Kitêba Îmanê · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hedîsa 480

Abu Huraira rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Kitêba Îmanê
صحيح مسلم
Kê ew vegot?

Ji Abu Huraira hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih Muslim bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، - وَاتَّفَقَا فِي سِيَاقِ الْحَدِيثِ إِلاَّ مَا يَزِيدُ أَحَدُهُمَا مِنَ الْحَرْفِ بَعْدَ الْحَرْفِ - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا بِلَحْمٍ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الذِّرَاعُ وَكَانَتْ تُعْجِبُهُ فَنَهَسَ مِنْهَا نَهْسَةً فَقَالَ ‏ "‏ أَنَا سَيِّدُ النَّاسِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَهَلْ تَدْرُونَ بِمَ ذَاكَ يَجْمَعُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ فَيُسْمِعُهُمُ الدَّاعِي وَيَنْفُذُهُمُ الْبَصَرُ وَتَدْنُو الشَّمْسُ فَيَبْلُغُ النَّاسَ مِنَ الْغَمِّ وَالْكَرْبِ مَا لاَ يُطِيقُونَ وَمَا لاَ يَحْتَمِلُونَ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ أَلاَ تَرَوْنَ مَا أَنْتُمْ فِيهِ أَلاَ تَرَوْنَ مَا قَدْ بَلَغَكُمْ أَلاَ تَنْظُرُونَ مَنْ يَشْفَعُ لَكُمْ إِلَى رَبِّكُمْ فَيَقُولُ بَعْضُ النَّاسِ لِبَعْضٍ ائْتُوا آدَمَ ‏.‏ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ آدَمُ إِنَّ رَبِّي غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ نَهَانِي عَنِ الشَّجَرَةِ فَعَصَيْتُهُ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى نُوحٍ ‏.‏ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ أَنْتَ أَوَّلُ الرُّسُلِ إِلَى الأَرْضِ وَسَمَّاكَ اللَّهُ عَبْدًا شَكُورًا اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنَّهُ قَدْ كَانَتْ لِي دَعْوَةٌ دَعَوْتُ بِهَا عَلَى قَوْمِي نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ نَبِيُّ اللَّهِ وَخَلِيلُهُ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ إِبْرَاهِيمُ إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلاَ يَغْضَبُ بَعْدَهُ مِثْلَهُ ‏.‏ وَذَكَرَ كَذَبَاتِهِ نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُوسَى ‏.‏ فَيَأْتُونَ مُوسَى صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ فَضَّلَكَ اللَّهُ بِرِسَالاَتِهِ وَبِتَكْلِيمِهِ عَلَى النَّاسِ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى إِلَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ مُوسَى صلى الله عليه وسلم إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ وَإِنِّي قَتَلْتُ نَفْسًا لَمْ أُومَرْ بِقَتْلِهَا نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى عِيسَى صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلَّمْتَ النَّاسَ فِي الْمَهْدِ وَكَلِمَةٌ مِنْهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَيَقُولُ لَهُمْ عِيسَى صلى الله عليه وسلم إِنَّ رَبِّي قَدْ غَضِبَ الْيَوْمَ غَضَبًا لَمْ يَغْضَبْ قَبْلَهُ مِثْلَهُ وَلَنْ يَغْضَبَ بَعْدَهُ مِثْلَهُ - وَلَمْ يَذْكُرْ لَهُ ذَنْبًا - نَفْسِي نَفْسِي اذْهَبُوا إِلَى غَيْرِي اذْهَبُوا إِلَى مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فَيَأْتُونِّي فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ وَخَاتَمُ الأَنْبِيَاءِ وَغَفَرَ اللَّهُ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ أَلاَ تَرَى مَا نَحْنُ فِيهِ أَلاَ تَرَى مَا قَدْ بَلَغَنَا فَأَنْطَلِقُ فَآتِي تَحْتَ الْعَرْشِ فَأَقَعُ سَاجِدًا لِرَبِّي ثُمَّ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَىَّ وَيُلْهِمُنِي مِنْ مَحَامِدِهِ وَحُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَيْهِ شَيْئًا لَمْ يَفْتَحْهُ لأَحَدٍ قَبْلِي ثُمَّ يُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ ‏.‏ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ يَا رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي ‏.‏ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ أَدْخِلِ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِكَ مَنْ لاَ حِسَابَ عَلَيْهِ مِنَ الْبَابِ الأَيْمَنِ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَهُمْ شُرَكَاءُ النَّاسِ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ مِنَ الأَبْوَابِ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ مَا بَيْنَ الْمِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ لَكَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَهَجَرٍ أَوْ كَمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَبُصْرَى ‏"‏ ‏.‏

