Sahih al-Bukhari, hedîsa 4177
Umar ibn al-Khattab rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufji al‑Bukhari re vegotعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4Bavê wî, Aslamأَبِيهِ
- 5Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسِيرُ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَسِيرُ مَعَهُ لَيْلاً، فَسَأَلَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَنْ شَىْءٍ فَلَمْ يُجِبْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ وَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا عُمَرُ، نَزَرْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، كُلُّ ذَلِكَ لاَ يُجِيبُكَ. قَالَ عُمَرُ فَحَرَّكْتُ بَعِيرِي ثُمَّ تَقَدَّمْتُ أَمَامَ الْمُسْلِمِينَ، وَخَشِيتُ أَنْ يَنْزِلَ فِيَّ قُرْآنٌ، فَمَا نَشِبْتُ أَنْ سَمِعْتُ صَارِخًا يَصْرُخُ بِي ـ قَالَ ـ فَقُلْتُ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ نَزَلَ فِيَّ قُرْآنٌ. وَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ " لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَىَّ اللَّيْلَةَ سُورَةٌ لَهِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ، ثُمَّ قَرَأَ {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا}."
Zeyd bîn Eslem ji bavê xwe ragihand ku wî got:
"Resûlullah ﷺ di yek ji seferên xwe de şevê rêwîtî dikir û Umer bîn Xettab jî bi wî re bû. Umer bîn Xettab li ser tiştekî pirsî, lê Resûlullah ﷺ bersiv neda wî. Dîsa pirsî, dîsa bersiv neda. Cara sêyemîn pirsî û dîsa bersiv neda. Hingê Umer bîn Xettab ji xwe re got: 'Dayika te bila te winda bike ey Umer! Te sê caran ji Resûlullah ﷺ pirsî û wî qet bersiv neda te.'" Umer dibêje: "Min deve xwe zû ajot û ez derbasî pêşiya misilmanan bûm; min tirsa ku ayetek li ser min nazil bibe hebû. Hema demeke kint derbas nebûbû ku min dengê kesekî bihîst ku gazî min dikir. Min got: 'Min tirsa ku li ser min Qur'an nazil bûye hebû.' Paşê ez hatim cem Resûlullah ﷺ û silav da wî. Wî ferman kir: 'Îşev sûreyek li ser min hatiye nazilkirin ku ew ji her tiştê roj li ser hiltê ji bo min ezîztir e.' Paşê wî ev xwend: {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا}."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Umer sebrê fêr bû dema ku Pêxember ﷺ di cih de bersiva wî neda.
Beşek ji Quranê.
Destpêka sûreta al-Fath e, ku tê de Allah serkeftinekê mizgînî dide.
Îfadeyeke erebî ya xwe-rexnekirinê; Umer ev şermezarkirin li xwe kir.
Zanyarên klasîk ji vê derdixin ku mirov dikare pirsê dubare bike, lê divê rewş û dema kesê ku pê re diaxive jî li ber çavan bigire. Xwe rastkirina Umer rêz û hurmeta wî ya ji Pêxember ﷺ re û tirsê wî yê ku kêmasiyê bike nîşan dide. Zanyaran serkeftina hatî ragihandin bi sûreta al-Fath ve girêdidan û destnîşan dikin ku wehy û alîkariya Allah bawerî dide bawermendan, her çend encam hîn ne diyar be.
- Heke kesek di cih de bersivê nede, demê bide wî û bêyî ku rewşê li ber çavan bigirî pirsê dubare neke.
- Dema ku fêm dikî pir bêsebir an jî pir israrî bûyî, bi dilsozî xwe rast bike.
- Baweriya xwe bi hikmet û alîkariya Allah bîne, her çend tu wateya bûyerekê di cih de fam nekî.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.