Sahih al-Bukhari, hedîsa 6880
Abu Huraira rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Abu Hurayra
- 1Abu Nu'aymji al‑Bukhari re vegotأَبُو نُعَيْمٍ
- 2Shaybanشَيْبَانُ
- 3Yahyaيَحْيَى
- 4Abu Salamaأَبِي سَلَمَةَ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ خُزَاعَةَ، قَتَلُوا رَجُلاً. وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَنَا حَرْبٌ عَنْ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّهُ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ قَتَلَتْ خُزَاعَةُ رَجُلاً مِنْ بَنِي لَيْثٍ بِقَتِيلٍ لَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ رَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، أَلاَ وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي، أَلاَ وَإِنَّمَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، أَلاَ وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا، وَلاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا، وَلاَ يَلْتَقِطُ سَاقِطَتَهَا إِلاَّ مُنْشِدٌ، وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهْوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا يُودَى وَإِمَّا يُقَادُ ". فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شَاهٍ فَقَالَ اكْتُبْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ ". ثُمَّ قَامَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّمَا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِلاَّ الإِذْخِرَ ". وَتَابَعَهُ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ شَيْبَانَ فِي الْفِيلِ، قَالَ بَعْضُهُمْ عَنْ أَبِي نُعَيْمٍ الْقَتْلَ. وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ إِمَّا أَنْ يُقَادَ أَهْلُ الْقَتِيلِ.
Ebû Hureyre (r.a.) wiha rivayet dike: Di sala Fetha Mekeyê de, qebîleya Xuzayê ji bo tolhildana kesekî xwe yê ku di Serdema Cahiliyetê de hatibû kuştin, zilamekî ji qebîleya Benî Leys kuşt. Li ser vê yekê Resûlullah ﷺ rabû ser piyan û ferman kir:
"Bêguman Allah leşkerê fîlan ji Mekeyê dûr xist û li şûna wan Resûlê xwe û bawermendan li ser wan serdest kir. Agahdar bin! Ev bajar ji bo tu kesî beriya min helal nebûye û dê ji bo tu kesî piştî min jî helal nebe. Ew tenê ji bo demekê kurt di wê rojê de ji min re helal bû. Agahdar bin! Di vê demê de ev bajar herêm e (pîroz e); divê çiqilên wê neyên qutkirin, darên wê neyên birîn û tiştên ketî yên tê de nayên hildan, ji bilî yê ku ji bo dîtina xwediyê wê ragihîne. Kê were kuştin, ji xizmê wî yê herî nêzîk re mafê hilbijartina yek ji du tiştan heye: Ya dê diyet (xwînbaha) were dayîn, ya jî dê qesas (tola kuştinê) were sepandin." Paşê zilamekî ji Yemenê bi navê Ebû Şah rabû û got: "Ya Resûlallah ﷺ! Ji bo min binivîse." Resûlullah ﷺ ferman kir: "Ji bo Ebû Şah binivîsin." Dûv re zilamekî ji Qureyşê rabû û got: "Ya Resûlallah ﷺ! Ji bilî giyayê Îzxir; em wê di mal û gorên xwe de bi kar tînin." Resûlullah ﷺ ferman kir: "Ji bilî Îzxir."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Mekke pîroz ma; di doza kuştinê de dikare di navbera diyeta xwînê û tolhildana qanûnî de were hilbijartin.
Di dema fetihkirina Mekkeyê de, Khuza'a zilamekî ji Banu Laith kuşt, wekî tolhildana kuştinekê ya serdema berî Îslamê. Pêxember ﷺ eşkere kir ku Mekke pîroz dimîne û xizmên mexdûrê kuştinê dikarin di navbera diyeta xwînê û tolhildana qanûnî de hilbijêrin.
Tezmînata ku ji xizmên kesê kuştî re tê dayîn.
Cezayeke qanûnî ji bo kuştinê, ku ji hêla desthilata berpirsiyar ve li gorî rêgezên qanûnê tê sepandin.
Tiştek ku li Mekkeyê tê dîtin û tenê ji bo dîtina xwediyê wê dikare bê hildan.
Zanyar ji vê derdixin ku pîroziya Mekkeyê piştî îstîsnaya demkî ya dema fetihkirinê jî bê kêmkirin dimîne: nebat divê neyên zirarkirin û milkê dîtî divê ji bo xwediyê wê were parastin. Herwiha diyar dibe ku xizmên mexdûrê kuştinê, li gorî rêgezên hiqûqa Îslamî, dikarin di navbera diyeta xwînê û tolhildana qanûnî de hilbijêrin. Ev destûr nake ku mirov xwe dadwer bike, ji ber ku biryar û sepandina wê tenê mafê desthilata qanûnî ye. Çar mezhebên sunnî parastina taybet a Mekkeyê qebûl dikin û tolhildan û diyeta xwînê di çarçoveya rêgezên hiqûqî yên xwe de dinirxînin.
- Heke li Mekkeyê tiştekî bibînî, pê ewle be ku wê vegerînî xwediyê wê.
- Doza kuştinê bide dadwerên desthilatdar û tu carî bi xwe tolhê hilne.
- Li ser diyeta xwînê an tolhildana qanûnî bi xizmên mexdûrê re, li gorî rêgezên qanûnî yên derbasdar û bê zext an tundûtûjiyê, biaxive.
Ev rivayet behsa rewşên ku jiyana misilmanekî ji aliyê qanûnê ve tê parastin dike û bi girîngiya qedexekirina rijandina xwînê ve girêdayî ye.
Sahih al-Bukhari · #6864 (Sahih)Dibêje ku mijarên xwînê dê di navbera mirovan de pêşî bên darizandin û bi vî awayî giraniya kuştinê û tolhildana qanûnî nîşan dide.
Sahih al-Bukhari · #6862 (Sahih)Ev rivayet herwiha dozeke kuştinê dinirxîne û alîkar e ku tolhildana qanûnî di çarçoveya hiqûqî de were fêmkirin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.