Kitêba Belavkirina Fey'ê · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, hedîsa 4148

Malik ibn Aws ibn al-Hadathan rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Kitêba Belavkirina Fey'ê
سنن النسائي
Kê ew vegot?

Ji an‑Nasa'i heta Malik ibn Aws ibn al‑Hadathan

Sahih (pêbawer)
  1. 1Ali ibn Hujrji an‑Nasa'i re vegotعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ
  2. 2Isma'ilإِسْمَاعِيلُ
  3. 3Ayyubأَيُّوبَ
  4. 4Ikrima ibn Khalidعِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ
  5. 5Malik ibn Aws ibn al‑Hadathanمَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ - عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، قَالَ جَاءَ الْعَبَّاسُ وَعَلِيٌّ إِلَى عُمَرَ يَخْتَصِمَانِ فَقَالَ الْعَبَّاسُ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا ‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ افْصِلْ بَيْنَهُمَا ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لاَ أَفْصِلُ بَيْنَهُمَا قَدْ عَلِمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ الزُّهْرِيُّ وَلِيَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذَ مِنْهَا قُوتَ أَهْلِهِ وَجَعَلَ سَائِرَهُ سَبِيلَهُ سَبِيلَ الْمَالِ ثُمَّ وَلِيَهَا أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ ثُمَّ وُلِّيتُهَا بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ فَصَنَعْتُ فِيهَا الَّذِي كَانَ يَصْنَعُ ثُمَّ أَتَيَانِي فَسَأَلاَنِي أَنْ أَدْفَعَهَا إِلَيْهِمَا عَلَى أَنْ يَلِيَاهَا بِالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ أَبُو بَكْرٍ وَالَّذِي وُلِّيتُهَا بِهِ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا وَأَخَذْتُ عَلَى ذَلِكَ عُهُودَهُمَا ثُمَّ أَتَيَانِي يَقُولُ هَذَا اقْسِمْ لِي بِنَصِيبِي مِنِ ابْنِ أَخِي ‏.‏ وُيَقُولُ هَذَا اقْسِمْ لِي بِنَصِيبِي مِنِ امْرَأَتِي ‏.‏ وَإِنْ شَاءَا أَنْ أَدْفَعَهَا إِلَيْهِمَا عَلَى أَنْ يَلِيَاهَا بِالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالَّذِي وَلِيَهَا بِهِ أَبُو بَكْرٍ وَالَّذِي وُلِّيتُهَا بِهِ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا وَإِنْ أَبَيَا كُفِيَا ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ ‏{‏ وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَىْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ ‏}‏ هَذَا لِهَؤُلاَءِ ‏{‏ إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏}‏ هَذِهِ لِهَؤُلاَءِ ‏{‏ وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلاَ رِكَابٍ ‏}‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ هَذِهِ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً قُرًى عَرَبِيَّةً فَدَكُ كَذَا وَكَذَا ‏{‏ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ ‏}‏ وَ ‏{‏ لِلْفُقَرَاءِ الْمُهَاجِرِينَ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ ‏}‏ ‏{‏ وَالَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ ‏}‏ ‏{‏ وَالَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ ‏}‏ فَاسْتَوْعَبَتْ هَذِهِ الآيَةُ النَّاسَ فَلَمْ يَبْقَ أَحَدٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلاَّ لَهُ فِي هَذَا الْمَالِ حَقٌّ - أَوْ قَالَ حَظٌّ - إِلاَّ بَعْضَ مَنْ تَمْلِكُونَ مِنْ أَرِقَّائِكُمْ وَلَئِنْ عِشْتُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ حَقُّهُ أَوْ قَالَ حَظُّهُ ‏.‏

Werger

Malikê kurê Ewsê kurê Hedasan got:

