Nermkirina Dil · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 6573

Abu Huraira rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Nermkirina Dil
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Abu Huraira hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ، وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُمَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَحَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ أُنَاسٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الشَّمْسِ، لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُضَارُّونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ، لَيْسَ دُونَهُ سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَذَلِكَ، يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْهُ، فَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الشَّمْسَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الْقَمَرَ، وَيَتْبَعُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ الطَّوَاغِيتَ، وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا، فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فِي غَيْرِ الصُّورَةِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ، هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا، فَإِذَا أَتَانَا رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فِي الصُّورَةِ الَّتِي يَعْرِفُونَ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا، فَيَتْبَعُونَهُ وَيُضْرَبُ جِسْرُ جَهَنَّمَ ‏"‏‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُجِيزُ، وَدُعَاءُ الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ، وَبِهِ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، أَمَا رَأَيْتُمْ شَوْكَ السَّعْدَانِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، غَيْرَ أَنَّهَا لاَ يَعْلَمُ قَدْرَ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ، فَتَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ، مِنْهُمُ الْمُوبَقُ، بِعَمَلِهِ وَمِنْهُمُ الْمُخَرْدَلُ، ثُمَّ يَنْجُو، حَتَّى إِذَا فَرَغَ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ عِبَادِهِ، وَأَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ مِنَ النَّارِ مَنْ أَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ، مِمَّنْ كَانَ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، أَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوهُمْ، فَيَعْرِفُونَهُمْ بِعَلاَمَةِ آثَارِ السُّجُودِ، وَحَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ مِنِ ابْنِ آدَمَ أَثَرَ السُّجُودِ، فَيُخْرِجُونَهُمْ قَدِ امْتُحِشُوا، فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءٌ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ نَبَاتَ الْحِبَّةِ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، وَيَبْقَى رَجُلٌ مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا، فَاصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو اللَّهَ‏.‏ فَيَقُولُ لَعَلَّكَ إِنْ أَعْطَيْتُكَ أَنْ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ‏.‏ فَيَصْرِفُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ، ثُمَّ يَقُولُ بَعْدَ ذَلِكَ يَا رَبِّ قَرِّبْنِي إِلَى باب الْجَنَّةِ‏.‏ فَيَقُولُ أَلَيْسَ قَدْ زَعَمْتَ أَنْ لاَ تَسْأَلْنِي غَيْرَهُ، وَيْلَكَ ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ‏.‏ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو‏.‏ فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَعْطَيْتُكَ ذَلِكَ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ‏.‏ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهُ‏.‏ فَيُعْطِي اللَّهَ مِنْ عُهُودٍ وَمَوَاثِيقَ أَنْ لاَ يَسْأَلَهُ غَيْرَهُ، فَيُقَرِّبُهُ إِلَى باب الْجَنَّةِ، فَإِذَا رَأَى مَا فِيهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، ثُمَّ يَقُولُ رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ‏.‏ ثُمَّ يَقُولُ أَوَلَيْسَ قَدْ زَعَمْتَ أَنْ لاَ تَسْأَلَنِي غَيْرَهُ، وَيْلَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ تَجْعَلْنِي أَشْقَى خَلْقِكَ‏.‏ فَلاَ يَزَالُ يَدْعُو حَتَّى يَضْحَكَ، فَإِذَا ضَحِكَ مِنْهُ أَذِنَ لَهُ بِالدُّخُولِ فِيهَا، فَإِذَا دَخَلَ فِيهَا قِيلَ تَمَنَّ مِنْ كَذَا‏.‏ فَيَتَمَنَّى، ثُمَّ يُقَالُ لَهُ تَمَنَّ مِنْ كَذَا‏.‏ فَيَتَمَنَّى حَتَّى تَنْقَطِعَ بِهِ الأَمَانِيُّ فَيَقُولُ لَهُ هَذَا لَكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَذَلِكَ الرَّجُلُ آخِرُ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولاً‏.‏

Werger

Ebû Hureyre radîyallahu anhu wiha rivayet dike: Komek ji sehabeyan gotin:

