Sahih al-Bukhari, hedîsa 4415
Abu Musa al-Ash'ari rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Musa al-Ash'ari hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَرْسَلَنِي أَصْحَابِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْأَلُهُ الْحُمْلاَنَ لَهُمْ، إِذْ هُمْ مَعَهُ فِي جَيْشِ الْعُسْرَةِ وَهْىَ غَزْوَةُ تَبُوكَ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، إِنَّ أَصْحَابِي أَرْسَلُونِي إِلَيْكَ لِتَحْمِلَهُمْ. فَقَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ عَلَى شَىْءٍ ". وَوَافَقْتُهُ، وَهْوَ غَضْبَانُ وَلاَ أَشْعُرُ، وَرَجَعْتُ حَزِينًا مِنْ مَنْعِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَمِنْ مَخَافَةِ أَنْ يَكُونَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ فِي نَفْسِهِ عَلَىَّ، فَرَجَعْتُ إِلَى أَصْحَابِي فَأَخْبَرْتُهُمُ الَّذِي قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمْ أَلْبَثْ إِلاَّ سُوَيْعَةً إِذْ سَمِعْتُ بِلاَلاً يُنَادِي أَىْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ. فَأَجَبْتُهُ، فَقَالَ أَجِبْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْعُوكَ، فَلَمَّا أَتَيْتُهُ، قَالَ " خُذْ هَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ ـ وَهَذَيْنِ الْقَرِينَيْنِ لِسِتَّةِ أَبْعِرَةٍ ابْتَاعَهُنَّ حِينَئِذٍ مِنْ سَعْدٍ ـ فَانْطَلِقْ بِهِنَّ إِلَى أَصْحَابِكَ فَقُلْ إِنَّ اللَّهَ ـ أَوْ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ فَارْكَبُوهُنَّ ". فَانْطَلَقْتُ إِلَيْهِمْ بِهِنَّ، فَقُلْتُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَحْمِلُكُمْ عَلَى هَؤُلاَءِ وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لاَ أَدَعُكُمْ حَتَّى يَنْطَلِقَ مَعِي بَعْضُكُمْ إِلَى مَنْ سَمِعَ مَقَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ تَظُنُّوا أَنِّي حَدَّثْتُكُمْ شَيْئًا لَمْ يَقُلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا لِي إِنَّكَ عِنْدَنَا لَمُصَدَّقٌ، وَلَنَفْعَلَنَّ مَا أَحْبَبْتَ. فَانْطَلَقَ أَبُو مُوسَى بِنَفَرٍ مِنْهُمْ حَتَّى أَتَوُا الَّذِينَ سَمِعُوا قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْعَهُ إِيَّاهُمْ، ثُمَّ إِعْطَاءَهُمْ بَعْدُ، فَحَدَّثُوهُمْ بِمِثْلِ مَا حَدَّثَهُمْ بِهِ أَبُو مُوسَى.
Ebû Mûsa (r.a.) wiha rivayet dike: Dema em di Sefera Tebûkê de, yanî di Artêşa Zehmetiyê de li gel Pêxember ﷺ bûn, hevalên min ez şandim ba Resûlullah ﷺ da ku ji bo wan heywanên siwariyê bixwazim. Min got:
"Ey Pêxemberê Allah! Hevalên min ez şandime ba te da ku tu ji wan re wasîteya veguhestinê peyda bikî." Wî ferman kir: "Bi Allah sond be! Ez ê tiştekî nede we da ku hûn siwar bibin." Gava ez çûm ba wî, ew bi hêrs bû lê min pê nehisiya. Ji ber redkirina Pêxember ﷺ û ji tirsa ku belkî Pêxember ﷺ ji min aciz bûbe, ez xemgîn vegeriyam. Paşê ez vegeriyam ba hevalên xwe û ya ku Pêxember ﷺ gotibû ji wan re ragihand. Hema demeke kurt derbas bûbû ku min dengê Bilal bihîst ku digot: "Ey Ebdullah bin Qeys!" Min bersiv da wî. Wî got: "Bersiva Resûlullah ﷺ bide, ew te gazî dike." Dema ez çûm ba wî, wî ferman kir: "Van her cotan û van her cotên din jî werbigire," û mebesta wî şeş deve bûn ku wî hingê ji Se'd kirîbûn. Pêxember ﷺ zêde kir: "Wan bibe ba hevalên xwe û bêje: 'Allah -an jî Resûlullah ﷺ- destûr dide we ku hûn li ser van siwar bibin,' lewma li ser wan siwar bibin." Min ew deve birin ba wan û got: "Pêxember ﷺ destûr dide we ku hûn li ser van siwar bibin, lê bi Allah sond be! Ez ê we bernedim heya ku hinek ji we bi min re bên ba kesê ku gotina Resûlullah ﷺ bihîstiye. Wisa mezanin ku min tiştek ji we re vegotiye ku Resûlullah ﷺ negotiye." Wan ji min re got: "Tu li cem me rastgo yî, em ê her tiştê ku tu dixwazî bikin." Ravîker zêde dike: Ebû Mûsa bi komek ji wan re derket heya ku ew gihîştin wan kesên ku gotina Resûlullah ﷺ ya redkirinê û paşê dayîna wan bihîstibûn. Wan jî mîna ya ku Ebû Mûsa ji wan re gotibû, ji wan re vegotin.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Ebu Musa vegotina xwe kontrol kir berî ku hevalên wî pê bawer bikin.
Ev bûyer di dema sefera Tebûkê de, ku bi Leşkerê Tengaviyê tê naskirin, qewimî. Ebu Musa li ser navê hevalên xwe amûrên veguhastinê xwest; Pêxember ﷺ di destpêkê de red kir, lê paşê deve da wan da ku bi wan re rêwîtiyê bikin.
Navê sefera Tebûkê ye, ku di şertên dijwar de pêk hat.
Heywanên ku heval dikaribûn li ser wan rêwîtiyê bikin.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku veguhêzerekî pêbawer dikare bi baldarî kontrol bike ka rîwayeta wî rast hatiye vegotin an na. Daxwaza Ebu Musa ya ji bo piştrastkirinê nîşan dide ku kontrolkirin ji pêbaweriya zanînê re xizmet dike, bêyî ku şahidekî pêbawer ji berê ve sûcdar bike. Çîrok her wiha nîşan dide ku piştî redkirineke destpêkê dibe ku biryareke nû were girtin; ji ber vê yekê divê agahdariya dawîn bi tevahî û di çarçoveya xwe de were veguhastin.
- Berî ku agahdariyeke girîng belav bikî, wê ji çavkaniyeke pêbawer kontrol bike.
- Ya ku hatiye gotin veguhêze, di nav de her temamkirin an guhertina paşîn jî.
- Bi rêz piştrastkirinê bixwaze, bêyî ku bêhewce nav û dengê baş ê kesekî bixî bin gumanê.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.