"Ebbas û Elî hatin cem Omer û bi hev re nakok bûn. Ebbas got: 'Di navbera min û vî de hikum bike.' Xelkê got: 'Di navbera wan de hikum bike.' Omer got: 'Ez ê di navbera wan de hikum nekim. Her du dizanin ku Resûlullah ﷺ gotiye: Em nayên mîratgirtin; tiştê em li pey xwe dihêlin sedeqe ye.'" Di vê riwayetê de Zührî dibêje: "Resûlullah ﷺ berpirsiyarê wê bû; ji bo xwe û malbata xwe jê xwarin digirt û mayî jî wekî malê giştî yê misilmanan bi kar dianî. Piştre Ebû Bekr piştî wî berpirsiyar bû, paşê jî ez piştî Ebû Bekr bûm berpirsiyar û min jî wekî wan tevgeriya. Paşê ev her du hatin cem min û xwestin ku ez wê bidim wan da ku ew jî wekî Resûlullah ﷺ, Ebû Bekr û min tevbigere. Min ew da wan û min sozên wan stend ku dê baş lê miqate bin. Paşê dîsa hatin cem min; yekî got: 'Para min a ji kurê birayê min bide min,' yê din jî got: 'Para min a ji jina min bide min.' Heke ew bixwazin ku ez wê bidim wan bi şertê ku wekî Resûlullah ﷺ, Ebû Bekr û min tevbigere, ez ê bidim wan; lê heke red bikin, bila xem nexwin." Paşê Omer got: '{Û bizanibin ku hûn çi xenîmetê bi dest bixin, bêguman pênciyek ji bo Allah e, ji bo Resûl e, ji bo xizmên nêzîk, sêwî, belengaz û rêwiyan e}' (Enfal 8:41) - ev ji bo van e. '{Sedeqat tenê ji bo feqîran, belengazan, karmendên wê, yên dilên wan tên qezenckirin, azadkirina koleyan, deyndaran û di riya Allah de ye}' - ev ji bo van e. '{Û tiştê ku Allah ji wan daye Resûlê xwe wekî fey' - hûn ji bo wê ne bi hesp û ne jî bi deve çûn ser seferê}' - Zührî got: Ev taybet e ji bo Resûlullah ﷺ, gundekî erebî ye bi navê Fedek û hwd. '{Tiştê ku Allah ji xelkê bajaran daye Resûlê xwe, ji bo Allah e, ji bo Resûl e, ji bo xizmên nêzîk, sêwî, belengaz û rêwiyan e}' û '{Ji bo muhacirên feqîr ên ku ji war û malên xwe hatin derxistin}', '{Û yên ku beriya wan li Medîneyê bicihbûn û îman anîn}', '{Û yên ku piştî wan hatin}' - ev ayet hemû mirovan dihewîne. Ji bilî hinek koleyên ku hûn xwedî ne, tu misilman nemaye ku di vî malî de mafê wî - an jî para wî - tune be. Bi izna Allah, heke ez bijîm, ez ê mafê - an jî para - her misilmanekî bidim wî."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Milkê Pêxember ﷺ mîras nîne, lê ji bo rêveberiya hevpar tê veqetandin.

Paşxane û sedem

Al-ʿAbbās û ʿAlī nakokiyekê derbarê rêveberî û mafên li ser milkê girêdayî bi Pêxember ﷺ re pêşkêşî ʿUmar kirin. ʿUmar gotina ku pêxember nayên mîrasgirtin û milkê wan sadaqah e, bi wan bîr xist.

Wateya peyvên dijwar
Fay’

Milkê ku bê şer ket destê misilmanan û li gorî rêzikên berjewendiya giştî dihat birêvebirin.

Sadaqah

Xêrxwazî an milkê ku ji bo armanceke olî û civakî tê veqetandin.

Khums

Beşa pêncan a deyndarîya şerê ku li gorî Quranê 8:41 ji kategoriyên hatine diyarkirin re tê dayîn.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê yekê derdixin ku milkê Pêxember ﷺ ku wekî mîras maye, wek mîraseke asayî di navbera mîrasgirên wî de nayê dabeşkirin; ew ji bo berjewendiyên giştî yên ku rêzikên Îslamê destnîşan dikin tê veqetandin. Rêveberî dikare ji nûnerên destûrdar re were spartin, lê divê ew armanc û şertên wê biparêzin. Ev beş herwiha destnîşan dike ku fonên giştî ne milkê taybet yê rêveberan in û mafdar divê li gorî rêzikên dadperwer para xwe bistînin.

Dersên ji bo îro
  1. Milkê giştî wek berpirsiyariyeke spartî bibîne û lêçûn û biryarên xwe bi baldarî tomar bike.
  2. Di mîrasê de milkê kesane ji wan çavkaniyan cuda bike ku li gorî rêzikên olî ji bo armanceke giştî hatine veqetandin.
  3. Nakokiyên derbarê milkê de bi zanîna rêzikên derbasdar çareser bike û fonên giştî wek para taybet nexwaze.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.