Sahih al-Bukhari, hedîsa 5430
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Al‑Qasim ibn Muhammad
- 1Qutayba ibn Sa'idji al‑Bukhari re vegotقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Isma'il ibn Ja'farإِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ
- 3Rabi'aرَبِيعَةَ
- 4Al‑Qasim ibn Muhammadالْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ رَبِيعَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، يَقُولُ كَانَ فِي بَرِيرَةَ ثَلاَثُ سُنَنٍ، أَرَادَتْ عَائِشَةُ أَنْ تَشْتَرِيَهَا فَتُعْتِقَهَا، فَقَالَ أَهْلُهَا، وَلَنَا الْوَلاَءُ، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " لَوْ شِئْتِ شَرَطْتِيهِ لَهُمْ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". قَالَ وَأُعْتِقَتْ فَخُيِّرَتْ فِي أَنْ تَقِرَّ تَحْتَ زَوْجِهَا أَوْ تُفَارِقَهُ، وَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا بَيْتَ عَائِشَةَ وَعَلَى النَّارِ بُرْمَةٌ تَفُورُ، فَدَعَا بِالْغَدَاءِ فَأُتِيَ بِخُبْزٍ وَأُدْمٍ مِنْ أُدْمِ الْبَيْتِ فَقَالَ " أَلَمْ أَرَ لَحْمًا ". قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَلَكِنَّهُ لَحْمٌ تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ، فَأَهْدَتْهُ لَنَا. فَقَالَ" هُوَ صَدَقَةٌ عَلَيْهَا، وَهَدِيَّةٌ لَنَا ".
Qasim bin Muhammad wiha ragihand: Ji ber çîroka Berîreyê sê sunnet hatine diyarkirin. Aişeyê xwest ku wê bikire û azad bike, lê malbata Berîreyê gotin:
"Welaya wê ji me re ye." Aişeyê ev yek ji Resûlullah ﷺ re vegot û wî ferman kir: "Heke te bixwesta, te dikaribû şertê wan qebûl bikira, lê belê wela tenê ji kesê ku azad dike re ye." Berîre hate azadkirin û jê re hate hilbijartin ku yan li cem mêrê xwe bimîne an jî jê veqete. Rojekê Resûlullah ﷺ ket mala Aişeyê û dît ku quşxaneyek li ser agir dikeliye. Wî xwarina nîvro xwest û nan û xwarinek ji xwarinên malê jê re hat pêşkêşkirin. Wî pirsî: "Ma goşt nabînim?" Wan gotin: "Erê, ey Resûlê Allah! Lê ew goşt e ku wekî sedeqe daye Berîreyê û wê jî wekî diyarî daye me." Wî ferman kir: "Ew ji bo wê sedeqe ye, lê ji bo me diyarî ye."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Azadkirin diyar dike ku wala’ ji kê re ye, û sedefe dikare ji bo kesekî din bibe diyariyek.
Rivayet doza Berîreyê vedibêje: Aisha dixwest wê bikire û azad bike, paşê xwediyên berê yên Berîreyê mafê wala’ îdîa kirin. Di nivîsê de her wiha tê gotin ku goştê ku wekî sedefe dane Berîreyê, bi riya wê wekî diyariyek gihîştiye mala Pêxember ﷺ.
Têkiliyek qanûnî ye ku di vê çarçoveyê de bi azadkirina koleyekê çêdibe.
Diyariyek ji bo kesê ku mafê wergirtina wê heye; li vir Berîre goşt wekî sedefe wergirt.
Tiştek e ku bi dilxwaziya xwe tê dayîn. Ji bo Berîreyê goşt sedefe bû, lê ji bo wergirên din diyariyek bû.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku wala’ mafê kesê ku azadkirinê pêk tîne ye; şertê peymanê yê ku vê mafê dide kesekî din, vê rêgezê naguherîne. Ew her wiha behsa vê yekê dikin ku piştî azadbûnê, Berîre mafê hilbijartinê wergirt ku zewaca xwe bidomîne an jî biqedîne. Ev beş her wiha nîşan dide ku tiştek ji bo wergirekî sedefe ye, lê ji bo wergirekî din dikare bibe diyariyek; ji ber vê yekê Pêxember ﷺ dikaribû wî goştî qebûl bike.
- Dema azadkirinê, eşkere bike ku maf û berpirsiyariyên wê ji kê re ne, û rêgezên derbasdar bi cih bîne.
- Ger têra xwe hebe, xwarin an alîkariya ku wergirtiye pêşkeşî kesekî din bike; ji bo wergirê din ew dikare bibe diyariyek.
- Diyariyekê li gorî awayê gihîştina wê ji te re jî binirxîne, ne tenê li gorî mebesta wê ya destpêkê.
Ev rivayet ji heman beşê, rivayetên derbarê Berîreyê de temam dike û dibe alîkar ku çarçoveya qanûnî û malbatî were fêmkirin.
40 Hadith van an-Nawawi · #25 (Sahih)Ev hedîs behsa dayîna xêrxwaziyê dike û çarçoveyeke berfirehtir ji bo sedefeya ku Berîre wergirtiye peyda dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.