Deugden van de Ansar · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 3845

Overgeleverd door Abdullah ibn Abbas. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Deugden van de Ansar
صحيح البخاري
Wie vertelde het?

Van al‑Bukhari terug naar Ibn Abbas

Sahih (betrouwbaar)
  1. 1Abu Ma'marvertelde het aan al‑Bukhariأَبُو مَعْمَرٍ
  2. 2Abd al‑Warithعَبْدُ الْوَارِثِ
  3. 3Qatan Abu al‑Haythamقَطَنٌ أَبُو الْهَيْثَمِ
  4. 4Abu Yazid al‑Madaniأَبُو يَزِيدَ الْمَدَنِيُّ
  5. 5Ikrimaعِكْرِمَةَ
  6. 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ

Volgorde zoals in de Arabische tekst van deze overlevering. De namen zijn uit het Arabisch omgezet naar Latijns schrift. Sahih al-Bukhari geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا قَطَنٌ أَبُو الْهَيْثَمِ، حَدَّثَنَا أَبُو يَزِيدَ الْمَدَنِيُّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ إِنَّ أَوَّلَ قَسَامَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ لَفِينَا بَنِي هَاشِمٍ، كَانَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ اسْتَأْجَرَهُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ فَخِذٍ أُخْرَى، فَانْطَلَقَ مَعَهُ فِي إِبِلِهِ، فَمَرَّ رَجُلٌ بِهِ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ قَدِ انْقَطَعَتْ عُرْوَةُ جُوَالِقِهِ فَقَالَ أَغِثْنِي بِعِقَالٍ أَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِي، لاَ تَنْفِرُ الإِبِلُ‏.‏ فَأَعْطَاهُ عِقَالاً، فَشَدَّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِهِ، فَلَمَّا نَزَلُوا عُقِلَتِ الإِبِلُ إِلاَّ بَعِيرًا وَاحِدًا، فَقَالَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ مَا شَأْنُ هَذَا الْبَعِيرِ لَمْ يُعْقَلْ مِنْ بَيْنِ الإِبِلِ قَالَ لَيْسَ لَهُ عِقَالٌ‏.‏ قَالَ فَأَيْنَ عِقَالُهُ قَالَ فَحَذَفَهُ بِعَصًا كَانَ فِيهَا أَجَلُهُ، فَمَرَّ بِهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ، فَقَالَ أَتَشْهَدُ الْمَوْسِمَ قَالَ مَا أَشْهَدُ، وَرُبَّمَا شَهِدْتُهُ‏.‏ قَالَ هَلْ أَنْتَ مُبْلِغٌ عَنِّي رِسَالَةً مَرَّةً مِنَ الدَّهْرِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَكُنْتَ إِذَا أَنْتَ شَهِدْتَ الْمَوْسِمَ فَنَادِ يَا آلَ قُرَيْشٍ‏.