Sunan an-Nasa'i, hedîsa 4147
Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Rîwayet
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ أَنْبَأَنَا مَحْبُوبٌ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ خُصَيْفٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ الْخُمُسُ الَّذِي لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ كَانَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَرَابَتِهِ لاَ يَأْكُلُونَ مِنَ الصَّدَقَةِ شَيْئًا فَكَانَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم خُمُسُ الْخُمُسِ وَلِذِي قَرَابَتِهِ خُمُسُ الْخُمُسِ وَلِلْيَتَامَى مِثْلُ ذَلِكَ وَلِلْمَسَاكِينِ مِثْلُ ذَلِكَ وَلاِبْنِ السَّبِيلِ مِثْلُ ذَلِكَ . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ اللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ { وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَىْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ } وَقَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ لِلَّهِ ابْتِدَاءُ كَلاَمٍ لأَنَّ الأَشْيَاءَ كُلَّهَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَلَّهُ إِنَّمَا اسْتَفْتَحَ الْكَلاَمَ فِي الْفَىْءِ وَالْخُمُسِ بِذِكْرِ نَفْسِهِ لأَنَّهَا أَشْرَفُ الْكَسْبِ وَلَمْ يَنْسُبِ الصَّدَقَةَ إِلَى نَفْسِهِ عَزَّ وَجَلَّ لأَنَّهَا أَوْسَاخُ النَّاسِ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ وَقَدْ قِيلَ يُؤْخَذُ مِنَ الْغَنِيمَةِ شَىْءٌ فَيُجْعَلُ فِي الْكَعْبَةِ وَهُوَ السَّهْمُ الَّذِي لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَسَهْمُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى الإِمَامِ يَشْتَرِي الْكُرَاعَ مِنْهُ وَالسِّلاَحَ وَيُعْطِي مِنْهُ مَنْ رَأَى مِمَّنْ رَأَى فِيهِ غَنَاءً وَمَنْفَعَةً لأَهْلِ الإِسْلاَمِ وَمِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَالْعِلْمِ وَالْفِقْهِ وَالْقُرْآنِ وَسَهْمٌ لِذِي الْقُرْبَى وَهُمْ بَنُو هَاشِمٍ وَبَنُو الْمُطَّلِبِ بَيْنَهُمُ الْغَنِيُّ مِنْهُمْ وَالْفَقِيرُ وَقَدْ قِيلَ إِنَّهُ لِلْفَقِيرِ مِنْهُمْ دُونَ الْغَنِيِّ كَالْيَتَامَى وَابْنِ السَّبِيلِ وَهُوَ أَشْبَهُ الْقَوْلَيْنِ بِالصَّوَابِ عِنْدِي وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ وَالصَّغِيرُ وَالْكَبِيرُ وَالذَّكَرُ وَالأُنْثَى سَوَاءٌ لأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ جَعَلَ ذَلِكَ لَهُمْ وَقَسَّمَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيهِمْ وَلَيْسَ فِي الْحَدِيثِ أَنَّهُ فَضَّلَ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَلاَ خِلاَفَ نَعْلَمُهُ بَيْنَ الْعُلَمَاءِ فِي رَجُلٍ لَوْ أَوْصَى بِثُلُثِهِ لِبَنِي فُلاَنٍ أَنَّهُ بَيْنَهُمْ وَأَنَّ الذَّكَرَ وَالأُنْثَى فِيهِ سَوَاءٌ إِذَا كَانُوا يُحْصَوْنَ فَهَكَذَا كُلُّ شَىْءٍ صُيِّرَ لِبَنِي فُلاَنٍ أَنَّهُ بَيْنَهُمْ بِالسَّوِيَّةِ إِلاَّ أَنْ يُبَيِّنَ ذَلِكَ الآمِرُ بِهِ وَاللَّهُ وَلِيُّ التَّوْفِيقِ وَسَهْمٌ لِلْيَتَامَى مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَسَهْمٌ لِلْمَسَاكِينِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَسَهْمٌ لاِبْنِ السَّبِيلِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَلاَ يُعْطَى أَحَدٌ مِنْهُمْ سَهْمُ مِسْكِينٍ وَسَهْمُ ابْنِ السَّبِيلِ وَقِيلَ لَهُ خُذْ أَيَّهُمَا شِئْتَ وَالأَرْبَعَةُ أَخْمَاسٍ يَقْسِمُهَا الإِمَامُ بَيْنَ مَنْ حَضَرَ الْقِتَالَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ الْبَالِغِينَ .
