Sahih al-Bukhari, hedîsa 4452
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Abu Salama
- 1Yahya ibn Bukayrji al‑Bukhari re vegotيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Abu Salamaأَبُو سَلَمَةَ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ أَقْبَلَ عَلَى فَرَسٍ مِنْ مَسْكَنِهِ بِالسُّنْحِ حَتَّى نَزَلَ، فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ فَلَمْ يُكَلِّمِ النَّاسَ حَتَّى دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ، فَتَيَمَّمَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ مُغَشًّى بِثَوْبِ حِبَرَةٍ، فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ ثُمَّ أَكَبَّ عَلَيْهِ فَقَبَّلَهُ وَبَكَى. ثُمَّ قَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي، وَاللَّهِ لاَ يَجْمَعُ اللَّهُ عَلَيْكَ مَوْتَتَيْنِ، أَمَّا الْمَوْتَةُ الَّتِي كُتِبَتْ عَلَيْكَ فَقَدْ مُتَّهَا. قَالَ الزُّهْرِيُّ وَحَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ، خَرَجَ وَعُمَرُ يُكَلِّمُ النَّاسَ فَقَالَ اجْلِسْ يَا عُمَرُ، فَأَبَى عُمَرُ أَنْ يَجْلِسَ. فَأَقْبَلَ النَّاسُ إِلَيْهِ وَتَرَكُوا عُمَرَ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَمَّا بَعْدُ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ، قَالَ اللَّهُ {وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ} إِلَى قَوْلِهِ {الشَّاكِرِينَ} وَقَالَ وَاللَّهِ لَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ هَذِهِ الآيَةَ حَتَّى تَلاَهَا أَبُو بَكْرٍ، فَتَلَقَّاهَا مِنْهُ النَّاسُ كُلُّهُمْ فَمَا أَسْمَعُ بَشَرًا مِنَ النَّاسِ إِلاَّ يَتْلُوهَا. فَأَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ عُمَرَ قَالَ وَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرٍ تَلاَهَا فَعَقِرْتُ حَتَّى مَا تُقِلُّنِي رِجْلاَىَ، وَحَتَّى أَهْوَيْتُ إِلَى الأَرْضِ حِينَ سَمِعْتُهُ تَلاَهَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ مَاتَ.
Ayşe (r.a.) ragihand: Ebû Bekir (r.a.) ji mala xwe ya li Sunhê siwarî hespekî hat û peya bû. Ket mizgeftê lê bi gel re axivî heta ku ket cem Ayşeyê. Çû cem Resûlullah ﷺ yê ku bi qumaşekî Hîberayê hatibû nixamtin, rûyê wî vekir, serê xwe da ser wî, maç kir û girî. Paşê got:
"Bila bav û diya min ji bo te bibin feda! Sond be bi Allah, Allah tu carî du mirinan li ser te kom nake. Ew mirina ku li ser te hatibû nivîsandin, êdî pêk hatiye." Îbn Ebbas (r.a.) ragihand: Dema Ebû Bekir derket derve, Umer bi gel re diaxivî. Ebû Bekir got: "Rûne ey Umer!" Lê Umer red kir ku rûne. Gel ber bi Ebû Bekir ve çûn û Umer tenê hiştin. Ebû Bekir got: "Piştî vê yekê, kî ji we Muhemmed ﷺ diperist, bizanibe ku Muhemmed ﷺ miriye. Lê kî ji we Allah diperiste, bizanibe ku Allah Zindî ye û tu carî namire. Allah wiha ferman kiriye: {Muhemmed tenê Pêxemberek e; beriya wî jî pêxember derbas bûne...} heta ayeta {...Şukirdaran}." Sond be bi Allah, wisa bû ku gel nedizanibû Allah ev ayet nazil kiriye heta ku Ebû Bekir ew xwend û hemû gel ew jê wergirt; min nedît kesek ji gel lê ew dixwend. Zuhrî ragihand: Seîd bin Museyyeb ji min re got ku Umer wiha got: "Sond be bi Allah, gava min bihîst Ebû Bekir ew ayet dixwîne, lingên min nikaribûn min hilgirin û ez ketim erdê, tam di wê kêliyê de ku min bihîst wî digot Pêxember ﷺ miriye."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Ebu Bekir ji civakê bi bîr xist ku îbadet tenê ji Allah re ye.
Piştî wefata Pêxember ﷺ, Ebu Bekir çû cem wî, xatirê xwe jê xwest û paşê xitabî civakê kir. Xwendina wî ya Qur'an 3:144 alîkariya kesên amade kir ku rastiya wefatê qebûl bikin.
Qumaşeke xweşik û xêzkirî ya ji Yemenê.
Cihek nêzî Medîneyê ku Ebu Bekir lê dimabû.
Ayeta ku rave dike ku Muhammed ﷺ pêxember e û pêxemberên berî wî jiyana xwe qedandine.
Zanyar destnîşan dikin ku Ebu Bekir xemgîniya xwe nîşan da û di heman demê de bi wehyê û rêberiya zelal piştgiriya civakê kir. Ayet piştrast dike ku Pêxember ﷺ mirinbar bû, lê Allah Herhey Jî ye û îbadet tenê ji Wî re ye. Gotinên Ebu Bekir rêza taybet a Pêxember ﷺ înkar nakin, lê perestina wî red dikin. Ev vegotin herwiha hîn dike ku di krîzekê de, rêberek mirovan vedigere ser Qur'an û rastiyê, bêyî ku hestên mirovan paşguh bike.
- Îbadeta xwe tenê ji Allah re bike û di xemgîniyê de li Qur'anê piştgiriyê bibîne.
- Xemgîniyê qebûl bike û hezkirinê nîşan bide, lê nehêle ku hest te ji rastiyê dûr bixin.
- Di krîzê de bi aramî û zelal biaxive û alîkariya kesên din bike ku balê bidin tiştên mayînde.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.