Sahih al-Bukhari, hedîsa 78
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ، خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ قَالَ الأَوْزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى، فَمَرَّ بِهِمَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَىٌّ نَعَمْ، سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ يَقُولُ " بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ، إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَتَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لاَ. فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى، عَبْدُنَا خَضِرٌ، فَسَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً، وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ، فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ، فَكَانَ مُوسَى صلى الله عليه وسلم يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ. فَقَالَ فَتَى مُوسَى لِمُوسَى أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ. قَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي. فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، فَوَجَدَا خَضِرًا، فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ ".
Îbn Ebbas (razî) ragihand: Min û Hurr bîn Qeys bîn Hîsn el-Fezarî li ser hevalê Mûsa (aleyhî selam) nîqaş dikir. Di wê navberê de Ubeyy bîn Ke'b (razî) li ber me derbas bû. Îbn Ebbas gazî wî kir û got:
"Ez û ev hevalê xwe li ser hevalê Mûsa yê ku Mûsa ji bo dîtina wî rê dixwest, nîqaş kirin. Te guhdarî kiriye ku Resûlullah ﷺ behsa wî kiriye?" Ubeyy got: "Erê, min bihîstiye ku Pêxember ﷺ behsa wî dike û wiha ferman dike: 'Dema Mûsa di nav komek ji Benî Îsraîl de bû, mêrek hat ba wî û pirsî: Tu kesekî ji te zana tir dizanî? Mûsa got: Na. Hingê Allah Azze we Celle wahî şand ba Mûsa: Belê, bendeyê me Xidir ji te zana tir e. Mûsa ji bo dîtina wî rê xwest. Allah masî wekî nîşanekê ji wî re çêkir û jê re hat gotin: Gava tu masî winda bikî, vegere; tu yê wî li wir bibînî. Loma Mûsa (aleyhî selam) li deryayê li şopa masî digeriya. Xortê Mûsa ji wî re got: Ma te nedît dema em gihîştin ber wê zinarê, min masî ji bîr kir? Tenê Şeytan ez ji bîrkirina wî hişyar kirim. Mûsa got: Ev ew tişt e ku em lê digeriyan. Vegeriyan şopên xwe û Xidir dîtin. Çîroka wan a piştî wê jî wekî ku Allah di Kitêba xwe de vegotiye, wisa qewimî.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Mûsa ﷺ bi tevazû li cem Al-Xidır digere, li gorî rêberiya Allahê.
Bendeyê Allahê ku Mûsa ﷺ, li gorî vê rivayetê, pê re rû bi rû bû da ku ji wî hîn bibe.
Nîşaneyek ku Allah da Mûsa ﷺ da ku cihê hevdîtinê nas bike.
Bi heman rê ve paşde çûn da ku bigihîje cihê ku masî winda bûbû.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku zanîn bi tevahî di destê yek kesî de nîne û ku heta pêxemberek jî dikare, di çarçoveya tiştên ku Allah hînî wî kiriye de, ji kesekî din hîn bibe. Ev rivayet tevazû, pirsên bi baldarî pirsîn û sebir di lêgerîna zanînê de pesn dide. Ibn Hecer di şîroveya xwe ya Sahih al-Buxarî de dibêje ku Mûsa ﷺ rêberiya Allahê şopand da ku Al-Xidır bibîne; bûyerên paşê di sûreya al-Kehfê de tên vegotin.
- Sînorên zanîna xwe nas bike û dema ku di mijarekê de ne piştrast î, ji pisporan bipirse.
- Bi sebir li pey zanînê be û rêberiyên bawerbar gav bi gav bişopîne.
- Bi rêz guhdariya hevpeyvînê bike û nakokiyê li gorî rivayetên bawerbar binirxîne.
Ev rivayet ji heman pirtûkê jî behsa hevdîtina wan û rêwîtiya wan a paşê dike, û bi vî awayî çarçoveya lêgerîna zanînê kûrtir dike.
Sahih al-Bukhari · #79 (Sahih)Di wê de Pêxember ﷺ zanîn û rêberiya ku bi wan re hatiye şandin bi baranê re dide ber hev, ku erdê vejîner dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.