Mucahid got: Ew pêncîka ku ji bo Allah û Qasidê Wî bû, ji bo Pêxember ﷺ û xizmên wî bû; ew tiştekî ji sedeqeyê nedixwarin. Ji bo Pêxember ﷺ pêncîka pêncîkê hatibû diyarkirin; ji bo xizmên wî jî pêncîka pêncîkê hatibû diyarkirin; ji bo sêwiyan, belengazan û rêwiyan jî wekî wan hatibû diyarkirin. Ebû Ebdur-Rehman (Nesaî) got: Allahê Mezin û Bilind, yê ku pesnê wî tê dayîn, ferman dike: 'Bizanibin ku hûn çi xenîmetê bi dest bixin, bêguman pêncîka wê ya Allah e, ya Qasid e, ya xizmên nêzîk e, ya sêwiyan, belengazan û rêwiyan e.' Gotina wî ya bi navê Allah destpêkirina axaftinê ye, ji ber ku her tişt aîdî Allahê Mezin û Bilind e. Dibe ku wî tenê axaftina xwe li ser fay' û pêncîkê bi bîranîna xwe vekiribe, ji ber ku ev qezenca herî rûmetdar e. Wî sedeqe bi xwe ve girê neda, ji ber ku ew pîsatiya mirovan e. Allah çêtir dizane. Hatiye gotin ku divê tiştek ji xenîmetê were girtin û di Kabe'yê de were danîn, û ev ew par e ku ji bo Allahê Mezin û Bilind e. Para Qasid ﷺ divê ji Îmam re were dayîn da ku hesp û çek bikire, û ji kesên ku wî dîtine dê ji bo gelê Îslamê, û ji bo xwediyên hedîs, zanist, fiqh û Qur'anê sûdmend bin, bide. Para xizmên nêzîk ji bo Benû Haşim û Benû Muttalib e, dewlemend û belengaz bi hev re, an jî hatiye gotin ku ew tenê ji bo belengazên di nav wan de ye ne ji bo dewlemendan, mîna sêwî û rêwiyan. Li gorî dîtina min, ev gotin ji rastiyê re nêzîktir e, û Allah çêtir dizane. Biçûk û mezin, mêr û jin di vê yekê de wekhev in, ji ber ku Allahê Mezin û Bilind ev ji wan re diyar kiriye û Qasidê Allah ﷺ di nav wan de parve kiriye, û di hedîsê de tune ku wî hinek ji hinekan çêtir dîtine. Em tu nakokiyekê di nav zanyaran de nizanin ku heger mirovek sêyeka malê xwe ji bo filan eşîretê wesiyet bike, divê ew di nav wan de bi wekhevî were parvekirin, mêr û jin wekhev in heger ew werin jimartin. Her wiha her tiştê ku ji bo filan eşîretê hatiye diyarkirin, di nav wan de bi wekhevî ye, heger emirdar wê yekê zelal neke. Allah xwediyê serkeftinê ye. Ji bo sêwiyên misilman parek heye, ji bo belengazên misilman parek heye, û ji bo rêwiyên misilman parek heye. Divê tu kes ji wan hem para belengaz û hem jî para rêwî negire; divê ji wî re were gotin: 'Kîjanê bixwazî hilbijêre.' Çar pêncîkên din ji aliyê Îmam ve di nav misilmanên mezin ên ku di şer de amade bûne de têne parvekirin.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Nivîsê rave dike ku pêncanek ji talana şerê çawa dihat dabeşkirin.
Pêncanek ji talana şerê ku li gorî Qur’anê ji bo armancên hatine destnîşankirin tê veqetandin.
Mal û milkên ku bêyî şer kirinê dikevin bin desthilata îslamî.
Rêwiyek ku di rê de hewceyê alîkariyê ye.
An-Nasa’i rave dike ku Qur’an pêncanek ji bo Allah, Şandeyê ﷺ, xizmên wî, sêwî, belengaz û rêwiyan destnîşan dike. Ew nêrînên cihêreng derbarê mafê xizmên dewlemend û belengaz ji vê para de vedibêje û nêrîna dayîna wê ji xizmên hewcedar re tercîh dike. Di şîroveya wî de herwiha ev nêrîn tê vegotin ku çar pêncanên mayî di bin çavdêriya îmam de di navbera beşdarên mezinên şerê de têne dabeşkirin. Ji ber ku vegotina hatî vegotin lawaz e, divê ev hûrgulî tenê li ser wê wek rêgezên mecbûrî neyên avakirin.
- Rêgezên olî yên derbarê mal û dabeşkirina wê de li ser delîlên pêbawer ava bike û dema ku guman hebe, şêwira zanyarek pispor bixwaze.
- Alîkariya sêwiyan, belengazan û rêwiyan wek berpirsiyariyeke girîng a civakê bibîne.
- Ger tu berpirsiyarê dabeşkirina çavkaniyên hevpar î, bi zelalî û dadperwerî tevbigere.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.