Sahih al-Bukhari, hedîsa 5044
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فِي قَوْلِهِ {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ} قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ جِبْرِيلُ بِالْوَحْىِ وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ وَشَفَتَيْهِ فَيَشْتَدُّ عَلَيْهِ وَكَانَ يُعْرَفُ مِنْهُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ الآيَةَ الَّتِي فِي {لاَ أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ} {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ * فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} فَإِذَا أَنْزَلْنَاهُ فَاسْتَمِعْ {ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ} قَالَ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ نُبَيِّنَهُ بِلِسَانِكَ. قَالَ وَكَانَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ أَطْرَقَ، فَإِذَا ذَهَبَ قَرَأَهُ كَمَا وَعَدَهُ اللَّهُ.
Îbn Ebbas (razîyallahu anhuma) wiha rivayet dike: Di derbarê gotina Xwedê de:
"Zimanê xwe bi wê (Qur'anê) nelezîne da ku tu di xwendina wê de lez bikî" (75:16), got: Dema Cibrîl bi wehyê re dihat, Resûlullah ﷺ ziman û lêvên xwe dilivand û ev yek jê re giran bû; ji vê yekê dihate zanîn ku wehyê tê ser wî. Loma Xwedê ew ayeta di sûreya ku bi "Na, ez sond dixwim bi Roja Qiyametê" dest pê dike de nazil kir: "Zimanê xwe bi wê nelezîne da ku tu di xwendina wê de lez bikî * Bêguman berhevkirina wê û xwendina wê li ser me ye * Gava me ew xwend, tu jî li dû xwendina wê here." (75:16-18). Wate: Berhevkirina wê di dilê te de û dayîna hêza xwendinê ji te re li ser me ye. "Gava me ew nazil kir, guh bide wê", wate: Gava em Qur'anê li te nazil dikin, guhdarî bike. "Paşê bêguman ravekirina wê jî li ser me ye" (75:19), wate: Ravekirina wê bi zimanê te li ser me ye. Û dema Cibrîl dihat cem wî, Resûlullah ﷺ serê xwe ditewand û guhdarî dikir; gava Cibrîl diçû, wî ew wekî ku Xwedê soz dabû dixwend.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Allah soz da Pêxember ﷺ da wehiyê biparêze û rave bike.
Dema Cibrîl wehiyê dianî, Pêxember ﷺ ziman û lêvên xwe dihejand da ku peyvan di cih de ji bîr bike. Wê demê Allah ayetên ku fermana guhdarkirinê didan wî û soz didan ku wehiyê dê di dilê wî de kom bike û wê rave bike, nazil kir.
Peyama ku Allah bi riya milyaketê Cibrîl ji Pêxemberê xwe ﷺ re eşkere kir.
Allah kir ku peyvên Qur’anê di dilê Pêxember ﷺ de bên parastin.
Guhdarî ayetên ku tên xwendin bike û paşê wan wekî ku hatine nazilkirin bixwîne.
Zanyarên klasîk, di nav wan de Ibn Hajar, ji vê yekê digihîjin wê encamê ku Allah parastina Qur’anê û veguhastina wê ya rast li ser xwe girt. Pêxember ﷺ neçar nebû ku di dema xwendinê de ji tirsa jibîrkirinê peyvan bi lez dubare bike: ew guhdariya Cibrîl dikir û paşê, wekî ku Allah soz dabû, dixwend. Bi vî awayî ayet hem parastina wehiyê û hem jî ravekirina wê bi hev ve girêdidin.
- Berî ku tiştekî bixwînî an veguhêzî, bi baldarî guhdarî bike; guhdariya baş ji veguhastina rast re alîkar e.
- Dema tu Qur’anê hîn dibî, ji bo dubarekirin û ezberkirina rast a ayetan demê xwe bigire.
- Baweriya xwe bi Allah bîne û vê baweriyê bi hewldaneke baldar re bide hev.
Di vê rivayetê de Musa ibn Abi Aisha û Sa’id ibn Jubayr bi zincîra hedîsê re hevpar in û behsa heman ayetên parastina wehiyê dike.
Sahih al-Bukhari · #4980 (Sahih)Ev rivayet vedibêje ku Cibrîl çawa Qur’anê ji Pêxember ﷺ re anî û di derbarê veguhastina wehiyê de çarçoveyek têkildar pêşkêş dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.