Hukum û Qeza · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 7194

Abu Huraira and Zaid bin Khalid al-Juhani rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Hukum û Qeza
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Abu Huraira and Zaid bin Khalid al-Juhani hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، قَالاَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ فَقَامَ خَصْمُهُ فَقَالَ صَدَقَ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، فَقَالُوا لِي عَلَى ابْنِكَ الرَّجْمُ‏.‏ فَفَدَيْتُ ابْنِي مِنْهُ بِمِائَةٍ مِنَ الْغَنَمِ وَوَلِيدَةٍ، ثُمَّ سَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَقَالُوا إِنَّمَا عَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، أَمَّا الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ فَرَدٌّ عَلَيْكَ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَأَمَّا أَنْتَ يَا أُنَيْسُ ـ لِرَجُلٍ ـ فَاغْدُ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا فَارْجُمْهَا ‏"‏‏.‏ فَغَدَا عَلَيْهَا أُنَيْسٌ فَرَجَمَهَا‏.‏

Werger

Ebû Hureyre û Zeyd bîn Xalid el-Cuhenî ragihandin: Bedewiyek hat û got:

"Ey Resûlê Allah (ﷺ)! Li gorî Pirtûka Allah di navbera me de hukm bike." Dijminê wî rabû û got: "Wî rast got, loma li gorî Pirtûka Allah di navbera me de hukm bike." Bedewî got: "Kurê min li cem vî zilamî karker bû û bi jina wî re zîna kir. Mirovan ji min re gotin: 'Divê kurê te were recmkirin.' Min jî bi sed pez û kenîzeke kurê xwe fidye da û rizgar kir. Paşê min ji zanyaran pirsî, wan ji min re got: 'Tenê sed qamçî û sirgûniya salekê li ser kurê te heye.'" Pêxember (ﷺ) ferman kir: "Ez ê li gorî Pirtûka Allah di navbera we de hukm bikim! Lê belê kenîz û pez dê ji te re werin vegerandin, û li ser kurê te sed qamçî û sirgûniya salekê heye. Û ey Uneys!" -ji zilamekî re got- "Sibehê here cem jina vî zilamî û wê recm bike." Uneys sibehê çû cem wê û ew recm kir.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxember ﷺ berdêla ne rast sererast kir û li gorî qanûnê biryar da.

Paşxane û sedem

Bedewiyek ji Pêxember ﷺ xwest ku di mijarê de biryar bide, piştî ku kurê wî, yê ku li cem zilamekî dixebitî, bi jina wî re zîna kiribû. Bavê wî sed pez û xizmetkarek wekî berdêl dabû û paşê ji alimên din pirsî.

Wateya peyvên dijwar
عسيف (ʿasīf)

Karkerê ku bi kirê dixebite an xizmetkar.

تغريب (taghrīb)

Dûrxistin bo cihêkî din ji bo heyama diyarkirî.

رجم (rajm)

Cezayeke hiqûqî ya klasîk e ku di vê bûyerê de li ser jinê hate sepandin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Alimên klasîk ji vê yekê derdixin ku biryara dadgehê divê li ser delîlan û qanûna diyarkirî were avakirin, ne li ser peymaneke berê ku cezaya qanûnî şûna xwe dide. Ew herwiha cezaya ku di rivayetê de hatiye gotin jî dinirxînin: ji bo sûcdarê nezewicî sed lêdanên qamçî û salek dûrxistin. Mezhebên hiqûqî li ser sepandina rast a dûrxistinê û merc û delîlên ceza haddê cuda nêrîn hene; sepandina van cezayan tenê di destê dadweriya xwedîdesthilatdare û ne mafê kesên takekes e.

Dersên ji bo îro
  1. Di nakokiyeke giran a hiqûqî de ji saziyên xwedîdesthilat û pispor şîret bixwaze; hewl nede ku tu bi xwe ceza pêk bînî.
  2. Peyman û dayînan bi zelalî tomar bike, lê nehêle ku lihevhatinek şûna nirxandineke li gorî qanûnê bigire.
  3. Biryara xwe li ser zanîna pêbawer û lêkolîna hişyar a delîlan ava bike, ne tenê li ser gotegot an zexta kesên derdorê.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.