Sahih al-Bukhari, hedîsa 4086
Abu Huraira rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Huraira hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً عَيْنًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ ـ وَهْوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لَحِيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ، يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ، فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَامٍ، فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى أَتَوْا مَنْزِلاً نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنَ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ. فَتَبِعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ، فَلَمَّا انْتَهَى عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ، وَجَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ، فَقَالُوا لَكُمُ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لاَ نَقْتُلَ مِنْكُمْ رَجُلاً. فَقَالَ عَاصِمٌ أَمَّا أَنَا فَلاَ أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ، اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ. فَقَاتَلُوهُمْ حَتَّى قَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ بِالنَّبْلِ، وَبَقِيَ خُبَيْبٌ، وَزَيْدٌ وَرَجُلٌ آخَرُ، فَأَعْطَوْهُمُ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ، فَلَمَّا أَعْطَوْهُمُ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ، فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا. فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ. فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ، فَلَمْ يَفْعَلْ، فَقَتَلُوهُ، وَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَزَيْدٍ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ، فَاشْتَرَى خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ، وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ يَوْمَ بَدْرٍ، فَمَكَثَ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى إِذَا أَجْمَعُوا قَتْلَهُ اسْتَعَارَ مُوسَى مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ أَسْتَحِدَّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ، قَالَتْ فَغَفَلْتُ عَنْ صَبِيٍّ لِي فَدَرَجَ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَاهُ، فَوَضَعَهُ عَلَى فَخِذِهِ، فَلَمَّا رَأَيْتُهُ فَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَ ذَاكَ مِنِّي، وَفِي يَدِهِ الْمُوسَى فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لأَفْعَلَ ذَاكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ. وَكَانَتْ تَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ، لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ، وَمَا بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ ثَمَرَةٌ، وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ، وَمَا كَانَ إِلاَّ رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ، فَخَرَجُوا بِهِ مِنَ الْحَرَمِ، لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ. ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ لَوْلاَ أَنْ تَرَوْا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ مِنَ الْمَوْتِ، لَزِدْتُ. فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْقَتْلِ هُوَ، ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا ثُمَّ قَالَ مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَىِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ ثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ، وَبَعَثَ قُرَيْشٌ إِلَى عَاصِمٍ لِيُؤْتَوْا بِشَىْءٍ مِنْ جَسَدِهِ يَعْرِفُونَهُ، وَكَانَ عَاصِمٌ قَتَلَ عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ، فَبَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنَ الدَّبْرِ، فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ، فَلَمْ يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَىْءٍ.