Werger

Ebû Hureyre got: Rojekê goşt anîn ba Resûlullah ﷺ û milê pêşiyê yê heywanê jê re hate pêşkêşkirin, ku ew ji wî hez dikir. Wî perçeyek jê bi diranên xwe qut kir û got:

"Ez ê roja Qiyametê serokê mirovan bim; ma hûn dizanin çima? Allah di roja Qiyametê de hemû yên berê û yên paşê li meydanekê kom dike. Dengekî bangker dê ji her kesî re were bihîstin û çav dê li her tiştî bikeve, roj dê nêzîk bibe û mirov dê rastî xemgînî, tengayî û azarekê werin ku nikarin tehemûl bikin û nikarin ragirin. Hingê hinek ji mirovan ji hinekan re dibêjin: 'Ma hûn nabînin ku hûn di çi rewşê de ne? Ma hûn nabînin ku çi bela bi ser we de hatiye? Çima hûn li kesekî nagere ku ji bo we li ba Xudanê we şefaatê bike?' Hinek ji wan ji hinekan re dibêjin: 'Herin ba Adem.' Ew diçin ba Adem û dibêjin: 'Ey Adem! Tu bavê mirovahiyê yî; Allah te bi destê xwe afirandiye, ji ruhê xwe daye te û ferman daye milyaketan ku ji te re secde bikin. Ji bo me li ba Xudanê xwe şefaatê bike; ma tu nabînî em di çi halî de ne? Ma tu nabînî çi bela bi ser me de hatiye?' Adem dibêje: 'Bêguman Xudanê min îro wisa hêrs bûye ku berê qet wisa hêrs nebûye û piştî vê jî dê qet wisa hêrs nebe. Bêguman wî ji darê qedexe kiribû û min jî guh nedabû wî. Ez tenê li nefsa xwe difikirim, ez tenê li nefsa xwe difikirim; herin ba kesekî din, herin ba Nûh.' Ew diçin ba Nûh û dibêjin: 'Ey Nûh! Tu yekemîn peyamberê li ser rûyê erdê yî û Allah navê te wekî 'bendeyê şukirder' danî ye. Ji bo me li ba Xudanê xwe şefaatê bike; ma tu nabînî em di çi halî de ne? Ma tu nabînî çi bela bi ser me de hatiye?' Nûh ji wan re dibêje: 'Bêguman Xudanê min îro wisa hêrs bûye ku berê qet wisa hêrs nebûye û piştî vê jî dê qet wisa hêrs nebe. Min duayeke lanetê li dijî qewmê xwe kiribû. Ez tenê li nefsa xwe difikirim, ez tenê li nefsa xwe difikirim; herin ba Îbrahîm ﷺ.' Ew diçin ba Îbrahîm û dibêjin: 'Tu peyamberê Allah û dostê wî yî li nav xelkê erdê; ji bo me li ba Xudanê xwe şefaatê bike. Ma tu nabînî em di çi halî de ne? Ma tu nabînî çi bela bi ser me de hatiye?' Îbrahîm ji wan re dibêje: 'Bêguman Xudanê min îro wisa hêrs bûye ku berê qet wisa hêrs nebûye û piştî vê jî dê qet wisa hêrs nebe.' (Û behsa derewên xwe kir). 'Ez tenê li nefsa xwe difikirim, ez tenê li nefsa xwe difikirim; herin ba kesekî din, herin ba Mûsa.' Ew diçin ba Mûsa ﷺ û dibêjin: 'Ey Mûsa! Tu peyamberê Allah yî; Allah bi peyamberiya xwe û axaftina rasterast a bi te re, te li ser mirovan bilind kiriye. Ji bo me li ba Xudanê xwe şefaatê bike; ma tu nabînî em di çi halî de ne? Ma tu nabînî çi bela bi ser me de hatiye?' Mûsa ﷺ ji wan re dibêje: 'Bêguman Xudanê min îro wisa hêrs bûye ku berê qet wisa hêrs nebûye û piştî vê jî dê qet wisa hêrs nebe. Min canekî kuştibû ku ferman nehatibû dayîn ez bikujim. Ez tenê li nefsa xwe difikirim, ez tenê li nefsa xwe difikirim; herin ba Îsa ﷺ.' Ew diçin ba Îsa û dibêjin: 'Ey Îsa! Tu peyamberê Allah yî, te di landikê de bi mirovan re axiviye, tu kelîmeyek ji Allah yî ku wî avêtiye ser Meryemê û ruhek ji wî yî; loma ji bo me li ba Xudanê xwe şefaatê bike. Ma tu nabînî em di çi halî de ne? Ma tu nabînî çi bela bi ser me de hatiye?' Îsa ﷺ ji wan re dibêje: 'Bêguman Xudanê min îro wisa hêrs bûye ku berê qet wisa hêrs nebûye û piştî vê jî dê qet wisa hêrs nebe.' (Wî behsa gunehê xwe nekir). 'Ez tenê li nefsa xwe difikirim, ez tenê li nefsa xwe difikirim; herin ba kesekî din, herin ba Muhemmed ﷺ.' Ew tên ba min û dibêjin: 'Ey Muhemmed! Tu peyamberê Allah û xatema peyamberan yî; Allah gunehên te yên berê û yên paşê efû kirine. Ji bo me li ba Xudanê xwe şefaatê bike; ma tu nabînî em di çi halî de ne? Ma tu nabînî çi bela bi ser me de hatiye?' Ez radibim û diçim binê Erşê û ji Xudanê xwe re secde dikim. Paşê Allah dilê min vedike û ji sena û pesnên xwe tiştekî îlhamî min dike ku berê ji kesekî re venekiriye. Paşê tê gotin: 'Ey Muhemmed! Serê xwe rake, bixwaze dê ji te re were dayîn, şefaatê bike dê şefaata te were qebûlkirin.' Ez serê xwe radidim û dibêjim: 'Ya Reb! Ummeta min, ummeta min!' Tê gotin: 'Ey Muhemmed! Ji ummeta xwe yên ku hesab li ser wan tune ye, ji deriyê rastê yê Cennetê bixe hundir; ew ê di deriyên din de jî hevparên mirovan bin.' Peyamber ﷺ got: "Bi wî Zatê ku canê Muhemmed di destê wî de ye, bêguman mesafeya di navbera her du baskên deriyên Cennetê de wekî mesafeya di navbera Mekke û Hecerê de ye, an jî wekî mesafeya di navbera Mekke û Besrayê de ye."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxemberan mirovahiyê ber bi Mihemed ﷺ ve rê nîşan didin, ji bo şefaeta mezin.

