Sahih al-Bukhari, hedîsa 7524
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ تَعَالَى {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ} قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعَالِجُ مِنَ التَّنْزِيلِ شِدَّةً، وَكَانَ يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ ـ فَقَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ أُحَرِّكُهُمَا لَكَ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحَرِّكُهُمَا فَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا كَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ ـ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} قَالَ جَمْعُهُ فِي صَدْرِكَ ثُمَّ تَقْرَؤُهُ. {فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ. قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ اسْتَمَعَ فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كَمَا أَقْرَأَهُ.
Quteybe kurê Seîd ji me re vegot: Ebû Ewane ji me re vegot: Ji Mûsa kurê Ebû Aişe, ji Seîd kurê Cübeyr, ji Îbn Ebbas (razî be), der barê gotina Xwedê ya bilind de {
«Zimanê xwe pê meleqîne»}: Wî got: «Pêxember ﷺ dema wehyê distend, zehmetiyek mezin dikişand û lêvên xwe dilivandin.» Îbn Ebbas ji min re got: «Ez wan (lêvên xwe) wisa dilivînim wekî ku Resûlê Allah ﷺ wan dilivandin.» Seîd jî got: «Ez wan wisa dilivînim wekî ku min dît Îbn Ebbas wan dilivandin,» û paşê lêvên xwe livandin. Paşê Allah Ezze we Celle ev ayet nazil kirin: {«Zimanê xwe pê meleqîne da ku tu di xwendina wî de lez bikî * Bêguman komkirina wî û xwendina wî li ser me ye.»} Wateya vê ev e: Em ê wî di sînga te de kom bikin, paşê tu yê wî bixwînî. {«Dema me ew xwend, tu jî xwendina wî bişopîne.»} Wateya vê ev e: Guh bide wî û bêdeng be, paşê xwendina wî li ser me ye. Raviyê got: «Loma her gava Cibrîl (silav lê bin) dihat, Resûlê Allah ﷺ guh dida; gava Cibrîl diçû, Pêxember ﷺ Qur'anê wisa dixwend wekî ku Cibrîl jê re xwendibû.»
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ guhê xwe da Cebrâîl û dû re wahyî xwend.
Ibn Abbas ayetên 75:16–18 şîrove dike: Pêxember ﷺ ji ber ku dixwest peyvên hatine wahîkirin tavilê ji bîr neke, lêvên xwe dida livandin. Allah ferman da ku ew pêşî bi baldarî guhdarî bike û soz da ku Qur’anê di sînga wî de bicivîne û xwendina wê hînî wî bike.
Peyama ku Allah ji pêxemberê xwe re eşkere dike.
Qur’anê di bîra Pêxember ﷺ de bi cih bike.
Bi baldarî û bi deng bilind xwendina Qur’anê.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku Allah Qur’anê di bîra Pêxember ﷺ de parast û wî wahyê ji Cebrâîl ﷺ bi rastî wergirt û gihand. Ayet hîn dikin ku berî şopandina xwendinê, divê mirov guhdarî bike û di dema xwendinê de bêdeng bimîne. Bi vî awayî, ev rivayet parastina wahya Allah û pêbaweriya veguhastina pêxemberî destnîşan dike.
- Berî ku ayetan bixwînî an li ser wan biaxivî, Qur’anê bi baldarî guhdarî bike.
- Dema Qur’anê hîn dibî, demê bide ku peyvan bi baldarî ji bîr negirî û wan rast veguhêzî.
- Bawer bike ku Allah wahya xwe parastiye û bi rêz û baldarî nêzî Qur’anê bibe.
Ev rivayeta sahih a ji Ibn Abbas re di heman demê de behsa ayetên li ser lez nekirina di xwendinê de dike û şiroveya vê beşê temam dike.
Sahih al-Bukhari · #7523 (Sahih)Ev rivayeta sahih rivayetek din a ji Ibn Abbas re derbarê heman ayetan de vedibêje û ronahiyê dide ser awayê wergirtina wahyê ji aliyê Pêxember ﷺ ve.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.