Sahih al-Bukhari, hedîsa 6881
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَتْ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ قِصَاصٌ، وَلَمْ تَكُنْ فِيهِمُ الدِّيَةُ فَقَالَ اللَّهُ لِهَذِهِ الأُمَّةِ {كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى} إِلَى هَذِهِ الآيَةِ {فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ}. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَالْعَفْوُ أَنْ يَقْبَلَ الدِّيَةَ فِي الْعَمْدِ، قَالَ {فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ} أَنْ يَطْلُبَ بِمَعْرُوفٍ وَيُؤَدِّيَ بِإِحْسَانٍ.
Quteybe kurê Seîd ji me re ragihand, Sufyan ji me re ragihand, ji Emr, ji Mucad, ji Îbn Ebbas (razî be Allah jê re) ku got:
"Di nav Benu Îsraîl de tenê Qisas hebû û Diyet di nav wan de tunebû. Lê Allah ji vê ummetê re got: {Li ser we di derbarê kuştiyan de Qisas hat nivîsandin} heta vê ayetê: {Kî ji birayê xwe tiştekî lê bê bexşandin...}." Îbn Ebbas got: "Bexşandin ew e ku di kuştina bi qest de Diyet were qebûlkirin." Û got: "{Pêdivî ye ku bi awayekî baş were şopandin} wateya wê ew e ku daxwaz bi awayekî baş were kirin û dayîn jî bi qencî û başiyê were cih."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di kuştina bi qest de, efûkirin dikare wateya qebûlkirina diya be.
Qisasê qanûnî ye ku ceza li gorî sûca hatî kirin tê dayîn.
Diyeta xwînê: pereyeke telafîyê ye ku li gorî hiqûqa îslamî dikare ji kesên mafdar ên mexdûrê mirî re were dayîn.
Devjêberdana tolhildanê ye; li vir wekî qebûlkirina diyeta xwînê di rewşa kuştina bi qest de tê ravekirin.
Ibn Abbas di şîroveya Quranê 2:178 de dibêje ku kesên mafdar piştî kuştina bi qest dikarin dev ji qisasan berdin û diyeta xwînê qebûl bikin. Gotinên derbarê daxwazeke maqûl û dayîna baş de ji kesên mafdar û ji aliyê ku pere dide dixwazin ku bi dadperwerî û hişyarî tevbigere. Mezhebên sunnî yên klasîk ên hiqûqê qisas, efû û diyeta xwînê wekî beşên qaîdeyên derbarê kuştinê de qebûl dikin; sepandina wan şertên hiqûqî û hin cudahiyên hûrgulî hene.
- Kesên mafdar di dozeke xwînê de dikarin berî biryara qisasê an diyeta xwînê şêwirmendiya hiqûqî bistînin.
- Kesê ku diyeta xwînê deyndar e divê bê derengî û bi dilsozî pereya li ser hevkirî bide.
- Bi malbatên şînê û hemû kesên têkildar re bi dadperwerî tevbigere û ji zextê an tolhildana li derveyî rêça qanûnî dûr bikeve.
Ev rivayeta Ibn Abbas di heman demê de qaîdeyên qisasan vedibêje û çarçoveya hiqûqî ya dozên xwînê zelal dike.
Sahih al-Bukhari · #6880 (Sahih)Ev rivayet dozekê vedibêje ku tê de piştî sûceke kujer diyeta xwînê tê nîqaşkirin; ji ber vê yekê ew bi bijartina di navbera qisasan û telafiyê de têkildar e.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.