Sahih al-Bukhari, hedîsa 87
Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abdullah ibn Abbas hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَنِ الْوَفْدُ ـ أَوْ مَنِ الْقَوْمُ ". قَالُوا رَبِيعَةُ. فَقَالَ " مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ ـ أَوْ بِالْوَفْدِ ـ غَيْرَ خَزَايَا وَلاَ نَدَامَى ". قَالُوا إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ، وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَىُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ، وَلاَ نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلاَّ فِي شَهْرٍ حَرَامٍ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا، نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ. فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ، وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ أَمَرَهُمْ بِالإِيمَانِ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَحْدَهُ. قَالَ " هَلْ تَدْرُونَ مَا الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ ". قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامُ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ، وَصَوْمُ رَمَضَانَ، وَتُعْطُوا الْخُمُسَ مِنَ الْمَغْنَمِ ". وَنَهَاهُمْ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ. قَالَ شُعْبَةُ رُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ، وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ. قَالَ " احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوهُ مَنْ وَرَاءَكُمْ ".
Ebû Cemre got: Ez di navbera Îbn Ebbas û xelkê de wergêr bûm. Îbn Ebbas got: Şandeyeke ji eşîra Ebdulqeys hatin cem Pêxember ﷺ. Pêxember ﷺ pirsî:
"Kî ne ev kom? Yan kî ne ev şande?" Wan bersiv da: "Em ji eşîra Rebîa ne." Pêxember ﷺ ji wan re got: "Bi xêr hatin ey kom! (Yan ey şande!) Hûn neyên rûreşkirin û hûn neyên poşmanbûn." Wan got: "Em ji cihekî dûr hatine cem te û di navbera me û te de ev eşîra kafirên Muzar heye; em nikarin werin cem te ji bilî di mehên heram de. Loma fermanekê bide me ku em pê bikevin Bihuştê û em wê ji kesên li pişt xwe re jî vebêjin." Pêxember ﷺ çar tişt ferman kirin û çar tişt qedexe kirin. Wî ferman kir ku tenê bi Allah bawer bikin. Got: "Hûn dizanin baweriya bi Allah tenê çi ye?" Wan got: "Allah û Resûlê Wî ﷺ baştir dizanin." Pêxember ﷺ got: "Şehadeta ku tu ilah tune ye ji bilî Allah û Muhemmed Resûlê Allah e, lidarxistina nimêjê, dayîna zekatê, rojiya Remezanê û dayîna yek ji pêncan ji xenîmetê." Her wiha wan ji bikaranîna Dubba, Hentem û Muzefet qedexe kirin. Şu‘be got: Carinan digot Neqîr û carinan Muqeyyer. Pêxember ﷺ got: "Van tiştan biparêzin û ji kesên li pişt xwe re vebêjin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ baweriyê bi îbadetê, dayînê û hînkirina bi baldarî ve girêdide.
Şandeya ‘Abdul Qais ji dûr ve hat û ji ber eşîrekî dijmin, tenê di mehekê pîroz de dikarîbû biçûya cem Pêxember ﷺ. Ji ber vê yekê, wan rêgezên zelal xwestin da ku wan ji kesên li malê mabûn re vegotina xwe bikin.
Pênciya yek ji talana şerê ku li gorî rêgezên Îslamê tê dayîn.
Cureyên qedeh û firaxan ku tê de vexwarina serxweşker dihat çêkirin an parastin; hişyariyê bi bikaranîna wan ji bo vê armancê re têkildar bû.
Dayîna ferz ku dide komên ku mafê wergirtina wê hene.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku bawerî hem di şahidiya baweriyê de û hem jî di kirinên pratîkî de, wek nimêj, zekat û rojî, xwe nîşan dide. Pêxember ﷺ bi ravekirina pratîkî, bingehê baweriyê hêsan kir ku were famkirin. Rivayet herwiha nîşan dide ku divê zanîn bi baldarî were hiştin bîra xwe û veguhastin. Şîroveya klasîk qedexeya li ser firaxên navborî bi pêşîgirtina ji çêkirina vexwarina serxweşker ve girêdide; ev ne qedexeyeke mayînde li ser bikaranîna wan firaxan ji bo tiştên destûr e.
- Bingehên bawerî û îbadetê wisa baş fêr bibe ku bikaribî wan bi zelalî ji kesên din re rave bikî.
- Zanîna pêbawer bi baldarî bigihîne malbat û civaka xwe.
- Ji amûr û adetên ku dibe sedema serxweşiyê û îbadet an berpirsiyariyên te zirarê dide dûr bikeve.
Ev rivayeta sahih Îslamê wekî dînê ku li ser pênc stûnan hatiye avakirin vedibêje; di nav wan de şahidiya baweriyê, nimêj, zekat û rojî hene.
Sahih al-Bukhari · #85 (Sahih)Ev rivayet nirxa zanînê vedibêje û bi hînkirina ku Pêxember ﷺ ji şandeyê re kir ve têkildar e.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.