Pêşgotin · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 4514

Abdullah ibn Umar rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Pêşgotin
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Abdullah ibn Umar hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَتَاهُ رَجُلاَنِ فِي فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ فَقَالاَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ ضُيِّعُوا، وَأَنْتَ ابْنُ عُمَرَ وَصَاحِبُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَمَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَخْرُجَ فَقَالَ يَمْنَعُنِي أَنَّ اللَّهَ حَرَّمَ دَمَ أَخِي‏.‏ فَقَالاَ أَلَمْ يَقُلِ اللَّهُ ‏{‏وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ ‏}‏ فَقَالَ قَاتَلْنَا حَتَّى لَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ، وَكَانَ الدِّينُ لِلَّهِ، وَأَنْتُمْ تُرِيدُونَ أَنْ تُقَاتِلُوا حَتَّى تَكُونَ فِتْنَةٌ، وَيَكُونَ الدِّينُ لِغَيْرِ اللَّهِ‏.‏ وَزَادَ عُثْمَانُ بْنُ صَالِحٍ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي فُلاَنٌ، وَحَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَمْرٍو الْمَعَافِرِيِّ، أَنَّ بُكَيْرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَهُ عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ تَحُجَّ عَامًا وَتَعْتَمِرَ عَامًا، وَتَتْرُكَ الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَقَدْ عَلِمْتَ مَا رَغَّبَ اللَّهُ فِيهِ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي بُنِيَ الإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ إِيمَانٍ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَالصَّلاَةِ الْخَمْسِ، وَصِيَامِ رَمَضَانَ، وَأَدَاءِ الزَّكَاةِ، وَحَجِّ الْبَيْتِ‏.‏ قَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَلاَ تَسْمَعُ مَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ ‏{‏وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا‏}‏ ‏{‏إِلَى أَمْرِ اللَّهِ‏}‏ ‏{‏قَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ‏}‏ قَالَ فَعَلْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ الإِسْلاَمُ قَلِيلاً، فَكَانَ الرَّجُلُ يُفْتَنُ فِي دِينِهِ إِمَّا قَتَلُوهُ، وَإِمَّا يُعَذِّبُوهُ، حَتَّى كَثُرَ الإِسْلاَمُ فَلَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ‏.‏ قَالَ فَمَا قَوْلُكَ فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ قَالَ أَمَّا عُثْمَانُ فَكَأَنَّ اللَّهَ عَفَا عَنْهُ، وَأَمَّا أَنْتُمْ فَكَرِهْتُمْ أَنْ تَعْفُوا عَنْهُ، وَأَمَّا عَلِيٌّ فَابْنُ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَخَتَنُهُ‏.‏ وَأَشَارَ بِيَدِهِ فَقَالَ هَذَا بَيْتُهُ حَيْثُ تَرَوْنَ‏.‏

Werger

Nafi‘ (reh) ragihand: Di dema fîtneya Îbn Zubeyr de, du mêr hatin cem Îbn Umer (rezîyallâhu enhuma) û gotin:

"Xelk winda bûne, tu kurê Umer î û hevalê Pêxember ﷺ î, çi te ji derketinê asteng dike?" Wî got: "Ya ku min asteng dike ew e ku Allah xwîna birayê min heram kiriye." Wan herduyan got: "Ma Allah negotiye: 'Bi wan re şer bikin heta ku fîtne nemîne'?" Wî got: "Me şer kir heta ku fîtne nema û dîn tenê ji bo Allah bû; lê hûn dixwazin şer bikin heta ku fîtne çêbibe û dîn ji bilî Allah be." Di riwayeteke din de: Mêrekî hat cem Îbn Umer û got: "Ey Ebû Ebdurrahman! Çima tu salekê hecê dikî û salekê umreyê, û cîhada di rêya Allah de terk dikî, tevî ku tu dizanî Allah çiqas teşwîq kiriye?" Îbn Umer bersiv da: "Ey kurê birayê min! Îslam li ser pênc bingehan hatiye avakirin: Baweriya bi Allah û Resûlê Wî, pênc nimêjên ferz, rojiya Remezanê, dayîna zekatê û heca Beytê." Wî mêrî got: "Ey Ebû Ebdurrahman! Ma tu guh nadî tiştê ku Allah di Kitêba Xwe de gotiye: 'Heke du komên bawermendan bi hev re şer bikin, navbera wan de aştiyê çêkin...' û 'Bi wan re şer bikin heta ku fîtne nemîne'?" Îbn Umer got: "Me ev yek di dema Resûlullah ﷺ de kir dema ku Îslam kêm bû. Mirov ji ber dînê xwe dihat ceribandin; yan dihat kuştin yan jî êşkence lê dihat kirin. Dema ku Îslam zêde bû, êdî fîtne nema." Wî mêrî pirsî: "Fikra te li ser Usman û Elî çi ye?" Îbn Umer got: "Lê Usman, wisa xuya dike ku Allah ew efû kiriye, lê hûn hez nakin ku ew were efûkirin. Lê Elî, kurxalê Resûlullah ﷺ û zavayê wî ye." Paşê bi destê xwe îşaret kir û got: "Ev mala wî ye ya ku hûn dibînin."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Ibn 'Umer jiyanên mirovan parast û ji şerên ku dikaribûn fitneyeke nû çêbikin dûr ket.

Paşxane û sedem

Di dema fitneya li dora Ibn az-Zubayr de, hin zilam ji Ibn 'Umer pirsîn ka çima ew beşdarî şerê nabe. Rivayetek din jî pirsan derbarê hilbijartina wî ya Hec û 'Umreyê û helwesta wî li hember 'Uthman û 'Ali vedibêje.

Wateya peyvên dijwar
fitne

Îmtîhaneke giran an aloziya civakî ya ku bawerî û civakê dixe xeterê.

cîhad

Xebat û hewldan li ser riya Allah; wate û rêzikên wê yên rast bi şert û mercan û hiqûqa Îslamî ve girêdayî ne.

Îslam li ser pênc tiştan hatiye avakirin

Ev îşaret bi pênc bingehan e: bawerî, nimêj, zekat, rojiya meha Remezanê û Hec.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê derdixin ku nivîsên derbarê şerê de bêyî ku rewş û çarçoveya wan were hesibandin nayên sepandin: Ibn 'Umer şerê li dijî zilmê ji pevçûnekê cuda dikir ku bixwe dikaribû fitneyeke nû û xwînrêjiyê çêbike. Rivayet pîroziya jiyana mirovî û erkê lêgerîna li aşitiyê radixe ber çavan. Rêzkirina pênc bingehan hebûna erkên din ên olî tune nake, lê stûnên bingehîn ên Îslamê nîşan dide. Çar mezhebên fıqha sunnî çalakiyên çekdarî wek mijarekê bi şert û desthilatdariyên taybet ve girêdayî dibînin, ne wek bangeke kesane ji bo destpêkirina şerê bêdestûr.

Dersên ji bo îro
  1. Li ser bingeha dirûşman beşdarî tundûtûjiyê nebe; çarçove, encam û şertên Îslamî lêkolîn bike.
  2. Di pevçûnan de li aşitiyê bigere û jiyanên mirovan biparêze, her çend zexta hilbijartina aliyekî zêde be.
  3. Bingehên Îslamê fêr bibe û nivîsên olî bi baldarî sepîne, bi berçavgirtina şert û mercên wan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.