Sahih al-Bukhari, hedîsa 3936
Sa'd ibn Abi Waqqas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Sa'd ibn Abi Waqqas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَادَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ مَرَضٍ أَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ مَا تَرَى، وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ " لاَ ". قَالَ فَأَتَصَدَّقُ بِشَطْرِهِ قَالَ " الثُّلُثُ يَا سَعْدُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ ذُرِّيَّتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ ". قَالَ أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ " أَنْ تَذَرَ ذُرِّيَّتَكَ، وَلَسْتَ بِنَافِقٍ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ آجَرَكَ اللَّهُ بِهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَجْعَلُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ ". قُلْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ " إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ، وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ ". وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ وَمُوسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ " أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ ".
Se'd kurê Malik ragihand: Di sala Hecce Wida'ê de, dema ku ez nexweş ketibûm û li ber mirinê bûm, Pêxember ﷺ hat serdana min. Min got:
"Ey Resûlê Allah! Wekî ku tu dibînî, êşa min gelek e û ez xwedî mal im, lê ji bilî keçeke min a yekane kesek din ji min re namîne mîratgir. Gelo ez dikarim sêyên du parên mala xwe bidim sedeqeyê?" Wî got: "Na." Min got: "Gelo ez nîvê wê bidim sedeqeyê?" Wî got: "Sêyek, ey Se'd! Û sêyek jî zêde ye. Bêguman, tu zarokên xwe dewlemend bihêlî, ji wê yekê çêtir e ku tu wan feqîr bihêlî û destê xwe dirêjî xelkê bikin. Tu çi mesrefekê bi niyeta razîbûna Allah bikî, Allah dê te ecir bike; heta ku tu lûtmeyeke xwarinê têxî devê jina xwe jî." Min got: "Ey Resûlê Allah! Gelo piştî hevalên min biçin, ez ê li paş bimînim?" Wî got: "Heke tu li paş bimînî, tu yê bi her karekî ku tu ji bo razîbûna Allah bikî, pile û payeya te bilind bibe. Dibe ku tu li paş bimînî da ku hinek mirov ji te sûd werbigirin û hinekên din jî zirarê bibînin. Ey Allah! Hicreta hevalên min temam bike û wan venegerîne paş. Lê belê, Resûlê Allah ﷺ ji bo Se'd kurê Xewle yê bêçare xemgîn bû, ji ber ku ew li Mekkeyê wefat kiribû."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Plankirina mîrasê xêrxwaziyê sînordar dike û piştî mirinê malbatê ji xizanî diparêze.
Di dema Hecca Wendayî de, Pêxember ﷺ serdana Sa'd ibn Abi Waqqas kir; ew pir nexweş bû û pirsî ka dikare çiqas ji malê xwe ji bo xêrxwaziyê bihêle.
Hecca dawî ya ku Pêxember ﷺ kir, di sala dehan piştî Hicretê.
Beşa herî mezin a mîrasê ku kes dikare li gorî vê şîretê bi wesiyetê veqetîne; beşa mayî dikeve para mîrasgirên mafdar.
Razîbûna Allah, ku mirov bi kirina karekî bi dilpakî ji bo Wî digere.
Zanyar ji vê derdixin ku dema mîrasgir hene, wesiyeta xêrxwaziyê divê ji sêyeka mîrasê zêdetir nebe; heke mîrasgir pêdiviya wan bi piştgiriyê hebe, beşeke kêmtir çêtir e. Çar mezhebên hiqûqê yên Sunnî ev sînor di rêzikên xwe yên derbarê wesiyetên piştî mirinê de dipejirînin. Hadîs herwiha hîn dike ku dabînkirina debara malbat û hevjînê xelatê digire, dema ku bi niyeta xalis tê kirin. Ev gotin derbarê wesiyeta ku piştî mirinê pêk tê ye û para mîrasê ya diyarkirî betal nake.
- Wesiyetnameyekê amade bike ku para mîrasê ya qanûnî li ber çavan digire û wesiyeta xêrxwaziyê bi herî zêde sêyeka malê sînordar bike.
- Dema plansaziya aborî dikî, hewcedariyên kesên piştî te dimînin jî li ber çavan bigire û rê li ber vê yekê bigire ku piştî mirina te bibin girêdayî kesên din.
- Bi niyeta xalis xwarin û debara malbata xwe dabîn bike; xerçên rojane yên wiha jî dikarin xelatê bînin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.