Sahih al-Bukhari, hedîsa 5286
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، وَقَالَ، عَطَاءٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، كَانَ الْمُشْرِكُونَ عَلَى مَنْزِلَتَيْنِ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالْمُؤْمِنِينَ، كَانُوا مُشْرِكِي أَهْلِ حَرْبٍ يُقَاتِلُهُمْ وَيُقَاتِلُونَهُ، وَمُشْرِكِي أَهْلِ عَهْدٍ لاَ يُقَاتِلُهُمْ وَلاَ يُقَاتِلُونَهُ، وَكَانَ إِذَا هَاجَرَتِ امْرَأَةٌ مِنْ أَهْلِ الْحَرْبِ لَمْ تُخْطَبْ حَتَّى تَحِيضَ وَتَطْهُرَ، فَإِذَا طَهُرَتْ حَلَّ لَهَا النِّكَاحُ، فَإِنْ هَاجَرَ زَوْجُهَا قَبْلَ أَنْ تَنْكِحَ رُدَّتْ إِلَيْهِ، وَإِنْ هَاجَرَ عَبْدٌ مِنْهُمْ أَوْ أَمَةٌ فَهُمَا حُرَّانِ وَلَهُمَا مَا لِلْمُهَاجِرِينَ. ثُمَّ ذَكَرَ مِنْ أَهْلِ الْعَهْدِ مِثْلَ حَدِيثِ مُجَاهِدٍ وَإِنْ هَاجَرَ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ لِلْمُشْرِكِينَ أَهْلِ الْعَهْدِ لَمْ يُرَدُّوا، وَرُدَّتْ أَثْمَانُهُمْ.
Îbn Ebbas (r.a.) ragihand: Muşrîk li gorî têkiliya xwe ya bi Pêxember ﷺ û bawermendan ve, du cure bûn. Hinek ji wan muşrîkên şer bûn ku Pêxember ﷺ pê re şer dikir û ew jî pê re şer dikirin; yên din jî muşrîkên peymanê bûn ku Pêxember ﷺ pê re şer nedikir û ew jî pê re şer nedikirin. Gava jineke ji ehlê şer koçberî ba misilmanan dibû, heta ku ne dihat mehê û paqij nebûya, ji bo zewacê nedihat xwestin. Dema ku paqij dibû, zewaca wê helal dibû. Heke beriya ku bizewice mêrê wê jî koçber bibûya, ew jin vedigerandin ba mêrê wê. Heke koleyekî wan ê nêr an mê koçberî ba misilmanan bibûya, ew her du azad bûn û xwediyê heman mafên muhaciran bûn. Paşê, der barê ehlê peymanê de mîna hadîsa Mucâhid got. Heke koleyekî nêr an mê yê muşrîkên ehlê peymanê koçber bibûya, ew venedigerandin, lê bedêla wan didan wan.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Rivayet koçberî, rêgezên zewacê û berpirsiyariyên peymanan vedibêje.
Komên ku bi misilmanan re peymaneke aşitiyê an nexebitîna şer girêdabûn.
Jinê li benda heyzê û dû re jî serdema paqijiyê dimam, wekî dema bendewariyê berî ku pêşniyara zewacê were kirin.
Heke koleyek an xizmetkarek ji komeke di bin peymanê de koç bikira, li şûna vegerandina wê kesê, qîmeta lihevkirî ji xwediyên berê re dihat dayîn.
Şîrovekarên klasîk vê rivayetê bi rêgezên derbarê jinên ku ji herêma dijmin koçî cem misilmanan dikirin û bi pêkanîna peymanan ve girêdidin. Dema bendewariyê ya ku hatiye gotin diyar dikir ka ji zewaca berê ducanîbûn heye an na. Beşa derbarê kesên di bin peymanê de tekez dike ku peyman dihatin pêkanîn: koçberiyên koleyan nedihat vegerandin, lê berdêla qîmeta wan dihat dayîn. Hiqûqnasan sepandina rast a van rêgezên bi ronahiya Qur’anê û rivayetên din re nîqaş kir; ev nivîs destûreke giştî nîne ku mirov neçar bikin koç bikin an bizewicînin.
- Peyman û lihevhatinan bi cih bîne, her çend şert û merc biguherin.
- Mijarên zewacê bi baldarî bi rê ve bibe û dema bendewariyê ya hatî destnîşankirin li ber çavan bigire.
- Rêgezên dîrokî yên rewşeke taybet ji awayên giştî yên danûstandinê bi mirovan re îro cuda bike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.