Sahih al-Bukhari, hedîsa 4924
Jabir ibn Abdullah rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Jabir ibn Abdullah hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا حَرْبٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ أَىُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ أَوَّلُ فَقَالَ {يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ} فَقُلْتُ أُنْبِئْتُ أَنَّهُ {اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ} فَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَىُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ أَوَّلُ فَقَالَ {يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ} فَقُلْتُ أُنْبِئْتُ أَنَّهُ {اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ} فَقَالَ لاَ أُخْبِرُكَ إِلاَّ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " جَاوَرْتُ فِي حِرَاءٍ فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي، هَبَطْتُ فَاسْتَبْطَنْتُ الْوَادِيَ فَنُودِيتُ، فَنَظَرْتُ أَمَامِي وَخَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى عَرْشٍ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ، فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي وَصُبُّوا عَلَىَّ مَاءً بَارِدًا، وَأُنْزِلَ عَلَىَّ {يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ * وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ}"
Yehya got: Min ji Ebû Seleme pirsî:
"Kîjan sûreya Qur'anê pêşî nazil bûye?" Wî bersiv da: "Ya eyyuhel-muddessir (Ey yê xwe li xwe pêçandî!)." Min got: "Ji min re hatiye gotin ku 'Iqra bi-smi Rabbikellezî xeleq' (Bi navê Xwedayê xwe yê ku afirandiye bixwîne!) pêşî nazil bûye." Ebû Seleme got: "Min ji Cabir bin Ebdullah pirsî: 'Kîjan beşa Qur'anê pêşî nazil bûye?' Wî jî got: 'Ya eyyuhel-muddessir.' Min got: 'Ji min re hatiye gotin ku Iqra bi-smi Rabbike ye.' Wî got: 'Ez ê ji te re tiştekî ji bilî ya ku Resûlullah ﷺ gotiye nebêjim.' Resûlullah ﷺ ferman kir: 'Min li Hîrayê cîwarî kir (mam). Dema ku dema cîwariya min qediya, ez daketim û ketim nav geliyê, hingê deng li min hat kirin. Min li pêşiya xwe, li pişta xwe, li rastê xwe û li çepê xwe mêze kir; min dît ku ew li ser textekî di navbera ezman û erdê de rûniştiye. Ez hatim cem Xedîceyê û min got: 'Min li xwe bipêçin û avê sar birijînin ser min!' Hingê ev ayet nazil bûn: 'Ya eyyuhel-muddessir * Qum fe-enzir * We-Rabbeke fe-kebbir.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Yekem wahyê ku fermanê hişyarkirinê dida, bi gotinên “Ey tu yê xwe pêçayî” dest pê kir.
Şikeftek li nêzîkî Mekkeyê ku Pêxember ﷺ ji bo îbadetê xwe lê vedikişand.
“Ewê xwe pêçayî”; bangewazîya ku sureya Al-Muddaththir bi wê dest pê dike.
Fermana ku ji Pêxember ﷺ re hat dayîn da ku peyamê eşkere bike û mirovan hişyar bike.
Zanyar nakokiya xuya ya di navbera vê rîwayetê û wan vegotinên ku dibêjin “Bixwîne!” (Al-‘Alaq 96:1) yekem car hatiye nazilkirin de nîqaş dikin. Ew cudahî datînin di navbera ayetên yekem ên ku herî pêş hatine nazilkirin, yanî “Bixwîne!”, û wahyê yekem ê piştî navberê, yanî “Ey tu yê xwe pêçayî”, de. Ayetên Al-Muddaththir herwiha fermanê didin Pêxember ﷺ ku rabibe û hişyar bike.
- Piştî serpêhatiyek giran bêhna xwe bigire û piştgiriyê ji kesên pêbawer bixwaze, wekî Pêxember ﷺ ku li cem Xedîce kir.
- Zanîna derbarê wahyê û baweriyê de li ser rîwayetên pêbawer ava bike û wan bi baldarî, di çarçoveya xwe de bixwîne.
- Bila bawerî te ber bi berpirsiyariyê ve bibe: fermana “Rabibe û hişyar bike” bang dike ku rastiyê bi baldarî bigihînî mirovan.
Ev rîwayet jî pirsa wê yekê dinirxîne ku kîjan beşa Qur’anê pêşî hatiye nazilkirin û dike ku vegotinên li ser Al-‘Alaq û Al-Muddaththir di çarçoveya xwe de bêne famkirin.
Sahih al-Bukhari · #4925 (Sahih)Ev rîwayet qala wahyê yekem ê ku ji Pêxember ﷺ re hat dike û ji bo bûyerên derbarê nazilbûna wahyê de çarçoveyekê peyda dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.