Seferên Leşkerî yên Pêxember ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 4241

Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Seferên Leşkerî yên Pêxember ﷺ
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ

Sahih (pêbawer)
  1. 1Yahya ibn Bukayrji al‑Bukhari re vegotيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Uqaylعُقَيْلٍ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Urwaعُرْوَةَ
  6. 6Aishaعَائِشَةَ
  7. 7Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ بِنْتَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكَ، وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَالِ ‏"‏‏.‏ وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ مِنْهَا شَيْئًا فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فِي ذَلِكَ فَهَجَرَتْهُ، فَلَمْ تُكَلِّمْهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ، وَعَاشَتْ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ، دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيٌّ لَيْلاً، وَلَمْ يُؤْذِنْ بِهَا أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عَلَيْهَا، وَكَانَ لِعَلِيٍّ مِنَ النَّاسِ وَجْهٌ حَيَاةَ فَاطِمَةَ، فَلَمَّا تُوُفِّيَتِ اسْتَنْكَرَ عَلِيٌّ وُجُوهَ النَّاسِ، فَالْتَمَسَ مُصَالَحَةَ أَبِي بَكْرٍ وَمُبَايَعَتَهُ، وَلَمْ يَكُنْ يُبَايِعُ تِلْكَ الأَشْهُرَ، فَأَرْسَلَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنِ ائْتِنَا، وَلاَ يَأْتِنَا أَحَدٌ مَعَكَ، كَرَاهِيَةً لِمَحْضَرِ عُمَرَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لاَ وَاللَّهِ لاَ تَدْخُلُ عَلَيْهِمْ وَحْدَكَ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَمَا عَسَيْتَهُمْ أَنْ يَفْعَلُوا بِي، وَاللَّهِ لآتِيَنَّهُمْ‏.‏ فَدَخَلَ عَلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ، فَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَقَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا فَضْلَكَ، وَمَا أَعْطَاكَ، اللَّهُ وَلَمْ نَنْفَسْ عَلَيْكَ خَيْرًا سَاقَهُ اللَّهُ إِلَيْكَ، وَلَكِنَّكَ اسْتَبْدَدْتَ عَلَيْنَا بِالأَمْرِ، وَكُنَّا نَرَى لِقَرَابَتِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَصِيبًا‏.‏ حَتَّى فَاضَتْ عَيْنَا أَبِي بَكْرٍ، فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي، وَأَمَّا الَّذِي شَجَرَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ هَذِهِ الأَمْوَالِ، فَلَمْ آلُ فِيهَا عَنِ الْخَيْرِ، وَلَمْ أَتْرُكْ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُهُ فِيهَا إِلاَّ صَنَعْتُهُ‏.‏ فَقَالَ عَلِيٌّ لأَبِي بَكْرٍ مَوْعِدُكَ الْعَشِيَّةُ لِلْبَيْعَةِ‏.‏ فَلَمَّا صَلَّى أَبُو بَكْرٍ الظُّهْرَ رَقِيَ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَتَشَهَّدَ وَذَكَرَ شَأْنَ عَلِيٍّ، وَتَخَلُّفَهُ عَنِ الْبَيْعَةِ، وَعُذْرَهُ بِالَّذِي اعْتَذَرَ إِلَيْهِ، ثُمَّ اسْتَغْفَرَ، وَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ فَعَظَّمَ حَقَّ أَبِي بَكْرٍ، وَحَدَّثَ أَنَّهُ لَمْ يَحْمِلْهُ عَلَى الَّذِي صَنَعَ نَفَاسَةً عَلَى أَبِي بَكْرٍ، وَلاَ إِنْكَارًا لِلَّذِي فَضَّلَهُ اللَّهُ بِهِ، وَلَكِنَّا نَرَى لَنَا فِي هَذَا الأَمْرِ نَصِيبًا، فَاسْتَبَدَّ عَلَيْنَا، فَوَجَدْنَا فِي أَنْفُسِنَا، فَسُرَّ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ وَقَالُوا أَصَبْتَ‏.‏ وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ إِلَى عَلِيٍّ قَرِيبًا، حِينَ رَاجَعَ الأَمْرَ الْمَعْرُوفَ‏.‏

Werger

Yehya kurê Bukeyr ji me re vegot, Leys ji me re vegot, ji Uqeyl, ji Ibn Şîhab, ji Urwe, ji Aişe (Xwedê jê razî be), ku Fatime — silav lê bin — keça Pêxember ﷺ kesek şand cem Ebû Bekir û jê xwest ku mîrata wê ya ji Resûlullah ﷺ bide wê; ew malê ku Xwedê li Medînê û Fedekê wekî fey (bêyî şer) daye wî, û her wiha yek ji pêncan (xums) a mayî ji xenîmeta Xeyberê. Ebû Bekir got:

