Sahih al-Bukhari, hedîsa 689
Anas ibn Malik rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufji al‑Bukhari re vegotعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 5Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ فَرَسًا فَصُرِعَ عَنْهُ، فَجُحِشَ شِقُّهُ الأَيْمَنُ، فَصَلَّى صَلاَةً مِنَ الصَّلَوَاتِ وَهْوَ قَاعِدٌ، فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ قُعُودًا، فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ " إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا، فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا، وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا، وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ. فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ. وَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا، وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا أَجْمَعُونَ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ الْحُمَيْدِيُّ قَوْلُهُ " إِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا ". هُوَ فِي مَرَضِهِ الْقَدِيمِ، ثُمَّ صَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا وَالنَّاسُ خَلْفَهُ قِيَامًا، لَمْ يَأْمُرْهُمْ بِالْقُعُودِ، وَإِنَّمَا يُؤْخَذُ بِالآخِرِ فَالآخِرِ مِنْ فِعْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Enes bin Malik (r.a.) wiha rivayet dike: Resûlullah ﷺ siwarekî siwar bû û jê ket, aliyê wî yê rastê birîndar bû. Paşê wî yek ji nimêjan rûniştî pêşniyaz kir û em jî li pişt wî rûniştî nimêj kirin. Gava ku wî nimêj qedand, got:
"Îmam tenê ji bo ku were şopandin hatiye tayînkirin. Loma eger ew rawestiyayî nimêj bike, hûn jî rawestiyayî nimêj bikin; eger ew rûkû bike, hûn jî rûkû bikin; eger ew serê xwe rake, hûn jî serê xwe rakin; eger ew bibêje 'Semi'allahu limen hemideh', hûn bibêjin 'Rabbena ve lekel-hemd'. Eger ew rawestiyayî nimêj bike, hûn jî rawestiyayî nimêj bikin; eger ew rûniştî nimêj bike, hûn hemû jî rûniştî nimêj bikin." Ebû Ebdillah (Buxarî) got: Humeydî got ku gotina Pêxember ﷺ "Eger ew rûniştî nimêj bike, hûn jî rûniştî nimêj bikin" di nexweşiya wî ya berê de bû. Piştre Pêxember ﷺ di nexweşiya xwe ya dawî de rûniştî nimêj kir û xelk li pişt wî rawestiyayî nimêj dikirin, lê wî ferman neda wan ku rûnin. Di karên Pêxember ﷺ de divê her tim ya herî dawî were girtin.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Divê imam di helwest û tevgerên xwe yên di nimêjê de were şopandin.
Pêxember ﷺ ji hespekê ket û aliyê rastê yê laşê xwe birîndar kir. Di nimêjê de rûniştî nimêj kir û kesên amade jî rûniştî peyrewî wî kirin. El-Buxarî her wiha vedibêje ku Pêxember ﷺ paşê rûniştî nimêj pêşeng kir, lê kesên li pişt wî rawestiyan; li gorî el-Humeydî, ev tevgera paşîn bingeh e.
Imam nimêja cemaatê pêşeng dike; bawermend tevgerên wî dişopînin û pêşî wî nakevin.
Wateya wê ev e: Allah ew dibihîze ku pesnê Wî dide. Bawermend bersivê didin: Rabbana wa laka al-hamd — “Xwedayê me, hemû pesn ji Te re ye”.
Zanyar ji vê vegotinê derdixin ku bawermend di dema xwarbûnê, rabûnê û tevgerên din ên nimêjê de imam dişopînin û pêşî wî naketin. Gotina dawî ya el-Buxarî, bi ravekirina el-Humeydî re, diyar dike ku rêbera berê ya nimêjkirina rûniştî li pişt imamê rûniştî, paşê cihê xwe da pratîka ku Pêxember ﷺ nimêjê rûniştî pêşeng dikir û cemaatê rawestiyabû. Çar mezhebên hiqûqî yên Sunnî hûrguliyên nimêjkirinê li pişt imamê rûniştî nîqaş dikin; ew vê pratîka paşîn wekî delîlek girîng dibînin ku dema imam rûniştî ye, ne hewce ye ku cemaat jî bê şert rûniştî nimêj bike.
- Bi aramî tevgerên imam bişopîne û pêşî wî nekeve.
- Bersivên ku dema rabûna ji xwarbûnê hatine destnîşankirin fêr bibe û wan di dema xwe de bêje.
- Di mijarên fiqhê de, vegotina tevahî û rêza demkî ya pratîka pêxemberî li ber çavan bigire.
Ev vegotin nexweşiya Pêxember ﷺ vedibêje û alîkar e ku bûyerên derbarê pêşengiya wî ya nimêjê di çarçoveya xwe de bêne fêmkirin.
Sahih al-Bukhari · #688 (Sahih)Ev jî behsa pêşengiya Pêxember ﷺ di nimêjê de di dema nexweşiya wî de dike û ji bo helwestên nimêjê yên ku tên nîqaşkirin çarçoveyeke din pêşkêş dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.