Sahih al-Bukhari, hedîsa 4610
Anas ibn Malik rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Anas ibn Malik hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سَلْمَانُ أَبُو رَجَاءٍ، مَوْلَى أَبِي قِلاَبَةَ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، أَنَّهُ كَانَ جَالِسًا خَلْفَ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، فَذَكَرُوا وَذَكَرُوا فَقَالُوا وَقَالُوا قَدْ أَقَادَتْ بِهَا الْخُلَفَاءُ، فَالْتَفَتَ إِلَى أَبِي قِلاَبَةَ وَهْوَ خَلْفَ ظَهْرِهِ، فَقَالَ مَا تَقُولُ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ أَوْ قَالَ مَا تَقُولُ يَا أَبَا قِلاَبَةَ قُلْتُ مَا عَلِمْتُ نَفْسًا حَلَّ قَتْلُهَا فِي الإِسْلاَمِ إِلاَّ رَجُلٌ زَنَى بَعْدَ إِحْصَانٍ، أَوْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ، أَوْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ عَنْبَسَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ بِكَذَا وَكَذَا. قُلْتُ إِيَّاىَ حَدَّثَ أَنَسٌ قَالَ قَدِمَ قَوْمٌ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَكَلَّمُوهُ فَقَالُوا قَدِ اسْتَوْخَمْنَا هَذِهِ الأَرْضَ. فَقَالَ " هَذِهِ نَعَمٌ لَنَا تَخْرُجُ، فَاخْرُجُوا فِيهَا، فَاشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا ". فَخَرَجُوا فِيهَا فَشَرِبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا وَاسْتَصَحُّوا، وَمَالُوا عَلَى الرَّاعِي فَقَتَلُوهُ، وَاطَّرَدُوا النَّعَمَ، فَمَا يُسْتَبْطَأُ مِنْ هَؤُلاَءِ قَتَلُوا النَّفْسَ وَحَارَبُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ، وَخَوَّفُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ. فَقُلْتُ تَتَّهِمُنِي قَالَ حَدَّثَنَا بِهَذَا أَنَسٌ. قَالَ وَقَالَ يَا أَهْلَ كَذَا إِنَّكُمْ لَنْ تَزَالُوا بِخَيْرٍ مَا أُبْقِيَ هَذَا فِيكُمْ أَوْ مِثْلُ هَذَا.
Ebû Qilabe ragihand: Ez li pişta Umerê kurê Ebdul-Ezîz rûniştibûm û xelkê behsa mijarên cuda dikirin û digotin ku xelîfeyan ev yek (qesama) helal kirine. Umerê kurê Ebdul-Ezîz ber bi Ebû Qilabe ve zivirî yê ku li pişta wî bû û got:
"Ey Ebdullahê kurê Zeyd, an jî ey Ebû Qilabe, tu çi dibêjî?" Min got: "Li gorî zanîna min, di Îslamê de kuştina kesekî tenê di sê rewşan de helal e: Kesê zewicî yê ku zinayê bike, kesê ku bêyî heq canekî bikuje, an jî kesê ku li dijî Allah û Resûlê Wî ﷺ şer bike." Enbese got: "Enes ji me re wiha û wiha ragihand." Min got: "Enes ev yek ji min re jî ragihand û got: Komek hatin cem Pêxember ﷺ û jê re gotin: 'Avhewaya vê erdê li me nayê.' Pêxember ﷺ ferman da: 'Ev deve yên me ne, derdikevin çêrê; hûn jî bi wan re herin û ji şîr û mîza wan vexwin.' Ew çûn û ji mîz û şîrê wan vexwarin û sax bûn. Paşê êrîş birin ser şivan, ew kuştin û deve revandin. Çima divê cezayê van were paşxistin, dema ku wan canek kuştiye, li dijî Allah û Resûlê Wî ﷺ şer kiriye û Resûlê Allah ﷺ tirsandiye?" Enbese got: "Subhanallah!" Min got: "Ma tu gumanê ji min dikî?" Wî got: "Na, Enes ev hedîs ji me re ragihand." Paşê Enbese zêde kir: "Ey xelkê filan cihî, heta ku ev mêr an mîna wî di nav we de bimîne, hûn ê her tim di xêrê de bin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ kuştin û talankirina bi çekan wek sûcên giran ceza dikir.
Rêbazek ji bo dozeke kuştinê ya ku çareser nebûye, ku tê de sond tên xwarin; hiqûqzan li ser sepandina wê cuda dibînin.
Di vê çarçoveya hiqûqî de: kesek ku şertên rewşa zewacê ya têkildar pêk tîne.
Awayekî giran ê dijminatiya tundûtûj û şêxîtiyê, wek êrîşkirin û talankirina mirovan.
Zanyarên klasîk îstîsnayên hatine gotin bi parastina jiyanê û ewlehiya giştî ve girêdidin. Ew çîroka kuştina şivanan wek delîl dibînin ku kuştin û talankirina tundûtûj sûcên giran in. Sepandina cezayên hudud û qisasê di destê desthilatdarên berpirsiyar de ye û girêdayî qaîdeyên hişk ên delîlan e; kesên takekes nikarin ceza bidin. Di hûrguliyan de, di nav de sepandina al-Qasama jî, mezhebên hiqûqî cuda dibînin.
- Jiyan û malên kesên din biparêze; tu carî dadmendiyê bi destê xwe pêk neîne.
- Bila dozên sûcê ji aliyê dadwerên berpirsiyar ve, li ser bingeha delîlên bi baldarî hatine nirxandin, bên dadkirin.
- Di mijarên hiqûqî yên giran de şêwira zanyarên jêhatî bistîne û rêbazên hiqûqî yên derbasdar bi rêz bigire.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.