Sahih al-Bukhari, hedîsa 4824
Abdullah ibn Mas'ud rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Mas'ud hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، وَمَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم وَقَالَ {قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ} فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا رَأَى قُرَيْشًا اسْتَعْصَوْا عَلَيْهِ فَقَالَ " اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَيْهِمْ بِسَبْعٍ كَسَبْعِ يُوسُفَ ". فَأَخَذَتْهُمُ السَّنَةُ حَتَّى حَصَّتْ كُلَّ شَىْءٍ حَتَّى أَكَلُوا الْعِظَامَ وَالْجُلُودَ ـ فَقَالَ أَحَدُهُمْ حَتَّى أَكَلُوا الْجُلُودَ وَالْمَيْتَةَ ـ وَجَعَلَ يَخْرُجُ مِنَ الأَرْضِ كَهَيْئَةِ الدُّخَانِ فَأَتَاهُ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ أَىْ مُحَمَّدُ إِنَّ قَوْمَكَ قَدْ هَلَكُوا فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يَكْشِفَ عَنْهُمْ فَدَعَا ثُمَّ قَالَ " تَعُودُوا بَعْدَ هَذَا ". فِي حَدِيثِ مَنْصُورٍ ثُمَّ قَرَأَ {فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ} إِلَى {عَائِدُونَ} أَيُكْشَفُ عَذَابُ الآخِرَةِ فَقَدْ مَضَى الدُّخَانُ وَالْبَطْشَةُ وَاللِّزَامُ وَقَالَ أَحَدُهُمُ الْقَمَرُ وَقَالَ الآخَرُ الرُّومُ.
Ebdullah got: Bêguman Xwedê Mihemed ﷺ şand û ferman da:
«Bibêje: Ez ji we tu xelatekê li ser vê yekê naxwazim û ez ne ji wan kesên ku tiştên tune diafirînin im.» (38:68) Dema ku Pêxemberê Xwedê ﷺ dît ku Qureyş li hember wî serhişk in, got: «Xwedeyo! Bi heft salên ziwa yên mîna heft salên Yûsif li hember wan alîkariya min bike.» Paşê salek ziwa bi ser wan de hat ku her tişt wêran kir û ew hestî û çerm dixwarin. (Yek ji wan got: Ew çerm û miriyan dixwarin). Ji erdê tiştek mîna dûmanê derdiket. Ebû Sufyan hat cem Pêxember ﷺ û got: «Ey Mihemed! Qewmê te helak bûye, ji Xwedê re dua bike da ku vê belayê ji ser wan rake.» Pêxember ﷺ ji bo wan dua kir (ziwa rabû). Paşê got: «Hûn ê piştî vê yekê dîsa vegerin (ser riya xwe ya berê).» Di riwayeta Mensûr de: Paşê wî ev ayet xwendin: «Îdî li benda rojê be ku ezman bi dûmanekî eşkere tê...» heta «...hûn ê vegerin». Gelo ezabê axretê dê were rakirin? Dûman, girtin û El-Lizam derbas bûne. Yekî ji wan got: «Qelişîna heyvê», yê din jî got: «Têkbirina Rûman».
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ ji bo hêsankirina Qurêşiyan dua kir û wan hişyar kir ku dê vegerin tevgera xwe ya berê.
Dema Qurêşiyan li dijî peyamê rawestan, birçîbûneke giran wan girt. Ebû Sufyan ji Pêxember ﷺ xwest ku ji bo hêsankirinê dua bike; Pêxember ﷺ dua kir û hişyarî da ku ew wê demê dîsa dê vegerin tevgera xwe ya berê.
Nîşanek e bo birçîbûna ku di çîroka pêxember Yusuf de çêbû.
Nîşana ku di ayetên jêgirtî yên sûreta Ed-Duxanê de hatiye gotin; rivayet şîroveya wê nîqaş dike.
Cezayeke neçar an jî cezayeke giran; Abdullah wê li kêleka dûman û girtinê bi nav dike.
El-Buxarî ev rivayet di beşa tefsîrê de wekî şiroveya ayetên Qur'anê cih daye. Şîrovekarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, li vir cudahiya di navbera şîroveya Ibn Mes'ûd, ku dûmanê wekî bûyereke ku berê qewimîye dibîne, û şîroveya alimên ku dûmanê wekî nîşaneke pêşerojê dibînin, nîqaş dikin. Rivayet nîşan dide ku Pêxember ﷺ ji Allah re ji bo hêsankirinê dua kir; hişyariya wî jî eşkere dike ku hêsankirina demkî bixweber nabe sedema bawerî an poşmanbûnê.
- Ji bo hêsankirina rewşa kesên di tengaviyê de dua bike, her çend berê li dijî te şer kiribin.
- Nehêle ku hêsankirina demkî bibe sedem ku tu spasdarî û başkirina tevgera xwe ji bîr bikî.
- Dema ayetên Qur'anê xwedî şîroveyên klasîk ên cuda bin, eşkere bike ka kîjan şîrove ji kîjan alimî re tê nisbetkirin.
Ev rivayet jî li dijî rawestana Qurêşiyan û birçîbûna ku wan girt vedibêje.
Sahih al-Bukhari · #4825 (Sahih)Abdullah li wir pênc tiştên ku li gorî wî berê qewimîbûn bi nav dike; di nav wan de El-Lizam û têkçûna Romiyan hene.
Sahih al-Bukhari · #4822 (Sahih)Ev rivayet di heman rêzê de ye û zanîn û şiroveya ayetên derbarê dûmanê de dinirxîne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.