Sahih al-Bukhari, hedîsa 687
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ أَلاَ تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ بَلَى، ثَقُلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَصَلَّى النَّاسُ ". قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ. قَالَ " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ". قَالَتْ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ فَذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ صلى الله عليه وسلم " أَصَلَّى النَّاسُ ". قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ". قَالَتْ فَقَعَدَ فَاغْتَسَلَ، ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ " أَصَلَّى النَّاسُ ". قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ "، فَقَعَدَ فَاغْتَسَلَ، ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ " أَصَلَّى النَّاسُ ". فَقُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ـ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ النَّبِيَّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ لِصَلاَةِ الْعِشَاءِ الآخِرَةِ ـ فَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَبِي بَكْرٍ بِأَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ، فَأَتَاهُ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكَ أَنْ تُصَلِّيَ بِالنَّاسِ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ـ وَكَانَ رَجُلاً رَقِيقًا ـ يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ. فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ. فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الأَيَّامَ، ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلاَةِ الظُّهْرِ، وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ، فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِأَنْ لاَ يَتَأَخَّرَ. قَالَ " أَجْلِسَانِي إِلَى جَنْبِهِ ". فَأَجْلَسَاهُ إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ. قَالَ فَجَعَلَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي وَهْوَ يَأْتَمُّ بِصَلاَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ. قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَدَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لَهُ أَلاَ أَعْرِضُ عَلَيْكَ مَا حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ عَنْ مَرَضِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ هَاتِ. فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَدِيثَهَا، فَمَا أَنْكَرَ مِنْهُ شَيْئًا، غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَسَمَّتْ لَكَ الرَّجُلَ الَّذِي كَانَ مَعَ الْعَبَّاسِ قُلْتُ لاَ. قَالَ هُوَ عَلِيٌّ.
Ubeydullah kurê Ebdullah kurê Utbe ragihand: Ez çûm cem Ayşeyê û jê pirsîm:
"Ma tu yê behsa nexweşiya Resûlullah ﷺ ji min re nekî?" Wê got: "Belê, dema ku Pêxember ﷺ giran nexweş ketibû, pirsî: 'Gelo xelkê nimêj kir?' Me bersiv da: 'Na, ew li benda te ne.' Wî ferman da: 'Di berfirehekê de avê ji min re amade bikin.' Em wiha kirin, wî xwe şuşt û xwest rabe ser piyan lê ji hişê xwe çû. Dema ku hişyar bû, dîsa pirsî: 'Gelo xelkê nimêj kir?' Me got: 'Na, ey Resûlê Allah ﷺ, ew li benda te ne.' Wî dîsa got: 'Di berfirehekê de avê ji min re amade bikin.' Wî rûnişt û xwe şuşt, paşê xwest rabe lê dîsa ji hişê xwe çû. Piştî ku hişyar bû, pirsî: 'Gelo xelkê nimêj kir?' Me got: 'Na, ey Resûlê Allah ﷺ, ew li benda te ne.' Wî got: 'Di berfirehekê de avê ji min re amade bikin.' Wî rûnişt û xwe şuşt, paşê xwest rabe lê dîsa ji hişê xwe çû. Dema ku hişyar bû, pirsî: 'Gelo xelkê nimêj kir?' Me got: 'Na, ey Resûlê Allah ﷺ, ew li benda te ne.' Di wê demê de xelk di mizgeftê de li benda Pêxember ﷺ bûn ji bo nimêja îşayê. Loma Pêxember ﷺ kesek şand cem Ebûbekir da ku bi xelkê re nimêjê bike. Qasid çû cem Ebûbekir û got: 'Resûlullah ﷺ ferman dide te ku tu bi xelkê re nimêjê bikî.' Ebûbekir mêrekî dilnerm bû, loma ji Umer re got: 'Ey Umer, tu bi xelkê re nimêjê bike.' Umer bersiv da: 'Tu ji vê yekê re layîqtir î.' Lewma Ebûbekir wan rojan nimêj bi xelkê re kir. Paşê, Pêxember ﷺ di xwe de sivikahiyek hîs kir û bi alîkariya du kesan - yek ji wan Ebbas bû - derket ji bo nimêja nîvro, dema ku Ebûbekir bi xelkê re nimêj dikir. Dema ku Ebûbekir ew dît, xwest paşve biçe, lê Pêxember ﷺ îşaret pê re kir ku paşve neçe û got: 'Wî li kêleka min rûnînin.' Wan ew li kêleka Ebûbekir rûnandin. Ebûbekir li gorî nimêja Pêxember ﷺ nimêj dikir û xelk jî li gorî nimêja Ebûbekir nimêj dikirin, û Pêxember ﷺ rûniştî bû. Ubeydullah got: Ez çûm cem Ebdullah kurê Ebbas û jê re gotim: 'Ma ez tiştên ku Ayşe der barê nexweşiya Pêxember ﷺ de ji min re gotine, ji te re nebêjim?' Wî got: 'Bibêje.' Min gotina wê ji wî re vegot, wî tiştek ji wê red nekir, tenê pirsî: 'Ma wê navê wî kesê ku bi Ebbas re bû ji te re got?' Min got: 'Na.' Wî got: 'Ew Elî bû.'
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di dema nexweşiya xwe de, Pêxember ﷺ ji Ebû Bekir xwest ku pêşengiya civakê di nimêjê de bike.
Rivayet nexweşiya giran a Pêxember ﷺ û civaka ku li mizgeftê li benda nimêja îşayê bû vedibêje. Bi fermana wî, Ebû Bekir pêşengiya nimêjan kir; paşê Pêxember ﷺ rûniştî beşdarî nimêja nîvro bû.
Şûştina tevahî ya ayînî ya laş.
Nimêja mecbûrî ya êvarê ye, ku piştî rojavabûnê û bi ketina şevê tê kirin.
Di nimêjê de şopandina îmamê, ku cemaat tevgerên wî dişopîne.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku îmam dikare nimêjê bi awayekî derbasdar rûniştî pêşengî bike, dema ku nexweşî rê nade ku ew rabe. Rivayet herwiha qîmet û şiyana Ebû Bekir a pêşengiya civakê di nimêjê de nîşan dide. Zanyaran li ser bingeha rivayetên din helwesta rast a cemaatê li pişt îmamê rûniştî nîqaş kirine; mezhebên fiqhê hûrguliyên wê bi awayên cuda diyar dikin.
- Beşdarî nimêjên bi cemaatê bibe û dema civak li benda îmamê ye bi sebrê li bendê bimîne.
- Dema nexweş î, ji hêsankariyên nimêjê sûd werbigire û xwe bê hewce neke barê giran.
- Dema civak berpirsiyariyekê dide te, wê qebûl bike û pêşî li kesên ku mafê wan zêdetir e an jî guncawtir in bide.
Ev rivayet ji heman pirtûkê herwiha vedibêje ka dema Pêxember ﷺ nexweş bû, Ebû Bekir çawa pêşengiya mirovan di nimêjê de dikir.
Sahih al-Bukhari · #686 (Sahih)Ew rêgez û pratîka nimêja bi cemaatê ronî dike û bi vî awayî temamkeriyeke girîng e ji bo ravekirina pêşengiya nimêjê.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.