‏ فَإِذَا أَجَابُوكَ، فَنَادِ يَا آلَ بَنِي هَاشِمٍ‏.‏ فَإِنْ أَجَابُوكَ فَسَلْ عَنْ أَبِي طَالِبٍ، فَأَخْبِرْهُ أَنَّ فُلاَنًا قَتَلَنِي فِي عِقَالٍ، وَمَاتَ الْمُسْتَأْجَرُ، فَلَمَّا قَدِمَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ أَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ مَا فَعَلَ صَاحِبُنَا قَالَ مَرِضَ، فَأَحْسَنْتُ الْقِيَامَ عَلَيْهِ، فَوَلِيتُ دَفْنَهُ‏.‏ قَالَ قَدْ كَانَ أَهْلَ ذَاكَ مِنْكَ‏.‏ فَمَكُثَ حِينًا، ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ الَّذِي أَوْصَى إِلَيْهِ أَنْ يُبْلِغَ عَنْهُ وَافَى الْمَوْسِمَ فَقَالَ يَا آلَ قُرَيْشٍ‏.‏ قَالُوا هَذِهِ قُرَيْشٌ‏.‏ قَالَ يَا آلَ بَنِي هَاشِمٍ‏.‏ قَالُوا هَذِهِ بَنُو هَاشِمٍ‏.‏ قَالَ أَيْنَ أَبُو طَالِبٍ قَالُوا هَذَا أَبُو طَالِبٍ‏.‏ قَالَ أَمَرَنِي فُلاَنٌ أَنْ أُبْلِغَكَ رِسَالَةً أَنَّ فُلاَنًا قَتَلَهُ فِي عِقَالٍ‏.‏ فَأَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ لَهُ اخْتَرْ مِنَّا إِحْدَى ثَلاَثٍ، إِنْ شِئْتَ أَنْ تُؤَدِّيَ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ، فَإِنَّكَ قَتَلْتَ صَاحِبَنَا، وَإِنْ شِئْتَ حَلَفَ خَمْسُونَ مِنْ قَوْمِكَ أَنَّكَ لَمْ تَقْتُلْهُ، فَإِنْ أَبَيْتَ قَتَلْنَاكَ بِهِ فَأَتَى قَوْمَهُ، فَقَالُوا نَحْلِفُ‏.‏ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ كَانَتْ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَدْ وَلَدَتْ لَهُ‏.‏ فَقَالَتْ يَا أَبَا طَالِبٍ أُحِبُّ أَنْ تُجِيزَ ابْنِي هَذَا بِرَجُلٍ مِنَ الْخَمْسِينَ وَلاَ تَصْبُرْ يَمِينَهُ حَيْثُ تُصْبَرُ الأَيْمَانُ‏.‏ فَفَعَلَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا طَالِبٍ، أَرَدْتَ خَمْسِينَ رَجُلاً أَنْ يَحْلِفُوا مَكَانَ مِائَةٍ مِنَ الإِبِلِ، يُصِيبُ كُلَّ رَجُلٍ بَعِيرَانِ، هَذَانِ بَعِيرَانِ فَاقْبَلْهُمَا عَنِّي وَلاَ تَصْبُرْ يَمِينِي حَيْثُ تُصْبِرُ الأَيْمَانُ‏.‏ فَقَبِلَهُمَا، وَجَاءَ ثَمَانِيةٌ وَأَرْبَعُونَ فَحَلَفُوا‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، مَا حَالَ الْحَوْلُ وَمِنَ الثَّمَانِيَةِ وَأَرْبَعِينَ عَيْنٌ تَطْرِفُ‏.‏