"Ya Resûlallah ﷺ! Gelo em ê Roja Qiyametê Rebbê xwe bibînin?" Pêxember ﷺ ferman kir: "Gava ku roj ne di nav ewran de be, gelo hûn ji bo dîtina wê teng dibin û hevdu dişidînin?" Wan gotin: "Na, ya Resûlallah ﷺ." Ferman kir: "Gava ku heyv şeva çardehê be û ne di nav ewran de be, gelo hûn ji bo dîtina wê teng dibin û hevdu dişidînin?" Wan gotin: "Na, ya Resûlallah ﷺ." Ferman kir: "Hûn ê Wî jî Roja Qiyametê bi vî awayî bibînin. Allah dê hemû mirovan kom bike û bibêje: 'Kî perestişa tiştekî dikir, bila li pey wî here.' Êdî kî perestişa rojê dikir li pey wê diçe, kî perestişa heyvê dikir li pey wê diçe, û kî perestişa tagutan dikir li pey wan diçe. Tenê ev ummet dimîne, tevî munaqifên wê. Paşê Allah Teala bi sûreteke ku ew nas nakin tê ba wan û dibêje: 'Ez Rebbê we me.' Ew dibêjin: 'Em ji te penahê dixwazin bi Allah; ev cihê me ye, em li vir disekinin heya ku Rebbê me bê ba me. Gava Rebbê me bê ba me, em ê Wî nas bikin.' Dûv re Allah bi wê sûreta ku ew nas dikin tê ba wan û dibêje: 'Ez Rebbê we me.' Ew dibêjin: 'Tu Rebbê me yî,' û li pey Wî diçin. Piştre pira Cehennemê tê avakirin." Resûlallah ﷺ ferman kir: "Ez ê yekem kes bim ku derbas dibe. Di wê rojê de duaya pêxemberan ev e: 'Allahumma sellim, sellim (Xwedêyo, silametiyê bide, silametiyê bide).' Li ser wê pirê çengên wekî strîyên dara Se'dan hene. Ma we strîyên Se'dan nedîtine?" Sehabeyan gotin: "Belê, ya Resûlallah ﷺ." Ferman kir: "Ew çeng jî mîna strîyên Se'dan in, lê mezinahiya wan tenê Allah dizane. Ew mirovan li gorî kiryarên wan digirin. Hin kes ji ber gunehên xwe helak dibin, hin jî tên qutkirin û dikevin nav agir, lê paşê xelas dibin. Dema ku Allah darizandina di navbera bendeyên xwe de temam kir û xwest ku ji Agir derxe wan kesên ku şehadet dane 'La îlahe îllallah', ferman dide milyaketan ku wan derxin. Milyaket wan ji nîşana şopa secdeyê nas dikin, çimkî Allah qedexe kiriye ku Agir şopa secdeyê ya li ser laşê kurê Adem bixwe. Ew wan derdixin dema ku ew wekî komirê şewitîne bûne. Paşê ava jiyanê li ser wan tê rijandin û ew wekî tovê ku li kêleka çemê baranê şîn dibe, zû mezin dibin. Mirovek dimîne ku rûyê wî ber bi Agir ve ye û dibêje: 'Ya Rebb! Bêhna wê min aciz kir û germahiya wê min şewitand; rûyê min ji Agir bigerîne.' Ew her duayê dike heya ku Allah dibêje: 'Belkî eger ez vê yekê bidim te, tu yê tiştekî din bixwazî?' Ew dibêje: 'Na, bi izzeta Te sond, ez ê tiştekî din nexwazim.' Allah rûyê wî ji Agir digerîne. Piştî vê yekê ew dibêje: 'Ya Rebb! Min nêzîkî deriyê Bihuştê bike.' Allah dibêje: 'Ma te soz neda ku tu yê tiştekî din nexwazî? Heyf li te, ey kurê Adem! Tu çiqas bextnebaş î!' Ew her duayê dike. Allah dibêje: 'Belkî eger ez vê yekê bidim te, tu yê tiştekî din bixwazî?' Ew dibêje: 'Na, bi izzeta Te sond, ez ê tiştekî din nexwazim.' Ew ji Allah re soz û peymanan dide ku êdî tiştekî din nexwaze, lewra Allah wî nêzîkî deriyê Bihuştê dike. Dema ku ew tiştên tê de dibîne, bi qasî ku Allah bixwaze bêdeng dimîne, paşê dibêje: 'Ya Rebb! Min bikeve Bihuştê.' Allah dibêje: 'Ma te soz neda ku tu yê tiştekî din nexwazî? Heyf li te, ey kurê Adem! Tu çiqas bextnebaş î!' Ew dibêje: 'Ya Rebb! Min neke belatarîn mexlûqê xwe.' Ew her duayê dike heya ku Allah bi kenê tê. Dema ku Allah ji ber wî dikenê, destûrê dide wî ku bikeve hundir. Dema ku dikeve hundir, jê re tê gotin: 'Ji filan tiştî bixwaze.' Ew dixwaze, paşê jê re tê gotin: 'Ji filan tiştî jî bixwaze.' Ew dixwaze heya ku hemû xwestekên wî diqedin. Paşê jê re tê gotin: 'Ev hemû ji bo te ne û mîna wê jî ligel wê ye.'" Ebû Hureyre got: "Ew mirov, dawîn kesê ku dikeve Bihuştê ye."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Mumîn dê Allah bibînin û di dawiyê de rahmeta Wî bibînin.

Wateya peyvên dijwar
Sa‘daan

Riwekeke xwar e ku tikanên wê wek mînak ji qengilên li ser pira li ser Dojehê tên bikaranîn.

Ava Jiyanê

Av e ku li gorî rivayetê, bi wê yên ji Agirê tên derxistin dîsa zindî dibin û mezin dibin.

şopên secdeyê

Nîşanên beşên laşê ku di dema nimêjê de bi erdê re dikevin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku mumîn dê di Axiretê de bi rastî Allah bibînin, bi awayekî ku li Allah dike û bêyî ku Wî bi afirîdeyan re bidin ber hev. Danasîna hatina Allah bêyî pirsîna awayê wê tê pejirandin. Ev rivayet herwiha hîn dike ku mirov dê li gorî kiryarên xwe ji ser pira li ser Dojehê derbas bibin û mumînên ku yekîtîya Allah dipejirînin di dawiyê de bi rehma Xwedayî dikarin ji Agirê rizgar bibin. Beşa derbarê zilamê ku dikeve Bihuştê de saxaweta Allah nîşan dide: Wî ji ya ku zilam hêvî kiribû zêdetir dide wî.

Dersên ji bo îro
  1. Bila hêviya Roja Qiyametê te teşwîq bike ku îro bi dilpakî bawer bikî û bi baldarî tevbigêrî.
  2. Nimêjê bi baldarî bike; secde nîşana îbadet û bindestiya Allah e.
  3. Hêviya xwe ji rehma Allah qut neke; ji Wî rizgarî bixwaze û li tobeya xwe bidomîne.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.