Sahih al-Bukhari, hedîsa 4515
Abdullah ibn Umar rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Umar hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَتَاهُ رَجُلاَنِ فِي فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ فَقَالاَ إِنَّ النَّاسَ قَدْ ضُيِّعُوا، وَأَنْتَ ابْنُ عُمَرَ وَصَاحِبُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَمَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَخْرُجَ فَقَالَ يَمْنَعُنِي أَنَّ اللَّهَ حَرَّمَ دَمَ أَخِي. فَقَالاَ أَلَمْ يَقُلِ اللَّهُ {وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ } فَقَالَ قَاتَلْنَا حَتَّى لَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ، وَكَانَ الدِّينُ لِلَّهِ، وَأَنْتُمْ تُرِيدُونَ أَنْ تُقَاتِلُوا حَتَّى تَكُونَ فِتْنَةٌ، وَيَكُونَ الدِّينُ لِغَيْرِ اللَّهِ. وَزَادَ عُثْمَانُ بْنُ صَالِحٍ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي فُلاَنٌ، وَحَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، عَنْ بَكْرِ بْنِ عَمْرٍو الْمَعَافِرِيِّ، أَنَّ بُكَيْرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَهُ عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى ابْنَ عُمَرَ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ تَحُجَّ عَامًا وَتَعْتَمِرَ عَامًا، وَتَتْرُكَ الْجِهَادَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَقَدْ عَلِمْتَ مَا رَغَّبَ اللَّهُ فِيهِ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي بُنِيَ الإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ إِيمَانٍ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَالصَّلاَةِ الْخَمْسِ، وَصِيَامِ رَمَضَانَ، وَأَدَاءِ الزَّكَاةِ، وَحَجِّ الْبَيْتِ. قَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَلاَ تَسْمَعُ مَا ذَكَرَ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ {وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا} {إِلَى أَمْرِ اللَّهِ} {قَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ} قَالَ فَعَلْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ الإِسْلاَمُ قَلِيلاً، فَكَانَ الرَّجُلُ يُفْتَنُ فِي دِينِهِ إِمَّا قَتَلُوهُ، وَإِمَّا يُعَذِّبُوهُ، حَتَّى كَثُرَ الإِسْلاَمُ فَلَمْ تَكُنْ فِتْنَةٌ. قَالَ فَمَا قَوْلُكَ فِي عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ قَالَ أَمَّا عُثْمَانُ فَكَأَنَّ اللَّهَ عَفَا عَنْهُ، وَأَمَّا أَنْتُمْ فَكَرِهْتُمْ أَنْ تَعْفُوا عَنْهُ، وَأَمَّا عَلِيٌّ فَابْنُ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَخَتَنُهُ. وَأَشَارَ بِيَدِهِ فَقَالَ هَذَا بَيْتُهُ حَيْثُ تَرَوْنَ.
Nafi‘ (reh) ragihand: Di dema fîtneya Îbn Zûbeyr de, du mêr hatin cem Îbn Umer (rezî) û gotin:
"Xelk winda bûne, tu kurê Umer î û hevalê Pêxember ﷺ î, çi te ji derketinê asteng dike?" Wî got: "Ya ku min asteng dike ew e ku Xwedê xwîna birayê min heram kiriye." Wan herduyan got: "Ma Xwedê nefermûye: 'Bi wan re şer bikin heta ku fîtne nemîne'?" Wî got: "Me şer kir heta ku fîtne nema û dîn tenê ji bo Xwedê bû; lê hûn dixwazin şer bikin da ku fîtne çêbibe û dîn ji bilî Xwedê re be." Di riwayeteke din de: Mêrekî hat cem Îbn Umer (rezî) û got: "Ey Ebû Ebdirrehman! Çima tu salekê hecê dikî û salekê umreyê, lê cîhada di rêya Xwedê de terk dikî, tevî ku tu dizanî Xwedê çiqas teşwîq kiriye?" Îbn Umer bersiv da: "Ey kurê birayê min! Îslam li ser pênc bingehên hatiye avakirin: Baweriya bi Xwedê û Resûlê wî ﷺ, pênc nimêjên ferz, rojiya Remezanê, dayîna zekatê û heca Beytê." Wî mêrî got: "Ey Ebû Ebdirrehman! Ma tu nabihêzî ku Xwedê di pirtûka xwe de çi gotiye: 'Eger du komên bawermendan bi hev re şer bikin, navbera wan çêkin... û bi wan re şer bikin heta ku fîtne nemîne'?" Îbn Umer got: "Me ev yek di dema Resûlullah ﷺ de kir, dema ku Îslam kêm bû. Mirov ji ber dînê xwe dihat ceribandin; yan dihat kuştin yan jî êşkence lê dihat kirin. Lê piştî ku Îslam zêde bû, fîtne nema." Wî mêrî pirsî: "Nerîna te li ser Usman û Elî çi ye?" Îbn Umer got: "Lê Usman, wisa xuya dike ku Xwedê ew efû kiriye, lê we nexwest ku ew were efûkirin. Lê Elî, kurê mamê Resûlullah ﷺ û zavayê wî ye." Paşê bi destê xwe îşaret kir û got: "Ev mala wî ye ku hûn dibînin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Ibn ʿUmer red kir ku ew şer bike da xwîna bêguneh biparêze.
Di dema aloziyên li dora Ibn az-Zubayr de, hin zilaman ji Ibn ʿUmer pirsîn ka çima ew beşdarî şerê nake. Wî bersiv da ku Allah xwîna hembaweriya wî qedexe kiriye.
Îmtîhaneke giran an aloziyeke ku gefê li bawerî û civakê dike.
Xebat û hewldan di riya Allah de; wateya wê li gorî çarçoveyê diguhere û tenê şerê çekdarî nagire nav xwe.
Beşdariya xêra mecbûrî ku ji kesên mafê wê hene re tê dayîn.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku metnên derbarê şerê de divê bêyî li ber çavan girtina sedem û armanca wan neyên sepandin. Ibn ʿUmer cihada li dijî zilm û zordariya ji ber baweriyê ji şerê navxweyî cuda dikir, ku tê de bawermend xwîna hevûdu dirêjin. Qur'an di rewşa şerê di navbera bawermendan de pêşî bangî lihevkirinê dike (49:9); bikaranîna hêzê armanca wê rawestandina binpêkirinê û vegerandina dadmendiyê ye, ne xurtkirina fitneyê. Ev rîwayet herwiha giraniya taybet a kuştina hembaweriyekê radigihîne.
- Bêyî ku çarçove, armanc û encamên wê bi baldarî binirxînî, bangeke tundûtûjiyê qebûl neke.
- Di pevçûnên di navbera bawermendan de pêşî lihevtêgihîştinê û parastina jiyanê bigere.
- Li ser nakokiyan biaxive bêyî ku kesên din wek dijmin nîşan bikî an tundûtûjiyê teşwîq bikî.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.