Sunan Abi Dawud, hadith 499
Overgeleverd door Abdullah ibn Zayd. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
Overgeleverd door Abdullah ibn Zayd
De overlevering
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الطُّوسِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ التَّيْمِيُّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ لَمَّا أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالنَّاقُوسِ يُعْمَلُ لِيُضْرَبَ بِهِ لِلنَّاسِ لِجَمْعِ الصَّلاَةِ طَافَ بِي وَأَنَا نَائِمٌ رَجُلٌ يَحْمِلُ نَاقُوسًا فِي يَدِهِ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَتَبِيعُ النَّاقُوسَ قَالَ وَمَا تَصْنَعُ بِهِ فَقُلْتُ نَدْعُو بِهِ إِلَى الصَّلاَةِ . قَالَ أَفَلاَ أَدُلُّكَ عَلَى مَا هُوَ خَيْرٌ مِنْ ذَلِكَ فَقُلْتُ لَهُ بَلَى . قَالَ فَقَالَ تَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ قَالَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ عَنِّي غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ قَالَ وَتَقُولُ إِذَا أَقَمْتَ الصَّلاَةَ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ حَىَّ عَلَى الْفَلاَحِ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَلَمَّا أَصْبَحْتُ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا رَأَيْتُ فَقَالَ " إِنَّهَا لَرُؤْيَا حَقٌّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَقُمْ مَعَ بِلاَلٍ فَأَلْقِ عَلَيْهِ مَا رَأَيْتَ فَلْيُؤَذِّنْ بِهِ فَإِنَّهُ أَنْدَى صَوْتًا مِنْكَ " . فَقُمْتُ مَعَ بِلاَلٍ فَجَعَلْتُ أُلْقِيهِ عَلَيْهِ وَيُؤَذِّنُ بِهِ - قَالَ - فَسَمِعَ ذَلِكَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ يَجُرُّ رِدَاءَهُ وَيَقُولُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ مَا رَأَى . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَلِلَّهِ الْحَمْدُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَكَذَا رِوَايَةُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَقَالَ فِيهِ ابْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ " اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ " . وَقَالَ مَعْمَرٌ وَيُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ فِيهِ " اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ " . لَمْ يُثَنِّيَا .
Moehammad ibn Mansoer at-Toesi heeft ons overgeleverd, Ja'qoeb heeft ons overgeleverd, mijn vader heeft ons overgeleverd, van Moehammad ibn Is-haaq, Moehammad ibn Ibraahiem ibn al-Haarith at-Taymi heeft mij overgeleverd, van Moehammad ibn 'Abdillaah ibn Zayd ibn 'Abd Rabbihi, die zei: Mijn vader, 'Abdullaah ibn Zayd, heeft mij overgeleverd: Toen de Boodschapper van Allah ﷺ opdracht gaf om een klok te maken waarop geslagen zou worden om mensen voor het gebed bijeen te roepen, zag ik in mijn slaap een man die een klok in zijn hand droeg en rondliep. Ik zei: 'O dienaar van Allah, verkoop je de klok?' Hij vroeg: 'Wat wil je ermee doen?' Ik antwoordde: 'We willen er mensen mee oproepen tot het gebed.' Hij zei: 'Zal ik je niet iets beters dan dat aanwijzen?' Ik antwoordde: 'Jawel.' Hij zei toen: 'Zeg: Allahu Akbar, Allahu Akbar, Allahu Akbar, Allahu Akbar. Asjhadu an la ilaha illa Allah, asjhadu an la ilaha illa Allah. Asjhadu anna Muhammadan Rasulullah, asjhadu anna Muhammadan Rasulullah. Hayya 'ala as-salah, hayya 'ala as-salah. Hayya 'ala al-falah, hayya 'ala al-falah. Allahu Akbar, Allahu Akbar. La ilaha illa Allah.' Vervolgens ging hij een stukje achteruit en zei: 'En wanneer je de iqamah verricht voor het gebed, zeg dan: Allahu Akbar, Allahu Akbar. Asjhadu an la ilaha illa Allah, asjhadu anna Muhammadan Rasulullah. Hayya 'ala as-salah, hayya 'ala al-falah. Qad qamat as-salah, qad qamat as-salah. Allahu Akbar, Allahu Akbar. La ilaha illa Allah.' Toen ik wakker werd, ging ik naar de Boodschapper van Allah ﷺ en vertelde hem wat ik had gezien. Hij zei: 'Het is zeker een ware droom, als Allah het wil. Sta op met Bilaal en leer hem wat je hebt gezien, zodat hij daarmee de adhan kan verrichten, want hij heeft een luidere stem dan jij.' Dus stond ik op met Bilaal en begon hem de woorden te leren, en hij riep daarmee op tot het gebed. 'Omar ibn al-Chattab hoorde dit terwijl hij in zijn huis was; hij kwam naar buiten terwijl hij zijn mantel achter zich sleepte en zei: 'Bij Degene Die jou met de waarheid heeft gezonden, o Boodschapper van Allah, ik heb precies hetzelfde gezien als wat hij heeft gezien!' De Boodschapper van Allah ﷺ zei: 'Alle lof zij Allah.' Aboe Daawoed zei: Dit is de overlevering van az-Zuhri van Sa'ied ibn al-Musayyib van 'Abdullaah ibn Zayd. Ibn Is-haaq vermeldde via az-Zuhri: 'Allahu Akbar, Allahu Akbar, Allahu Akbar, Allahu Akbar.' Maar Ma'mar en Yoenoes vermeldden via az-Zuhri slechts: 'Allahu Akbar, Allahu Akbar', zonder herhaling.
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
De adhan werd vastgesteld als mondelinge oproep na een ware droom.
De gemeenschap zocht een manier om mensen bijeen te roepen voor het gebed. Abdullah ibn Zayd vertelde zijn droom aan de Profeet ﷺ, die hem als een ware droom erkende en Bilaal opdroeg de woorden van de adhan uit te spreken.
De vaste oproep die aankondigt dat het gebedstijd is en gelovigen uitnodigt tot het gebed.
De oproep vlak voordat het verplichte gebed begint.
‘Kom tot het welslagen’: een uitnodiging tot gebed en het goede dat Allah schenkt.
Geleerden leiden hieruit af dat de adhan en iqamah vaste vormen van aanbidding zijn die volgens overgeleverde bewoordingen worden uitgesproken. De droom werd niet op zichzelf tot wet gemaakt: de Profeet ﷺ bevestigde haar en gaf opdracht de adhan uit te voeren. De overlevering vermeldt varianten in het aantal herhalingen van ‘Allahu Akbar’; juristen bespreken deze vormen op basis van de verschillende betrouwbare overleveringen. De vier soennitische wetscholen erkennen de adhan als voorgeschreven oproep tot het gezamenlijke gebed, met verschillen in de details van de bewoordingen en uitvoering.
- Spreek de adhan zorgvuldig uit en leer de vaste bewoordingen correct.
- Roep anderen op tot gebed met woorden die uitnodigen tot aanbidding en welslagen.
- Neem een bijzondere droom niet als religieuze regel aan zonder toetsing aan de openbaring en de uitleg van bevoegde geleerden.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.