekî ragihand.
Dema Ebû Zer bihîst ku Pêxember ﷺ bi peywira xwe hatiye şandin, ew pêşî birayê xwe şand da ku lêkolînê bike. Ji ber ku vegotina birayê wî zelaliya têr nedida, Ebû Zer bi xwe çû Mekkeyê da ku Pêxember ﷺ bibîne.
Taybetmendî û tevgerên baş, wekî rastgoî, dadperwerî û dilovanî.
Tûrike çermî ku rêwiyan av di nav de digirtin.
Sozeke cidî ku Ebû Zer bi ewlehî bigihînin cem Pêxember ﷺ.
Zanyar ji vê çîrokê derdixin ku lêkolîna bi baldarî li ser îdiayeke baweriyê tiştekî pesindar e û exlaqê baş nîşaneyeke nasdar a peyama pêxemberî ye. Sehaketa Ebû Zer wêrekî nîşan dide, lê şîreta Pêxember ﷺ ku vegere cem qewmê xwe nîşan dide ku divê wêrekî bi hişmendî û baldariya ji bo ewlehiyê re be. Parastina al-‘Abbas jî girîngiya pêşîgirtina li zordariyê destnîşan dike.
- Mijarên girîng ên baweriyê bi baldarî lêkolîn bike û berî ku biryarê bidî guhdariya çavkaniyên pêbawer bike.
- Bila exlaqê te yê baş di tevgera te de xuya be; ew alîkariya kesên din dike ku nirxa baweriyên te fam bikin.
- Bi wêrekî rastiyê bêje, lê rewşan jî binirxîne û rêyekî aqilmend hilbijêre da ku kesên din biparêzî.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.