"Resûlullah ﷺ ferman kiriye: 'Em mîrat nahêlin; tiştê ku em dihêlin sedeqe ye. Tenê malbata Muhemmed ﷺ dikare ji vî malî bixwe.' Bi Xwedê, ez ê tu tiştî di rewşa sedeqeya Resûlullah ﷺ de neguherînim û ez ê wê wekî ku di dema Resûlullah ﷺ de bû bihêlim, û ez ê di derbarê wê de wekî ku Resûlullah ﷺ dikir tevbigerim." Loma Ebû Bekir red kir ku tiştekî ji wê malê bide Fatimeyê. Fatime ji ber vê yekê ji Ebû Bekir aciz bû û dev ji axaftina bi wî re berda heta ku wefat kir. Piştî wefata Pêxember ﷺ şeş mehan jiya. Dema ku wefat kir, mêrê wê Elî şevê ew veşart û agahî neda Ebû Bekir û bi xwe nimêja cenazeyê li ser wê kir. Dema ku Fatime sax bû, gel rêzeke mezin ji Elî re digirt, lê piştî wefata wê, Elî guherîna helwesta mirovan li hember xwe hîs kir. Loma Elî li aştiyê bi Ebû Bekir re geriya û bey'et da wî. Di wan mehan de (di navbera wefata Pêxember û wefata Fatimeyê de) Elî bey'et nedabû. Elî kesek şand cem Ebû Bekir û got: "Were cem me, lê bila kesek bi te re neyê," ji ber ku wî nedixwest Omer were. Omer got: "Na, bi Xwedê, tu yê bi tenê neçe cem wan." Ebû Bekir got: "Gelo ew ê çi bi min bikin? Bi Xwedê, ez ê herim cem wan." Paşê Ebû Bekir çû cem wan. Elî teşehud anî û got: "Em baş dizanin ku Xwedê çi fezl û qencî daye te, û em ji xêra ku Xwedê daye te re çavnebar nînin. Lê te di karê rêveberiyê de em bêpar hiştin û em difikirîn ku ji ber xizmtiya me ya bi Resûlullah ﷺ re, mafekî me heye." Çavên Ebû Bekir bi hêsiran tijî bûn. Dema ku Ebû Bekir axivî, got: "Bi wî Zatê ku canê min di destê Wî de ye, girêdana xizmtiya Resûlullah ﷺ ji bo min ji girêdana xizmtiya xwe ya taybet xweştir e. Lê di derbarê pirsgirêka ku di navbera me de li ser van mallan derketiye, min di xêrxwaziya wê de kêmahî nekiriye û min tu tiştê ku min dîtibû Resûlullah ﷺ di derbarê wê de dikir, bernedaye; min jî wekî wî kiriye." Hingê Elî ji Ebû Bekir re got: "Wextê bey'eta te îro piştî nîvro ye." Dema ku Ebû Bekir nimêja nîvro kir, derket ser mînberê, teşehud anî û behsa meseleya Elî û paşxistina bey'eta wî kir, û uzra wî ya ku pêborîn xwestibû qebûl kir. Paşê Elî rabû, ji Xwedê efû xwest, teşehud anî, mafê Ebû Bekir bilind nirxand û got ku tiştê wî kiriye ne ji ber çavnebariya li hember Ebû Bekir bûye û ne jî înkarkirina feyla ku Xwedê daye wî bûye. Elî zêde kir: "Lê me didît ku di vî karî de jî mafekî me heye û wî em di vê mijarê de bêpar hiştin, loma di dilê me de man." Vê yekê Misilman kêfxweş kirin û gotin: "Te rast kir." Misilman nêzîkî Elî bûn dema ku ew vegeriya ser riya rast û nas.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Ebû Bekir û Elî piştî nakokiyekê li ser milk û serkirdayetiyê têkiliyên xwe nû kirin.

Paşxane û sedem

Hadîs nakokiya piştî wefata Pêxember ﷺ ya li ser mîras û serkirdayetiya civakê, û lihevhatina di navbera Ebû Bekir û Elî de vedibêje.

Wateya peyvên dijwar
Fay’

Milkên ku bê şer ketin destê civaka misilman.

Sedeqe

Milkê xêrê yê ku li gorî vê rivayetê wek mîraseke asayî nehate dabeşkirin.

Xumus

Pêncîyek ji talana şerê ku ji bo armanceke taybet hatiye veqetandin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk ji vê rivayetê derdixin ku pêxember mîraseke asayî nahêlin û milkê wan li gorî rêberiyên veguhastî tê rêvebirin. Ebû Bekir rêveberiya ku wî dîtibû Pêxember ﷺ pê dimeşand, domand; malbata Pêxember ﷺ dikaribû ji wî milkî bixwe. Zanyaran her weha nerazîbûna Elî ya derbarê şêwirdariyê û xizmatiyê de wek nakokiyeke cuda ya li ser serkirdayetiyê nîqaş kirine. Hevdîtin û ravekirina eşkere girîngiya vekirîtiyê, rêzgirtina hevdu û nûkirina yekîtiya civakê nîşan didin.

Dersên ji bo îro
  1. Di nakokiyeke li ser milkê de, peyman û rêzikên têkildar ji hemû kesên têkildar re zelal rave bikin.
  2. Li ser nakokiyan rasterast û bi rêz biaxivin û bi awayekî çalak li lihevhatinê bigerin.
  3. Di mijarên serkirdayetiyê de cihê şêwirdariyê vekin û bi pejirandina vekirî ya xemgîniyan baweriyê nû bikin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.