Erfenisverdeling · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, hadith 2891

Overgeleverd door Jabir ibn Abdullah. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Hasan (goed)Boek: Erfenisverdeling
سنن أبي داود
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Jabir ibn Abdullah

Hasan (goed)

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى جِئْنَا امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ فِي الأَسْوَاقِ فَجَاءَتِ الْمَرْأَةُ بِابْنَتَيْنِ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَاتَانِ بِنْتَا ثَابِتِ بْنِ قَيْسٍ قُتِلَ مَعَكَ يَوْمَ أُحُدٍ وَقَدِ اسْتَفَاءَ عَمُّهُمَا مَالَهُمَا وَمِيرَاثَهُمَا كُلَّهُ فَلَمْ يَدَعْ لَهُمَا مَالاً إِلاَّ أَخَذَهُ فَمَا تَرَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَوَاللَّهِ لاَ تُنْكَحَانِ أَبَدًا إِلاَّ وَلَهُمَا مَالٌ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَقْضِي اللَّهُ فِي ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَنَزَلَتْ سُورَةُ النِّسَاءِ ‏{‏ يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلاَدِكُمْ ‏}‏ الآيَةَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ادْعُوا لِيَ الْمَرْأَةَ وَصَاحِبَهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ لِعَمِّهِمَا ‏"‏ أَعْطِهِمَا الثُّلُثَيْنِ وَأَعْطِ أُمَّهُمَا الثُّمُنَ وَمَا بَقِيَ فَلَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَخْطَأَ بِشْرٌ فِيهِ إِنَّمَا هُمَا ابْنَتَا سَعْدِ بْنِ الرَّبِيعِ وَثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ قُتِلَ يَوْمَ الْيَمَامَةِ ‏.‏

Vertaling

Moesaddad heeft ons overgeleverd, Bisjr ibn al-Moefaddal heeft ons overgeleverd, Abdoellah ibn Mohammed ibn Aqiel heeft ons overgeleverd, van Djabir ibn Abdoellah, die zei: Wij trokken eropuit met de Boodschapper van Allah ﷺ totdat wij bij een vrouw van de Ansar in de markten kwamen. De vrouw kwam met haar twee dochters en zei: 'O Boodschapper van Allah, dit zijn de dochters van Thabit ibn Qays, die met u is gedood op de dag van Oehoed. Hun oom van vaderskant heeft hun gehele vermogen en erfenis genomen en niets voor hen achtergelaten zonder het te nemen. Wat vindt u, o Boodschapper van Allah? Bij Allah, zij zullen nooit kunnen huwen tenzij zij bezit hebben.' De Boodschapper van Allah ﷺ zei: 'Allah zal hierover beslissen.' Hij zei: En soera An-Nisa werd geopenbaard: {Allah beveelt jullie betreffende jullie kinderen...} het vers. De Boodschapper van Allah ﷺ zei: 'Roep de vrouw en haar zwager bij mij.' Vervolgens zei hij tegen hun oom: 'Geef hun twee derde, geef hun moeder een achtste, en wat overblijft is voor jou.' Aboe Dawoed zei: Bisjr heeft hierin een fout gemaakt; zij waren immers de dochters van Sa'd ibn ar-Rabi', en Thabit ibn Qays is gedood op de dag van Yamama.

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Weeskinderen behouden hun vastgelegde erfdeel en mogen niet worden onterfd.

Achtergrond & aanleiding

Een vrouw uit de Ansar vroeg de Profeet ﷺ om hulp nadat de oom van haar twee dochters hun bezit had genomen. In het verhaal volgt daarop de openbaring van de erfregels in soera an-Nisa.

Moeilijke woorden uitgelegd
Ansar

De inwoners van Medina die de Profeet ﷺ en de moslims uit Mekka steunden.

twee derde en een achtste

De genoemde vaste erfdelen voor de twee dochters samen en hun moeder; het resterende deel gaat naar de oom.

oom van vaderskant

De broer van de overleden vader van de dochters.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden gebruiken deze overlevering als illustratie van de bescherming die de islamitische erfrechtregels bieden aan dochters en andere erfgenamen: een familielid mag hun vastgestelde aandeel niet eigenmachtig afnemen. De verdeling hangt samen met de regels van soera an-Nisa; juristen behandelen daarbij ook de erfgenamen die aanspraak hebben op het resterende deel. Aboe Dawoeds opmerking vraagt om zorgvuldigheid bij het noemen van de overledene, maar verandert de les over het recht op erfdeel niet.

Lessen voor vandaag
  1. Neem bij een nalatenschap geen bezit van erfgenamen in zonder hun rechten volgens de islamitische regels vast te stellen.
  2. Laat een deskundige de erfgenamen en aandelen berekenen voordat een erfenis wordt verdeeld.
  3. Bescherm minderjarige erfgenamen en zorg dat hun aandeel bewaard blijft voor hun eigen belangen.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.