Du Cejn · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 956

Abu Sa'id al-Khudri rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Du Cejn
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ

Sahih (pêbawer)
  1. 1Sa'id ibn Abu Maryamji al‑Bukhari re vegotسَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ
  2. 2Muhammad ibn Ja'farمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ
  3. 3Zaydزَيْدٌ
  4. 4Iyad ibn Abdullah ibn Abu Sarhعِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ
  5. 5Abu Sa'id al‑Khudriأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
  6. 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدٌ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْرُجُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَالأَضْحَى إِلَى الْمُصَلَّى، فَأَوَّلُ شَىْءٍ يَبْدَأُ بِهِ الصَّلاَةُ ثُمَّ يَنْصَرِفُ، فَيَقُومُ مُقَابِلَ النَّاسِ، وَالنَّاسُ جُلُوسٌ عَلَى صُفُوفِهِمْ، فَيَعِظُهُمْ وَيُوصِيهِمْ وَيَأْمُرُهُمْ، فَإِنْ كَانَ يُرِيدُ أَنْ يَقْطَعَ بَعْثًا قَطَعَهُ، أَوْ يَأْمُرَ بِشَىْءٍ أَمَرَ بِهِ، ثُمَّ يَنْصَرِفُ‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَلَمْ يَزَلِ النَّاسُ عَلَى ذَلِكَ حَتَّى خَرَجْتُ مَعَ مَرْوَانَ وَهْوَ أَمِيرُ الْمَدِينَةِ فِي أَضْحًى أَوْ فِطْرٍ، فَلَمَّا أَتَيْنَا الْمُصَلَّى إِذَا مِنْبَرٌ بَنَاهُ كَثِيرُ بْنُ الصَّلْتِ، فَإِذَا مَرْوَانُ يُرِيدُ أَنْ يَرْتَقِيَهُ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ، فَجَبَذْتُ بِثَوْبِهِ فَجَبَذَنِي فَارْتَفَعَ، فَخَطَبَ قَبْلَ الصَّلاَةِ، فَقُلْتُ لَهُ غَيَّرْتُمْ وَاللَّهِ‏.‏ فَقَالَ أَبَا سَعِيدٍ، قَدْ ذَهَبَ مَا تَعْلَمُ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَعْلَمُ وَاللَّهِ خَيْرٌ مِمَّا لاَ أَعْلَمُ‏.‏ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ لَمْ يَكُونُوا يَجْلِسُونَ لَنَا بَعْدَ الصَّلاَةِ فَجَعَلْتُهَا قَبْلَ الصَّلاَةِ‏.‏

Werger

Ebû Seîd el-Xudrî (r.a.) wiha rivayet kir: Resûlullah ﷺ di rojên Cejna Fitrê û Cejna Qurbanê de derdiket muceleyê (cihê nimêja cejnê). Tişta yekem ku pê dest pê dikir nimêj bû, paşê vedigeriya û li hemberî xelkê disekiniya, xelk jî di refên xwe de rûniştî bûn. Ew şîret li wan dikir, wesiyet li wan dikir û ferman dida wan. Heke bixwesta leşkereke bişîne seferekê, wisa dikir; an jî heke bixwesta emrekî bide, wisa dikir, paşê vedigeriya. Ebû Seîd got: Xelk her tim li ser vê yekê bûn, heta ku ez bi Merwan re -ku mîrê Medînê bû- di cejneke Qurbanê an Fitrê de derketim. Gava em gihîştin muceleyê, me dît ku mimberek heye ku Kesîr bin es-Salt ew çêkiribû. Merwan xwest berî nimêjê derkeve ser mîmberê. Min cilê wî girt û kişand, lê wî ez kişandim û ew derket ser mîmberê û berî nimêjê xutbe xwend. Min jê re got:

"Bi Xuda sond, we (sunnet) guherand!" Wî got: "Ey Ebû Seîd! Ewa tu dizanî çûye." Min got: "Bi Xuda sond! Ya ez dizanim ji ya ez nizanim çêtir e." Wî got: "Xelk piştî nimêjê ji bo guhdariya xutbeya me rûnediniştin, lewma min ew xist berî nimêjê."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxember ﷺ xutbeya Îdê piştî nimêjê dixwend, ne berî wê.

Paşxane û sedem

Ebu Seîd vedibêje ku walî Merwan di rojeke Îdê de xutbeyê berî nimêjê xwend, ji ber ku mirovan piştî nimêjê li wir namabûn da guhdarî bikin. Ebu Seîd bala wî kişand û li ser pratîka pêxemberî rawesta.

Wateya peyvên dijwar
Musalla

Cihê nimêjê yê vekirî li derveyî bajarê an li qeraxa wî.

Xutbe

Axaftinek ku îmam tê de kesên amade perwerde dike û şîret dide wan.

Îd

Cejna Îslamî, wek Îda Remezanê an Îda Qurbanê.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk ji pratîka pêxemberî ya ku hatiye vegotin derdixin ku nimêja Îdê berî xutbeyê tê kirin. Rivayet herwiha nîşan dide ku xutbe dikare teşwîq, şîret û agahî pêk bîne. Biryarê Merwan ku ji ber tevgera kesên amade xutbeyê pêş bixe, wek derketin ji vê rêzê tê nîşandan; Ebu Seîd jî bala wî pê re kişand. Mezhebên fiqhê statûya hiqûqî ya xutbeya Îdê cuda cuda digirin ber çavan, lê ev nivîs ji bo rêza asayî delîlek girîng e: pêşî nimêj, paşê xutbe.

Dersên ji bo îro
  1. Di wextê xwe de beşdarî nimêja Îdê bibe û piştî wê bimîne da ku xutbeyê bibihîzî.
  2. Li gor rêza pêxemberî hereket bike: pêşî nimêja Îdê, paşê xutbe.
  3. Bi rêz bala kesan bikişîne ser guhertinên di pratîka olî de û gotinên xwe bi zanîna pêbawer piştgirî bike.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.