Sahih al-Bukhari, hedîsa 5401
Itban bin Malik rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrji al‑Bukhari re vegotيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Mahmud ibn ar‑Rabi' al‑Ansariمَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مِنَ الأَنْصَارِ ـ أَنَّهُ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي وَأَنَا أُصَلِّي لِقَوْمِي، فَإِذَا كَانَتِ الأَمْطَارُ سَالَ الْوَادِي الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ، لَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ آتِيَ مَسْجِدَهُمْ فَأُصَلِّيَ لَهُمْ، فَوَدِدْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي فِي بَيْتِي، فَأَتَّخِذُهُ مُصَلًّى. فَقَالَ " سَأَفْعَلُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ". قَالَ عِتْبَانُ فَغَدَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ حِينَ ارْتَفَعَ النَّهَارُ، فَاسْتَأْذَنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى دَخَلَ الْبَيْتَ، ثُمَّ قَالَ لِي " أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ". فَأَشَرْتُ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنَ الْبَيْتِ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ، فَصَفَفْنَا، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَحَبَسْنَاهُ عَلَى خَزِيرٍ صَنَعْنَاهُ، فَثَابَ فِي الْبَيْتِ رِجَالٌ مِنْ أَهْلِ الدَّارِ ذَوُو عَدَدٍ فَاجْتَمَعُوا، فَقَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ أَيْنَ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُنِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ ذَلِكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُلْ، أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يُرِيدُ بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ قُلْنَا فَإِنَّا نَرَى وَجْهَهُ وَنَصِيحَتَهُ إِلَى الْمُنَافِقِينَ. فَقَالَ " فَإِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ. يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ". قَالَ ابْنُ شِهَابٍ ثُمَّ سَأَلْتُ الْحُصَيْنَ بْنَ مُحَمَّدٍ الأَنْصَارِيَّ أَحَدَ بَنِي سَالِمٍ وَكَانَ مِنْ سَرَاتِهِمْ عَنْ حَدِيثِ مَحْمُودٍ فَصَدَّقَهُ.
Yehya kurê Bukeir ji min re vegot, Leys ji me re vegot, ji Uqeyl, ji Îbn Şîhab, wî got: Mehmûd kurê Rebî‘ el-Ensarî ji min re agahî da ku ‘Îtban kurê Malik — yê ku ji hevalên Pêxember ﷺ bû û ji Ensaran beşdarî şerê Bedrê bûbû — hat cem Resûlullah ﷺ û got:
"Ey Resûlê Allah! Çavên min kêm dîtine û ez ji qewmê xwe re nimêjê dikim. Dema baran dibare, newala di navbera min û wan de tijî av dibe û ez nikarim herim mizgefta wan da ku nimêjê li wan bikim. Ey Resûlê Allah! Ez dixwazim tu werî mala min û li wir nimêjê bikî da ku ez wê derê wekî cihê nimêjê diyar bikim." Pêxember ﷺ ferman kir: "Eger Allah bixwaze, ez ê wiha bikim." ‘Îtban got: Roja din piştî ku roj bilind bû, Resûlullah ﷺ û Ebû Bekir hatin. Pêxember ﷺ destûra ketina hundir xwest û min destûr da wî. Wî heta neketibû hundir rûnenişt, paşê ji min re got: "Tu dixwazî ez li kîjan aliyê mala te nimêjê bikim?" Min îşaret bi goşeyekî malê kir. Pêxember ﷺ rabû ser piyan û tekbîr anî (Allahu Ekber got), em li pişt wî rêz bûn, wî du rek‘et nimêj kir û selam da. Paşê me ew ji bo xwarina xezîreyê ya ku me amade kiribû rawestand. Di wê demê de komek mêrên ji cîrantiyê li malê kom bûn. Yekî ji wan got: "Malik kurê Duxşun li ku ye?" Yekî din got: "Ew munafiq e, Allah û Resûlê wî hez nake." Pêxember ﷺ ferman kir: "Wisa nebêje! Ma te nedîtiye ku wî gotiye 'Ji bilî Allah tu ilah tune ye' û bi vê yekê raziya Allah dixwaze?" Wî kesî got: "Allah û Resûlê wî çêtir dizanin, lê me dîtiye ku ew bi munafiqan re rûdine û şîretê li wan dike." Pêxember ﷺ ferman kir: "Bêguman Allah ew kes qedexe kiriye ji agirê dojehê re yê ku dibêje 'Ji bilî Allah tu ilah tune ye' û bi vê yekê raziya Allah dixwaze." Îbn Şîhab got: Paşê min ji Huseyn kurê Muhemmed el-Ensarî, yê ku ji serokên Benî Salim bû, li ser hadîsa Mehmûd pirsî û wî jî ew piştrast kir.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ rastgoiyê parast û îqrara baweriyê nas kir.
Itban ibn Malik ji Pêxember ﷺ xwest ku li mala wî nimêj bike, ji ber ku dîtina wî lawaz bû û geliyê wan di bin avê de mabû. Di dema serdanê de, nirxandina Malik ibn ad-Dukhshun jî hate gotûbêjkirin.
Ji bilî Allahê tu kesek nîne ku bi heqî were perestîn.
Xwarinek amade, ku di vê rivayetê de wek xwarinê tê gotin.
Silava dawîn a aştiyê ku nimêj bi wê diqede.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku nimêja neferz a li malê derbasdar e û cihê ku tê de nimêj hatiye kirin dikare wek cihê nimêjê were bikaranîn. Pêxember ﷺ piştî ku Itban cihê xwestî nîşan da, du reket nimêj kir. Rivayet herwiha hîn dike ku mirov bi hêsanî neyên bi navê munafiq lêkirin: Allah niyetên wan ên veşartî dizane û îqrara baweriyê ya ji bo Allah tê gotin, heqê parastinê heye. Zanyar vê gotinê bi îqrara dilpak a baweriyê ve girêdidin, ne bi peyvên bê bawerî an bê niyet.
- Li ser bingeha gumanan kesên din wek munafiq meşmêrîne; niyetên veşartî bihêle ji Allah re.
- Piştgiriya kesên bike ku nexweşî an astengiyên pratîkî nimêja bi hev re ji wan re dijwar dike.
- Îqrara baweriyê bi dilpakî bêje û bi rêz û hurmeta wê ya guncaw re tevbiger.
Ev rivayet hîn dike ku kirin li gorî niyetan têne nirxandin. Ev bi tekezê li ser xwestina razîbûna Allahê dema gotina îqrara baweriyê re têkildar e.
Sahih al-Bukhari · #5399 (Sahih)Ev rivayeta sahih ji pirtûka xwarin û xwarinan, di çarçoveya rêzkirina beşan de, çarçoveyeke têkildar pêşkêş dike; lê hadîsa niha bi piranî li ser cihê nimêjê, biratiyê û îqrara baweriyê ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.