Exlaq û Tevgera Baş · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 6085

Sa'd ibn Abi Waqqas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Exlaq û Tevgera Baş
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Sa'd ibn Abi Waqqas hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ نِسْوَةٌ مِنْ قُرَيْشٍ يَسْأَلْنَهُ وَيَسْتَكْثِرْنَهُ، عَالِيَةً أَصْوَاتُهُنَّ عَلَى صَوْتِهِ، فَلَمَّا اسْتَأْذَنَ عُمَرُ تَبَادَرْنَ الْحِجَابَ، فَأَذِنَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَضْحَكُ فَقَالَ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَقَالَ ‏"‏ عَجِبْتُ مِنْ هَؤُلاَءِ اللاَّتِي كُنَّ عِنْدِي، لَمَّا سَمِعْنَ صَوْتَكَ تَبَادَرْنَ الْحِجَابَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَنْتَ أَحَقُّ أَنْ يَهَبْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْهِنَّ فَقَالَ يَا عَدُوَّاتِ أَنْفُسِهِنَّ أَتَهَبْنَنِي وَلَمْ تَهَبْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَ إِنَّكَ أَفَظُّ وَأَغْلَظُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِيهٍ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا لَقِيَكَ الشَّيْطَانُ سَالِكًا فَجًّا إِلاَّ سَلَكَ فَجًّا غَيْرَ فَجِّكَ ‏"‏‏.‏

Werger

Se‘d (razî) ragihand: Umerê kurê Xettab (razî) ji Resûlê Allah ﷺ destûr xwest ku bikeve hundir, di wê demê de çend jinên ji Qureyşê li cem wî rûniştibûn û ji wî zêdetir alîkariya darayî dixwestin û dengê xwe ji dengê Pêxember bilindtir dikirin. Gava Umer destûr xwest, ew jinan bi lez xwe li pişt perdeyê veşartin. Pêxember ﷺ destûr da Umer û ew kete hundir, di wê demê de Pêxember ﷺ bişirîbû. Umer got:

"Ya Resûlê Allah! Bila Allah te her tim bişirîne! Bav û dayika min qurbana te bin!" Pêxember ﷺ got: "Ez ecêbmayî me ji van jinên ku li cem min bûn; gava wan dengê te bihîst, bi lez xwe li pişt perdeyê veşartin." Umer got: "Ya Resûlê Allah! Hêjatir e ku ew ji te bitirsin." Paşê ew ber bi wan ve zivirî û got: "Ey dijminên canê xwe! Hûn ji min ditirsin lê ji Resûlê Allah ﷺ natirsin?" Jinan bersiv dan: "Erê, ji ber ku tu ji Resûlê Allah ﷺ sertir û hişktir î." Resûlê Allah ﷺ got: "Ey kurê Xettab! Sond be bi Wî yê ku giyanê min di destê Wî de ye, her gava Şeytan te di rêyekê de bibîne, ew ê rêyekî din ji bilî rêya te hilbijêre."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Omer xwedî biryardariyeke awarte bû, lê Pêxember ﷺ nerm ma.

Paşxane û sedem

Omer ji bo ketinê destûr xwest, dema ku jinên ji qebîleya Qurêş li cem Pêxember ﷺ bûn û piştgiriya aborî ya zêdetir dixwestin. Reaksiyona wan li hember dengê Omer bû sedema axaftina ku di rivayetê de hatiye vegotin.

Wateya peyvên dijwar
xwe veşêrin

Paşê dîwarekî veşêrin an jî perdeyê bikar bînin.

hişktir û bihêztir

Di tevgerê de ji Pêxember ﷺ biryardartir û bihêztir.

Şeytan rêyek din hilbijêre

Gotineke mecazî ye ji bo nefreta xurt a Omer ji riya Şeytan û sebatdariya wî.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk dibêjin ku ev rivayet sebatdariya Omer û hişkbûna wî di qada başiyê de pesn dide, lê di heman demê de cihê cudahiya di navbera vê hişkbûnê û nêzîkatiya efûkar a Pêxember ﷺ de nîşan dide. Jin dikaribûn daxwaza xwe ya piştgiriyê bi zelalî bêjin; vekirina wan nîşan dide ku ew li cem Pêxember ﷺ xwe ewle hîs dikirin. Gotina li ser Şeytan nefretê taybet ê Omer ji xirabiyê vedibêje û wî bê xeletî nakê. Zanyar ji vê yekê qaîdeyeke giştî dernaxînin ku mirov divê ji kesekî hişk bêtir rêzê bigirin ji Şandeyê Xwedê ﷺ.

Dersên ji bo îro
  1. Berî ku bikevî nav cihê kesekî, bi awayekî guncaw destûrê bixwaze.
  2. Dema ku hewl didî li dijî neheqî an xirabiyê derkevî, bi biryardarî tevbigerê, lê bi kesên din re nerm be.
  3. Tiştê ku pêdiviya te pê heye bi rêz û zelalî bixwaze.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.