Vertaling

Aboe Ma'mar heeft ons overgeleverd, Abd al-Warith heeft ons overgeleverd, Qatan Aboe al-Haytham heeft ons overgeleverd, Aboe Yazid al-Madani heeft ons overgeleverd, van Ikrima, van Ibn Abbas - moge Allah tevreden met hen zijn - die zei:

"De eerste Qasama (eedprocedure bij moord) in de tijd van onwetendheid vond plaats binnen onze stam, de Banu Hashim. Een man van de Banu Hashim was in dienst getreden bij een man van de Qoeraisj uit een andere tak. Hij ging met hem mee om diens kamelen te drijven. Onderweg kwam er een andere man van de Banu Hashim langs wiens leren riem van zijn zak was gebroken. Hij zei tegen de arbeider: 'Help mij alsjeblieft met een touw waarmee ik de riem van mijn zak kan vastbinden, zodat de kamelen niet weglopen.' De arbeider gaf hem een touw en hij bond de riem van zijn zak ermee vast. Toen ze halt hielden, werden alle kamelen vastgebonden, behalve één. De werkgever vroeg aan de arbeider: 'Wat is er met deze kameel dat hij niet is vastgebonden zoals de rest?' Hij antwoordde: 'Hij heeft geen touw.' De Qoeraisji vroeg: 'Waar is zijn touw dan?' en sloeg hem vervolgens met een stok, wat uiteindelijk zijn dood werd. Vlak voor zijn sterven kwam er een man uit Jemen langs. De arbeider vroeg hem: 'Ga jij naar het pelgrimsseizoen?' Hij antwoordde: 'Ik denk niet dat ik zal gaan, maar misschien wel.' De arbeider zei: 'Wil je dan één keer in je leven een boodschap voor mij overbrengen?' De man zei: 'Ja.' De arbeider zei: 'Als je het pelgrimsseizoen bijwoont, roep dan: O familie van Qoeraisj! Als zij antwoorden, roep dan: O familie van Banu Hashim! Als zij antwoorden, vraag dan naar Aboe Talib en zeg hem dat zo-en-zo mij heeft gedood vanwege een kameltouw.' Daarna stierf de arbeider. Toen de werkgever terugkeerde, kwam Aboe Talib naar hem toe en vroeg: 'Wat is er gebeurd met onze metgezel?' Hij antwoordde: 'Hij werd ziek, ik heb goed voor hem gezorgd en zijn begrafenis geregeld.' Aboe Talib zei: 'Dat was gepast van jou.' Na enige tijd arriveerde de man aan wie de boodschap was toevertrouwd tijdens het pelgrimsseizoen. Hij riep: 'O familie van Qoeraisj!' Zij antwoordden: 'Hier is Qoeraisj.' Hij riep: 'O familie van Banu Hashim!' Zij antwoordden: 'Hier zijn de Banu Hashim.' Hij vroeg: 'Waar is Aboe Talib?' Zij zeiden: 'Dit is Aboe Talib.' Hij zei: 'Zo-en-zo heeft mij opgedragen u een boodschap te brengen dat zo-en-zo hem heeft gedood vanwege een kameltouw.' Aboe Talib ging naar de dader en zei tegen hem: 'Kies uit drie opties: ofwel betaal je honderd kamelen als bloedgeld omdat je onze metgezel hebt gedood; ofwel laten vijftig mannen van jouw volk zweren dat jij hem niet hebt gedood; ofwel doden wij jou als vergelding.' De man ging naar zijn volk en zij zeiden: 'Wij zullen zweren.' Toen kwam er een vrouw van de Banu Hashim, die getrouwd was met een man van hen en hem een kind had geschonken, naar Aboe Talib en zei: 'O Aboe Talib, ik zou graag willen dat je mijn zoon vrijstelt van deze eed onder de vijftig, zodat hij niet hoeft te zweren waar de anderen zweren.' Aboe Talib willigde haar verzoek in. Vervolgens kwam er een andere man van hen naar Aboe Talib en zei: 'O Aboe Talib, u wilt dat vijftig mannen zweren in plaats van honderd kamelen te betalen, wat betekent dat elke man twee kamelen verschuldigd zou zijn. Hier zijn twee kamelen; accepteer ze van mij en stel mij vrij van de eed.' Aboe Talib accepteerde dit. Daarna kwamen achtenveertig mannen die de eed aflegden. Ibn Abbas zei: 'Bij Degene in Wiens Hand mijn ziel is, nog voordat het jaar voorbij was, was er van die achtenveertig niemand meer over die nog met zijn ogen kon knipperen.'"

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

De qasama behandelt moordbeschuldigingen met eden en bloedgeld.

Achtergrond & aanleiding

Ibn Abbas vertelt over een moordzaak onder de Banu Hashim in de pre-islamitische tijd. De stervende man liet een boodschap aan Aboe Talib overbrengen, waarna een geschil ontstond over bloedgeld en eden.

Moeilijke woorden uitgelegd
Qasama

Een bijzondere procedure met eden bij een moordzaak waarin het bewijs niet op de gebruikelijke manier vaststaat.

Bloedgeld

Een financiële vergoeding die in bepaalde gevallen aan de nabestaanden van een gedode wordt betaald.

Vergelding

Een juridische straf voor moord; deze mag niet eigenmachtig worden uitgevoerd.

Wat geleerden eruit halen

Geleerden bespreken deze overlevering bij de regels van qasama en benadrukken dat een beschuldiging van moord zorgvuldig moet worden behandeld. De beschreven keuze tussen bloedgeld en eden geeft de historische praktijk weer en is op zichzelf geen vrijbrief voor particuliere vergelding. In de soennitische rechtsscholen verschillen de uitwerkingen van qasama, onder meer over wie eden aflegt en onder welke voorwaarden; de zaak hoort bij bevoegde rechtspraak. Ibn Hajar bespreekt de overlevering in de context van qasama en de bescherming van bloed.

Lessen voor vandaag
  1. Beschuldig niemand van een ernstig misdrijf zonder zorgvuldig bewijs en een eerlijke procedure.
  2. Laat strafzaken over aan bevoegde rechtspraak; wraak in eigen hand nemen schaadt levens en recht.
  3. Leg verklaringen en afspraken duidelijk vast en wees eerlijk wanneer iemand jou om hulp vraagt.
De 6 kringen

Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.

الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.