Sahih al-Bukhari, hedîsa 53
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، قَالَ كُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ، يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي، فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ، ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ الْقَوْمُ أَوْ مَنِ الْوَفْدُ ". قَالُوا رَبِيعَةُ. قَالَ " مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ ـ أَوْ بِالْوَفْدِ ـ غَيْرَ خَزَايَا وَلاَ نَدَامَى ". فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا لاَ نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلاَّ فِي شَهْرِ الْحَرَامِ، وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَىُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ، فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ، نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا، وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ. وَسَأَلُوهُ عَنِ الأَشْرِبَةِ. فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ، وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ، أَمَرَهُمْ بِالإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ. قَالَ " أَتَدْرُونَ مَا الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ ". قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامُ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ، وَصِيَامُ رَمَضَانَ، وَأَنْ تُعْطُوا مِنَ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ ". وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ. وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ. وَقَالَ " احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ ".
Ebû Cemre got: Ez bi gelemperî li gel Îbn Ebbas rûniştim û wî ez li ser doşeka xwe rûniştim. Wî ji min re got: 'Li cem min bimîne heta ku ez ji mala xwe parekê bidim te.' Loma ez du mehan li cem wî mam. Paşê wî got: 'Dema şandeya eşîra Ebdulqeys hatin cem Pêxember ﷺ, Pêxember ﷺ pirsî:
"Kî ne ev kom? Yan kî ye ev şande?" Wan bersiv da: "Em ji eşîra Rebîa ne." Pêxember ﷺ got: "Bi xêr hatin ey kom -an ey şande- bêyî ku hûn bên rezîlkirin an poşmanbûn." Wan got: "Ey Resûlê Allah ﷺ! Em nikarin werin cem te tenê di mehên heram de, ji ber ku di navbera me û te de ev eşîra kafir a Muzar heye. Loma emrê tiştekî zelal bide me da ku em ji kesên li pişt xwe re vebêjin û pê bikevin Bihuştê." Her wiha wan li ser vexwarinan jî pirsîn. Pêxember ﷺ çar tişt emr kirin û çar tişt qedexe kirin. Wî emr kir ku tenê baweriyê bi Allah bînin û pirsî: "Hûn dizanin baweriya bi Allah tenê çi ye?" Wan got: "Allah û Resûlê Wî ﷺ baştir dizanin." Pêxember ﷺ got: "Şehadetkirina ku tu îlah tune ye ji bilî Allah û Muhemmed Resûlê Allah e, lidarxistina nimêjê, dayîna zekatê, rojiya Remezanê û dayîna pênciyekê (Xums) ji xenîmetê." Û wan ji çar tiştan qedexe kirin: Hentem, Dubba, Neqîr û Muzefet (an Muqeyer). Û got: "Van biparêzin û ji kesên li pişt xwe re vebêjin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ erkên olî zelal kir û fêrbûna zanînê spart.
Şandeya Abd al-Qais got ku ji ber eşîra Mudar a di navbera wan û Pêxember ﷺ de, û ji ber dema sînordar a rêwîtiyê, wan tenê di mehên pîroz de dikarî wî ziyaret bikin. Ji ber vê yekê, wan rêberiyên zelal xwestin da ku wan bigihînin mirovên xwe yên li malê mabûn.
Beşa pêncemîn a talana şerê ku li gorî rêzikên Îslamê tê dayîn.
Navên hin qabên ku vexwarin dikarî di wan de bifermente. Qedexe ji bo bikaranîna wan ji bo vexwarinên serxweşker bû.
Dayîna mecbûrî ya beşeke diyarkirî ji hin malan ji bo wergirên destnîşankirî.
Zanyar ji vê rivayetê derdixin ku bawerî hem şahidiya îmanê û hem jî kirinên girîng ên îbadetê dihewîne; di nav wan de nimêj, zekat û rojî hene. Gotina beşa pêncemîn bi rêzikên talana şerê ve girêdayî ye. Qab ji ber ku vexwarin dikarî di wan de bifermente û serxweşker bibe qedexe bûn; ev nayê wê wateyê ku bikaranîna xwe ya qab bi awayekî daîmî qedexe ye. Her wiha tê dîtin ku mamoste divê têgehên girîng bi zelalî rave bike û xwendekaran teşwîq bike ku zanînê bi baldarî ji bîr nekin û bigihînin kesên din.
- Erkên bingehîn ên olî fêr bibe û piştrast be ku tu dikarî wan bi peyvên zelal rave bikî.
- Zanîna olî ya pêbawer bi baldarî bigihîne kesên din û di navbera rêzikên domdar û sepandina wan a dîrokî de cûdahiyê bi zelalî nîşan bide.
- Ji vexwarinên serxweşker û her tiştê ku dibe sedema serxweşiyê dûr bikeve.
Ev rivayet şahidiya îmanê û çend erkên pratîkî rêz dike; hedîsa Newewî ya li ser pênc stûnan nêrînek yekgirtî ya wan pêşkêş dike.
Sahih al-Bukhari · #52 (Sahih)Ev rivayet têkiliya di navbera bawerî û kirinê de vedikole; ev yek bi şahidiya îmanê û erkên îbadetê yên hatine gotin re têkildar e.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.