Sahih al-Bukhari, hedîsa 4992
Umar ibn al-Khattab rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Urwa ibn az‑Zubayr
- 1Sa'id ibn Ufayrji al‑Bukhari re vegotسَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٌ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ، حَدَّثَاهُ أَنَّهُمَا، سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلاَةِ فَتَصَبَّرْتُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَأُ. قَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقُلْتُ كَذَبْتَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَقْرَأَنِيهَا عَلَى غَيْرِ مَا قَرَأْتَ، فَانْطَلَقْتُ بِهِ أَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ بِسُورَةِ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْسِلْهُ اقْرَأْ يَا هِشَامُ ". فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَذَلِكَ أُنْزِلَتْ ". ثُمَّ قَالَ " اقْرَأْ يَا عُمَرُ ". فَقَرَأْتُ الْقِرَاءَةَ الَّتِي أَقْرَأَنِي، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَذَلِكَ أُنْزِلَتْ، إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ ".
Umer kurê Xettab got: Min Hişam kurê Hekîm di dema jiyana Resûlullah ﷺ de bihîst ku sûreta Furqan dixwend. Min guh da xwendina wî û dît ku ew bi gelek awayên cuda dixwîne ku Resûlullah ﷺ ew fêrî min nekiribûn. Ez hema bibêjim di nav nimêjê de êrîşî wî bikim, lê min xwe girt û sebir kir heta ku wî selam da. Dema wî selam da, min cilê wî yê jorîn li stûyê wî pêça û girt û got:
"Kî ev sûreya ku te dixwend fêrî te kiriye?" Wî bersiv da: "Resûlullah ﷺ ew fêrî min kiriye." Min got: "Te derew got, ji ber ku Resûlullah ﷺ ew bi awayekî cuda ji ya te fêrî min kiriye." Paşê min ew kişand cem Resûlullah ﷺ û got: "Min ev kes bihîst ku sûreta Furqan bi awayekî ku te fêrî min nekiriye dixwîne!" Li ser vê yekê Resûlullah ﷺ got: "Wî berde. Ey Hişam, bixwîne!" Hingê wî bi heman awayê ku min bihîstibû xwend. Resûlullah ﷺ got: "Bi vî awayî hatiye nazilkirin." Paşê got: "Ey Umer, bixwîne!" Min bi wî awayê ku wî fêrî min kiribû xwend. Resûlullah ﷺ got: "Bi vî awayî jî hatiye nazilkirin. Bêguman ev Qur'an li ser heft tîpan (heft awayan) hatiye nazilkirin, lewma ji wê tiştê ku ji we re hêsan e bixwînin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Qur'an xwedî awayên xwendinê yên wahyî ye; li tiştê ku Pêxember ﷺ hîn kiriye bigere.
Omer bihîst ku Hişam ibn Hakim sûreya al-Furqan bi awayekî dixwîne ku Omer ji Pêxember ﷺ hîn nebûbû. Wî Hişam bir cem Pêxember ﷺ, yê ku her du xwendinan pejirand.
Pirjimara peyva harfê ye. Di vê rivayetê de behsa heft awayên xwendinê yên wahyî dike; alimên îslamê li ser wateya wan a rast gelek nîqaş kirine.
Silava dawî ya aşitiyê ye ku nimêj bi wê diqede.
Alimên klasîk ji vê yekê derdixin ku awayên xwendinê yên destûrdar bi wahyê hatine û ji aliyê Pêxember ﷺ ve hatine pejirandin, û misilman di nav van awayên pejirandî de dixwînin. Gotina li ser heft ahrufan nayê wê wateyê ku mirov dikare bi xwe peyvan an awayên xwendinê biguherîne. Alim di derbarê têkiliya heft ahrufan bi qira'etên naskirî re de nêrînên cuda hene. Ev bûyer herwiha hîn dike ku di nakokiyeke olî de pêşî divê delîl bêne xwestin û mijar bê pêşkêşkirin ji Pêxember ﷺ re; Omer ji ber fikara xwe ya ji bo Qur'anê wisa kir, paşê Pêxember ﷺ jê xwest ku Hişam berdide.
- Dema xwendina kesekî cuda xuya dike, zû wî bi xeletiyê sûcdar neke; agahî û delîlên pêbawer bigere.
- Xwendina Qur'anê ji mamosteyên jêhatî hîn bibe û li awayên xwendinê yên naskirî û veguhastî bimîne.
- Dema nakokî çêdibe, bi aramî tevbigere û bihêle pispor mijarê binirxînin.
Ev hedîs bi pejirandina vê yekê ve girêdayî ye ku awayên cuda yên xwendinê yên ku Pêxember ﷺ hîn kirine destûrdar in.
Sahih al-Bukhari · #4981 (Sahih)Rivayet behsa awayê ku Qur'an ji bo civakê gihîştbar bû dike; ev hedîs wê hêsankirinê bi çend awayên xwendinê yên wahyî ve girêdide.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.