Ebû Hureyre (Xwedê jê razî be) wiha rivayet kiriye: Pêxember ﷺ komeke çavdêran şand û Asim bin Sabit (ku bapirê Asim bin Umer bin Xettab e) kir serokê wan. Ew derketin rê, û gava gihiştin cihekî di navbera Usfan û Mekkeyê de, ji eşîreke ji Huzeilê re ku jê re Beni Lihyan tê gotin, hatin nasîn. Nêzîkî sed tîrvan li pey şopên wan çûn heta ku gihiştin wargeheke ku ew lê rawestiyabûn û tê de dendikên xurmayan dîtin ku wan ji Medîneyê wekî azûqeya rêwîtiyê anîbûn. Wan got:
"Ev xurmayên Yesribê ne." Paşê li pey şopên wan çûn heta ku gihîştin wan. Gava Asim û hevalên wî nikaribûn pêşve biçin, ew li cihake bilind penaber bûn, û dijmin dor li wan girtin û gotin: "Heke hûn werin xwarê, soz û peyman me bi we re heye ku em ê yekî ji we nekujin." Asim got: "Lê ez, ez qet nayêm xwarê di bin parastina kafirekî de. Ya Ellah! Pêxemberê xwe ji me agahdar bike." Wan şer kirin heta ku Asim û heft hevalên wî bi tîran hatin kuştin, û Xubeyb, Zeyd û mêrekî din man. Dijmin soz û peyman dan wan, û gava wan soz da, ew hatin xwarê. Lê gava dest bi ser wan de girtin, wan jêyên kevanên xwe vekirin û ew pê girêdan. Mêrê sêyemîn ê bi wan re got: "Ev yekemîn îxanet e," û red kir ku bi wan re biçe. Wan ew kaş kir û zor lê kirin ku bi wan re biçe, lê ew qebûl nekir, lewma wan ew kuşt. Paşê wan Xubeyb û Zeyd birin heta ku li Mekkeyê firotin. Kurên Haris bin Amir bin Newfel Xubeyb kirîn; Xubeyb ew kes bû ku di Roja Bedirê de Haris bin Amir kuştibû. Xubeyb demekê li cem wan wekî dîl ma, heta ku wan bi hev re biryar da ku wî bikujin. Di wê demê de, Xubeyb ji yek ji keçên Harisê zinarekî xwest da ku mûyên xwe yên edretê jê bike, û wê da wî. Wê paşê got: "Ez ji zarokekî xwa yê piçûk bêhay mam, ew ber bi Xubeyb ve çû û gava gihişte wî, wî ew danî ser ranê xwe. Gava min ew dît, ez pir tirsiyam, û wî ev tirs ji min fêm kir, di halê ku zinar di destê wî de bû. Wî got: 'Ma tu ditirsî ku ez ê wî bikujim? Bi xwestina Xwedê, ez ê qet vê yekê nekim.'" Wê paşê digot: "Min qet dîlekî ji Xubeyb çêtir nedîtiye. Min carekê dît ku ew ji hebeke tirî dixwar, her çendî wê rojê li Mekkeyê ti fêkî tunebûn, û ew bi zincîrên hesinî girêdayî bû; ev tenê rizikek bû ku Xwedê dabû wî." Paşê wan ew ji Heremê derxistin da ku wî bikujin. Wî got: "Bihêlin ez du rekatan nimêj bikim." Paşê vegeriya cem wan û got: "Heke netirsiyama ku hûn bibêjin ez ji mirinê ditirsim, min dê zêdetir nimêj bikira." Ew yekem kes bû ku sunneta du rekatan beriya kuştinê danî. Paşê wî got: "Ya Ellah! Wan yek bi yek bijmêre," û zêde kir: "Gava ez wekî Misilman şehîd dibim, ez guh nadim ka mirina min ji bo Xwedê bi çi awayî ye, ji ber ku ev mirin di Rêya Xwedê de ye. Heke Ew bixwaze, Ew ê bereketê bide endamên laşê min ên perçekirî." Paşê Ukbe bin Haris rabû û ew kuşt. Qureyşiyan kes şandin cem Asim da ku parçeyekî laşê wî bînin da ku mirina wî were zanîn, ji ber ku Asim di Roja Bedirê de yek ji serokên wan kuştibû. Lê Xwedê mîna siyekê ji mêşên hingiv şandin ser wî, û laşê wî ji qasidên wan parast, lewma wan nikaribû tiştekî ji laşê wî bistînin.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Hubeyb heta mirina xwe ya bi darvekirinê li ser biryara xwe ma û baweriya xwe bi Allah re parast.
Ev bûyer sefera leşkerî ya li nêzî ar-Rajiʿê vedibêje; di wê de Asim ibn Sabit û hevalên wî ji aliyê kesên Benu Lihyan ve hatin şopandin û girtin.
Komeke leşkerî ku ji aliyê Pêxember ﷺ ve dihat şandin.
Soza parastin û ewlehiyê ye ku kesek xwe dispêre wê.
Yekîneke nimêjê ye ku rawestan, rûkuʿ û secde dihewîne.
Zanyarên klasîk nimêja Hubeyb berî darvekirina wî wekî mînakek ji nimêj û sebatê di şertên dijwar de dibînin. Vegotin herwiha pesnê pêkanîna sozan dide û xiyanetê şermezar dike; di wê de tê gotin ku Allah laşê Asim parast. Zanyar vê vegotinê wekî ravekirina bûyereke taybet digirin, ne wekî destûrek ji bo tundûtûjiyê bêyî desthilata rewa.
- Li ser nimêjê û baweriya xwe bi Allah re bisekine, her çend di bin zexta giran de bî.
- Soza ewlehiyê nede heke niyeta te tunebe ku wê pêk bînî; di peymanan de pêbawer be.
- Mêrxasiyê nîşan bide bêyî ku maf û ewlehiya kesên din binpê bikî.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.