Seferên Leşkerî yên Pêxember ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 4274

Ali ibn Abi Talib rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Seferên Leşkerî yên Pêxember ﷺ
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Ali ibn Abi Talib hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي رَافِعٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيًّا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَا وَالزُّبَيْرَ وَالْمِقْدَادَ فَقَالَ ‏"‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا ظَعِينَةً مَعَهَا كِتَابٌ، فَخُذُوا مِنْهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْنَا تَعَادَى بِنَا خَيْلُنَا حَتَّى أَتَيْنَا الرَّوْضَةَ، فَإِذَا نَحْنُ بِالظَّعِينَةِ قُلْنَا لَهَا أَخْرِجِي الْكِتَابَ‏.‏ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ‏.‏ فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ، قَالَ فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ عِقَاصِهَا، فَأَتَيْنَا بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا فِيهِ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى نَاسٍ بِمَكَّةَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، يُخْبِرُهُمْ بِبَعْضِ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا حَاطِبُ مَا هَذَا ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ تَعْجَلْ عَلَىَّ، إِنِّي كُنْتُ امْرَأً مُلْصَقًا فِي قُرَيْشٍ ـ يَقُولُ كُنْتُ حَلِيفًا وَلَمْ أَكُنْ مِنْ أَنْفُسِهَا ـ وَكَانَ مَنْ مَعَكَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ مَنْ لَهُمْ قَرَابَاتٌ، يَحْمُونَ أَهْلِيهِمْ وَأَمْوَالَهُمْ، فَأَحْبَبْتُ إِذْ فَاتَنِي ذَلِكَ مِنَ النَّسَبِ فِيهِمْ أَنْ أَتَّخِذَ عِنْدَهُمْ يَدًا يَحْمُونَ قَرَابَتِي، وَلَمْ أَفْعَلْهُ ارْتِدَادًا عَنْ دِينِي، وَلاَ رِضًا بِالْكُفْرِ بَعْدَ الإِسْلاَمِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا إِنَّهُ قَدْ صَدَقَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا، وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى مَنْ شَهِدَ بَدْرًا قَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ السُّورَةَ ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ ‏}‏‏.‏

Werger

Elî (ez jê razî me) got: Pêxemberê Xwedê ﷺ ez, Zûbeyr û Miqdad şandin û ferman da me:

"Herin heta ku bigihîjin Rewzetu Xaxê; li wir jineke heye ku nameyek pê re ye, wê nameyê ji wê bistînin." Em bi hespên xwe bi lez çûn heta ku em gihîştin wê baxçeyê û me ew jin dît. Me jê re got: "Nameyê derxe!" Wê got: "Tu name li cem min nîne." Me got: "Ya tu nameyê derdixî ya jî em ê cilên te ji ber te bikin." Hingê wê name ji nav porê xwe yê girêdayî derxist û me ew anî cem Pêxemberê Xwedê ﷺ. Di nameyê de Hatib kurê Ebû Belte'a ji hinek muşrîkên Mekkeyê re nivîsîbû û wan ji hin planên Pêxemberê Xwedê ﷺ agahdar kiribû. Pêxemberê Xwedê ﷺ pirsî: "Ey Hatib! Ev çi ye?" Wî bersiv da: "Ey Pêxemberê Xwedê! Li ser min zû neçe. Ez ne ji nijada Qureyşê bûm, lê tenê hevalbendê wan bûm. Muhacirên ku bi te re ne, xizmên wan li Mekkeyê hene ku malbat û malên wan diparêzin. Ji ber ku têkiliya min a xwînê bi wan re tune bû, min xwest ku ez qenciyekê li wan bikim da ku ew jî xizmên min biparêzin. Min ev kar ne ji bo ku ez ji dînê xwe vegerim an piştî Îslamê kafirbûnê hilbijêrim kir." Pêxemberê Xwedê ﷺ ji hevalên xwe re got: "Wî rastî ji we re gotiye." Omer got: "Ey Pêxemberê Xwedê! Destûrê bide min ku ez stûyê vî munafiqî jê bikim." Pêxember ﷺ got: "Wî di şerê Bedirê de amade bûye. Tu çi dizanî, belkî Xwedê li wan ên ku di Bedirê de amade bûne mêze kiriye û gotiye: 'Hûn çi dixwazin bikin, min we efû kir.'" Paşê Xwedê vê sûreyê nazil kir: {Ey yên ku bawer kirine! Dijminên min û dijminên xwe wekî dost negirin...} heta ayeta {...bi rastî ew ji riya rast winda bûye}.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Hatib ji ber fikra malbata xwe tevgeriya, lê Pêxember ﷺ ew efû kir.

Paşxane û sedem

Di dema amadekariyên ji bo fetihkirina Mekkeyê de, Hatib ibn Ebî Belta'a nameyek li gel mirovên Mekkeyê şand û planên Pêxember ﷺ diyar kir. Wî rave kir ku ev yek ji bo parastina ewlehiya malbata xwe kiriye, ne ji ber riddetê. Pêxember ﷺ ravekirina wî qebûl kir û beşdariya wî ya li Bedrê anî bîra xwe.

Wateya peyvên dijwar
hevalbend

Kesek ku bi peymanekê ve girêdayî eşîrekê ye, lê endamê wê eşîrê nîne.

riddet

Derketina ji Îslamê.

beşdarên Bedrê

Musulmanên ku beşdarî Şerê Bedrê bûn.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk ên wek en-Newewî û Ibn Hecer rave dikin ku kiryara Hatib giran bû, ji ber ku wî agahiyên nepenî da dijmin, lê baweriya wî ya dilpak û ravekirina wî ya zelal ew nakirin munafiq. Ev vegotin fêr dike ku şaşiyeke giran bê lêkolîna şert û mercan û zanîna niyeta kesekî, dibe sedema kufrê. Her wiha nîşan dide ku xêr û fezîleta beşdarên Bedrê mezin e, lê soza efûkirinê ji wan re destûra giştî ya kirina gunehan nîne. Zanyar vê bûyerê wek delîlekê jî dinirxînin ku di hin rewşan de misliman dikare agahiyekê bide kesekî ne-mislim da ku xetereyeke taybet ji malbatê dûr bixe; ev destûr nîne ku mirov dijminan li dijî civaka mislimanan piştgirî bike.

Dersên ji bo îro
  1. Berî ku tawanbareke giran li kesekî bar bikî, şert û mercan lêkolîn bike û ravekirina wî bibihîze.
  2. Agahiyên nepenî biparêze û wan bi kesên ku dikarin li dijî kesên din bikar bînin re parve neke.
  3. Dema bi pirsgirêkên malbatê re rû bi rû dibî, rêbazên destûrdayî û rast ji bo peydakirina parastin û piştgiriyê bigere.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.