Sahih al-Bukhari, hedîsa 6677
Abdullah ibn Masud rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Musa ibn Isma'ilji al‑Bukhari re vegotمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشِ
- 4Abu Wailأَبِي وَائِلٍ
- 5Abdullahعَبْدِ اللَّهِ
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ، يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً} إِلَى آخِرِ الآيَةِ. فَدَخَلَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فَقَالَ مَا حَدَّثَكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فَقَالُوا كَذَا وَكَذَا. قَالَ فِيَّ أُنْزِلَتْ، كَانَتْ لِي بِئْرٌ فِي أَرْضِ ابْنِ عَمٍّ لِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " بَيِّنَتُكَ أَوْ يَمِينُهُ ". قُلْتُ إِذًا يَحْلِفُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ، وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ".
Ji Ebdullah (razîbûna Xwedê li ser be) hatiye ragihandin: Resûlê Xwedê ﷺ got:
"Kî bi sonda xapînok sond bixwe da ku malê misilmanekî bi neheqî bistîne, ew ê roja qiyametê rastî Xwedê were û Ew jî lê hêrsbûyî ye." Paşê Xwedê ji bo piştrastkirina vê yekê ev ayet nazil kir: {Bêguman ew ên ku peymana Xwedê û sondên xwe bi bihayekî hindik difroşin...} (3:77) heta dawiya ayetê. Piştre Eş'es kurê Qeys hat hundir û pirsî: "Ebû Ebdur-Rehman çi ji we re ragihand?" Wan got: "Filan û bêvan." Wî got: "Ev ayet di der barê min de nazil bûye. Bîrek li erdê kurxalê min hebû û di navbera me de nakokî çêbû. Ez çûm cem Resûlê Xwedê ﷺ, wî ji min re got: 'Delîla te heye an jî divê ew sond bixwe.' Min got: 'Wê demê ew ê sond bixwe, ey Resûlê Xwedê!' Resûlê Xwedê ﷺ got: 'Kî bi sonda xapînok sond bixwe da ku malê misilmanekî bi neheqî bistîne, ew ê roja qiyametê rastî Xwedê were û Ew jî lê hêrsbûyî ye.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Sondek derewekî derewîn ku ji bo desteserkirina milkê kesekî din were kirin, hêrsê Allahê dide pey xwe.
Al-Ash'ath ibn Qays vegot ku ew li ser bîrekê li ser erdê pismamê xwe nakokî hebû. Pêxember ﷺ biryar da ku ew delîl pêşkêş bike; heke na, aliyê din dikaribû sond bixwe. Al-Ash'ath ditirsiya ku pismamê wî derew sond bixwe. Rîwayet vê bûyerê bi Qur'anê 3:77 ve girêdide.
Sondeke biheybet e ku di nakokiyekê de tê xwarin û kesê têkildar divê pê ve bimîne.
Girtina milkê kesekî bêyî ku mafeke derbasdar li ser hebe.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku dadger dikare ji dozger bixwaze delîl pêşkêş bike û, heke delîl tune be, dikare ji bersûc bixwaze sond bixwe. Sondek tiştekî neheq li pêş Allahê rewa nake: kesê ku bi zanebûn derew sond bixwe da ku milkê yekî bistîne, guneheke giran dike û hîn jî berpirsiyarê vegerandina wî milkî ye. Mezhebên fiqhê di nakokiyan de vê rêbaza delîlan qebûl dikin, lê di hûrgiliyên sepandinê û îstîsnayan de cûdahî hene.
- Di nakokiyekê de delîlan bi rastî pêşkêş bike û rastiyan nesaz neke an jî veneguhêze.
- Qet derew sond nexwe da ku pere, erd an mafekî din ji kesekî bistînî.
- Heke bi sondeke neheq milk bidest xistibe, wê vegerîne û zirarê telafî bike.
Ev rîwayet xwedî heman zincîra veguhêzeran e û heman hişyariya li dijî derew sondxwarinê vedibêje, ku bi wê milkê misilmanekî tê desteserkirin.
Sahih al-Bukhari · #6675 (Sahih)Ev rîwayeta din jî sahih e û di heman beşê de ye; ew giraniya sondê ku ji bo kirina neheqiyê tê bikaranîn diyar dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.