Sahih al-Bukhari, hedîsa 4822
Abdullah ibn Mas'ud rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Mas'ud hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ إِنَّ مِنَ الْعِلْمِ أَنْ تَقُولَ لِمَا لاَ تَعْلَمُ اللَّهُ أَعْلَمُ، إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِنَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم {قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ} إِنَّ قُرَيْشًا لَمَّا غَلَبُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَعْصَوْا عَلَيْهِ قَالَ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَيْهِمْ بِسَبْعٍ كَسَبْعِ يُوسُفَ فَأَخَذَتْهُمْ سَنَةٌ أَكَلُوا فِيهَا الْعِظَامَ وَالْمَيْتَةَ مِنْ الْجَهْدِ حَتَّى جَعَلَ أَحَدُهُمْ يَرَى مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ كَهَيْئَةِ الدُّخَانِ مِنْ الْجُوعِ قَالُوا  رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ  فَقِيلَ لَهُ إِنْ كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَادُوا فَدَعَا رَبَّهُ فَكَشَفَ عَنْهُمْ فَعَادُوا فَانْتَقَمَ اللَّهُ مِنْهُمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى  فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ إِلَى قَوْلِهِ جَلَّ ذِكْرُهُ إِنَّا مُنْتَقِمُونَ
Yehya ji me re vegot, Wekî‘ ji me re vegot, ji E‘meş, ji Ebû ed-Duha, ji Mesrûq; wî got: Ez çûm cem ‘Ebdullah, wî got:
"Bêguman ji zanyariyê ew e ku tu ji bo tiştê ku nizanim bibêjî: 'Allah baştir dizane.' Bêguman Allah ji Pêxemberê xwe ﷺ re ferman kir: {Bibêje: Ez ji we ji bo vê yekê tu destheqekê naxwazim û ez ne ji wan im ku xwe li ber tiştên tune datînin}. Dema Qureyş li hember Pêxember ﷺ serhildan û dijberî kirin, wî got: 'Ya Allah! Bi heft salên hişkatiyê yên wekî yên Yûsif alîkariya min bike li hember wan.' Lewma saleke hişkatî bi ser wan de hat, tê de ji ber zehmetiyê hestî û mirar dixwarin, yek ji wan ji ber birçîbûnê di navbera xwe û ezman de tiştekî wekî dûkelê didît. Hingê wan got: {Xudanê me! Ezabê ji ser me rake, bêguman em bawermend in}. Hingê jê re hate gotin ku eger Em ezabê ji ser wan rakin, ew ê dîsa vegerin ser riya xwe ya berê. Paşê Pêxember ﷺ dua kir û Xudanê wî ezab ji ser wan rakir, lê ew dîsa vegeriyan (ser kufrê), lewma Allah roja Bedrê tola xwe ji wan hilanî. Ev jî gotina Allah Teala ye: {Îdî li benda rojekê be ku ezman bi dûkelekî eşkere were... Bêguman Em ê tolê hilînin}.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Zanîna rast sînorên xwe nas dike û alîkariya Allah dixwaze.
Rivayet vedibêje ka Qurêşiyan çawa li dijî Pêxember ﷺ sekinîn; paşê wî ji Allahê xwe heft salên tengasiya xwest, wek salên Yusuf. Ziwa û bûyerên piştî wê bi ayetên derbarê dûmanê di sûreta ed-Duxanê de têne girêdan.
Pejirandina bi dilpakî ku bersivê nizanî û zanîna bêkêmasî ya Allah e.
Îşaretek e bo birçîbûna giran a ku di çîroka pêxember Yusuf de Misrê girt.
Nîşana ku di sûreta ed-Duxanê de hatiye gotin û Abdullah ibn Mesud li vir wê bi birçîbûna ku Qurêşiyan girt re girêdide.
Şîrovekarên klasîk ji vê derdixin ku gava kesek nizanibe, ji bo kesê xwedî zanîn guncav e ku bibêje: Allah baştir dizane; nermî û xwe-nizandî pêwîst dike ku bersivên xeyalî çêneke. Ibn Mesud ayetên dûmanê bi birçîbûna ku Qurêşiyan girt û vegera wan a paşê bo bêbaweriyê piştî ku tengasî rabû, girêdide. Herwiha hedîsê tekez dike ku di ceribandineke giran de ji Allah alîkarî xwestin guncav e.
- Bi dilpakî bêje ku tiştekî nizanî û zanîna ku kêm e ji Allah re bihêle.
- Dema bi neheqî an zehmetiyên mezin re rû bi rû dibî, ji Allah alîkarî bixwaze.
- Piştî sivikbûna ceribandinê jî li ser poşmanî û spasdariyê bimîne.
Ev rivayeta sahih jî şîroveya Abdullah ibn Mesud derbarê dûmanê û birçîbûna ku Qurêşiyan girt dide.
Sahih al-Bukhari · #4823 (Sahih)Ev rivayet vedibêje ka Qurêşiyan Pêxember ﷺ derewand û ka ziwabûn wan girt.
Sahih al-Bukhari · #1007 (Sahih)Di vê rivayetê de jî Pêxember ﷺ ji Allahê xwe heft salên tengasiya dixwaze, wek salên Yusuf.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.