Wateya peyvên dijwar
şefaat

Daxwazek ji bo kesên din ji Allah tê kirin û tenê bi destûr û razîbûna Wî tê qebûlkirin.

Erş

Erş yek ji afirandeyên Allah e; nivîsê diyar dike ku Pêxember ﷺ li wir di îbadetê de secde dike.

bê hesab

Kesên ji ummetê ku Allah wan bê hesab dixe Bihuştê.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyarên klasîk rave dikin ku şefaeta mezin di Roja Qiyametê de ji Mihemed ﷺ re hatiye dayîn: ew ji Allah dixwaze ku hesabkirina mirovên kom bûne dest pê bike. Şefaat bi tevahî girêdayî destûr û kerema Allah e; ew mafek serbixwe li cem Wî nade tu kesî. Nîşandana peyapey a pêxemberan nîşana nizmî û rêzgirtina wan ji Allah re ye. Xeletiyên ku li wan tên gotin bi kufrê an gunehên mezin ên kesên din re nayên wekhevkirin; zanyar wan wek sedemên ku pêxember di wê rojê de ji şefaatê xwe digirin nîqaş dikin. Çar mezhebên hiqûqî yên Sunnî şefaatê di çarçoveya Quranê û rivayetên sahih de qebûl dikin.

Dersên ji bo îro
  1. Ji bo Roja Qiyametê xwe amade bike: Allah îbadet bike û berpirsiyariya kirinên xwe hilgire.
  2. Ji Allah şefaeta Mihemed ﷺ bixwaze û li pey rêberiya wî bike, ji ber ku şefaat tenê bi destûra Allah pêk tê.
  3. Nizmî pêş bixe: heta pêxember jî girêdayîbûna xwe bi Allah nîşan didin û bi îbadetê ber bi Wî ve diçin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.