Sahih al-Bukhari, hedîsa 7197
Abu Humaid as-Sa'idi rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Muhammadji al‑Bukhari re vegotمُحَمَّدٌ
- 2Abdaعَبْدَةُ
- 3Hisham ibn Urwaهِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ
- 4Bavê wî, Urwaأَبِيهِ
- 5Abu Humayd as‑Sa'idiأَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَ ابْنَ الأُتَبِيَّةِ عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ، فَلَمَّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَاسَبَهُ قَالَ هَذَا الَّذِي لَكُمْ، وَهَذِهِ هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَهَلاَّ جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَبَيْتِ أُمِّكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ، إِنْ كُنْتَ صَادِقًا ". ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَطَبَ النَّاسَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ رِجَالاً مِنْكُمْ عَلَى أُمُورٍ مِمَّا وَلاَّنِي اللَّهُ، فَيَأْتِي أَحَدُكُمْ فَيَقُولُ هَذَا لَكُمْ وَهَذِهِ هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي فَهَلاَّ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَبَيْتِ أُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا، فَوَاللَّهِ لاَ يَأْخُذُ أَحَدُكُمْ مِنْهَا شَيْئًا ـ قَالَ هِشَامٌ ـ بِغَيْرِ حَقِّهِ إِلاَّ جَاءَ اللَّهَ يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، أَلاَ فَلأَعْرِفَنَّ مَا جَاءَ اللَّهَ رَجُلٌ بِبَعِيرٍ لَهُ رُغَاءٌ، أَوْ بِبَقَرَةٍ لَهَا خُوَارٌ، أَوْ شَاةٍ تَيْعَرُ ". ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ " أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ".
Ebû Humeyd es-Saîdî (r.a.) ragihand: Pêxember ﷺ kurê Utbiyye ji bo komkirina zekatê li ser eşîra Benî Suleym erkdar kir. Gava ew vegeriya û hesab da Resûlullah ﷺ, got:
"Ev ji we re ye, ev jî diyariyên ku ji min re hatine dayîn in." Resûlullah ﷺ ferman kir: "Heke tu rastbêj bûya, çima te li mala bavê xwe an mala diya xwe rûnedida da ku bibînî ka dê diyarî bên te yan na?" Paşê Resûlullah ﷺ rabû ser piyan û ji xelkê re xutbe da; piştî hemd û senaya Allah, wiha ferman kir: "Amma ba'du, ez hin kesên ji nav we ji bo karên ku Allah daye desthilata min erkdar dikim, lê yek ji we tê û dibêje: 'Ev ji we re ye, ev jî diyariyên ku ji min re hatine dayîn in.' Heke ew rastbêj bûya, çima li mala bavê xwe an mala diya xwe rûnedida da ku bibîne ka diyarî tên wî yan na? Sond be bi Allah! Yek ji we tiştekî ji van bi neheqî nestîne, lê ew ê roja Qiyametê wî tiştî li stûyê xwe hilgirtiye bîne pêşberî Allah. (Hişam got:) Ez nexwazim roja Qiyametê bibînim ku mêrek devekê ku dengê wê heye, an çêlekekê ku bang dike, an pezê ku qîr dike li stûyê xwe hildaye. Paşê Resûlullah ﷺ her du destên xwe bilind kirin heta ku min spîtiya binçengên wî dît û ferman kir: "Ma min (peyama Allah) negihandiye?"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Karmendek nikare ku ji ber wezîfeya xwe ya giştî werdigire qebûl bike.
Pêxember ﷺ Ibn al-Utbiyya tayîn kir ku zekatê ji Banu Sulaim berhev bike. Dema vegeriya, wî di navbera pereyên komkirî û tiştên ku got wek diyariyê wergirtiye de cudahî kir; Pêxember ﷺ ew ji ber vê yekê şermezar kir û gel bi awayekî giştî hişyar kir.
Pêşkêşiyeke xêrxwaziyê ya mecbûrî ye ku li gorî rêgezên Îslamê ji kesên mafdar re tê dayîn.
Ravekirina pereyên ku hatine wergirtin û rêvebirin, û rêdan ji bo kontrolkirina ku ew rast hatine hesabkirin.
Formuleke derbasbûnê ya erebî ye ku di axaftinê de wateya «Piştî vê» an «paşê» dide.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku diyariyên ku karmendek ji ber wezîfeya xwe werdigire, bêyî ku bixweber milkê wî yê kesane bibin. Pirsîna ku gelo ew ê wê diyarî li malê jî bistanda, bêyî ku wê wezîfeyê hebûya, girêdana wê bi wezîfeyê eşkere dike. Vegotin herwiha erkê kontrolê, zelalbûnê û vegerandina malên ku bi awayekî neqanûnî hatine bidestxistin destnîşan dike. Mezhebên fiqhê rêgezên hûrgulî yên derbarê diyariyên ji bo rêveber û karmendan de di çarçoveya mijarên berfirehtir ên fonên giştî, nakokiya berjewendiyan û sûdên qedexekirî de nîqaş dikin.
- Sûdên ku ji ber wezîfeya xwe werdigî, ragihîne û tomar bike, û wan ji milkê xwe yê kesane cuda bihêle.
- Ger di derbarê diyariyekê de dudilî hebe, berî qebûlkirina wê ji rêveberekî serbixwe an saziyek çavdêriyê şîret bixwaze.
- Fonên giştî bi baldarî kontrol bike û amade be ku bi zelalî hesabê wan bide.
Ev vegotin jî behsa berhevkirina zekatê ji aliyê kesekî tayînkirî ve û mijara malên ku berhevkar wek diyariyê werdigire dike.
Sahih al-Bukhari · #7198 (Sahih)Ev vegotin bi erkê kesên xwedî desthilat ve girêdayî ye ku berpirsiyariya spartî wan bi baldarî bi rê ve bibin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.