Sahih al-Bukhari, hadith 4161
Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.
De overlevering
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ إِلَى السُّوقِ، فَلَحِقَتْ عُمَرَ امْرَأَةٌ شَابَّةٌ فَقَالَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلَكَ زَوْجِي وَتَرَكَ صِبْيَةً صِغَارًا، وَاللَّهِ مَا يُنْضِجُونَ كُرَاعًا، وَلاَ لَهُمْ زَرْعٌ وَلاَ ضَرْعٌ، وَخَشِيتُ أَنْ تَأْكُلَهُمُ الضَّبُعُ، وَأَنَا بِنْتُ خُفَافِ بْنِ إِيمَاءَ الْغِفَارِيِّ، وَقَدْ شَهِدَ أَبِي الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَوَقَفَ مَعَهَا عُمَرُ، وَلَمْ يَمْضِ، ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِنَسَبٍ قَرِيبٍ. ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى بَعِيرٍ ظَهِيرٍ كَانَ مَرْبُوطًا فِي الدَّارِ، فَحَمَلَ عَلَيْهِ غِرَارَتَيْنِ مَلأَهُمَا طَعَامًا، وَحَمَلَ بَيْنَهُمَا نَفَقَةً وَثِيَابًا، ثُمَّ نَاوَلَهَا بِخِطَامِهِ ثُمَّ قَالَ اقْتَادِيهِ فَلَنْ يَفْنَى حَتَّى يَأْتِيَكُمُ اللَّهُ بِخَيْرٍ. فَقَالَ رَجُلٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَكْثَرْتَ لَهَا. قَالَ عُمَرُ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ، وَاللَّهِ إِنِّي لأَرَى أَبَا هَذِهِ وَأَخَاهَا قَدْ حَاصَرَا حِصْنًا زَمَانًا، فَافْتَتَحَاهُ، ثُمَّ أَصْبَحْنَا نَسْتَفِيءُ سُهْمَانَهُمَا فِيهِ.
Isma'iel ibn Abdallah heeft ons overgeleverd, hij zei: Malik heeft mij overgeleverd, van Zayd ibn Aslam, van zijn vader, die zei: Ik ging met Umar ibn al-Chattab – moge Allah tevreden met hem zijn – naar de markt. Een jonge vrouw haalde Umar in en zei:
"O Amir al-Mu'minien! Mijn echtgenoot is overleden en heeft kleine kinderen achtergelaten. Bij Allah, ze hebben niet eens een poot om te koken, en ze hebben geen akkers noch vee. Ik vrees dat de hyena hen zal verslinden. Ik ben de dochter van Chufaf ibn Ima' al-Ghifari, en mijn vader was getuige van het Verdrag van Hudaybiyyah met de Profeet ﷺ." Umar bleef bij haar staan en liep niet door. Vervolgens zei hij: "Welkom aan een nauwe verwantschap." Daarna keerde hij zich naar een sterke kameel die in de woning vastgebonden stond. Hij laadde er twee zakken vol voedsel op, plaatste daartussen geld en kleding, en gaf haar het halstouw in handen. Hij zei: "Leid hem weg; deze voorraad zal niet opraken totdat Allah jullie van goed voorziet." Een man zei: "O Amir al-Mu'minien, u hebt haar te veel gegeven." Umar antwoordde: "Moge je moeder je verliezen! Bij Allah, ik heb gezien hoe haar vader en broer lange tijd een fort belegerden en veroverden, waarna wij hun aandelen uit de oorlogsbuit verdeelden."
Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.
Umar steunde een weduwe en haar kinderen uit zorg en erkenning.
Een titel voor de leider van de moslims: bevelhebber van de gelovigen.
De plaats waar de Profeet ﷺ en zijn metgezellen een verdrag sloten met de Qoeraysj.
De delen van de buit waarop strijders volgens de geldende regels recht hadden.
Geleerden zien in Umar’s optreden een voorbeeld van zorgzaam leiderschap: een bestuurder hoort nood te zien en daadwerkelijk hulp te bieden. Ook blijkt dat eerdere dienst en verdienste van iemands familie reden zijn om hun verwanten met respect te behandelen. De vrijgevigheid is doelgericht: voedsel, geld en kleding voorzien in concrete behoeften. De woorden van Umar tonen bovendien dat hij de bijdrage van haar vader en broer aan de gemeenschap niet vergat.
- Vraag bij nood concreet wat een gezin nodig heeft en bied hulp die direct bruikbaar is.
- Wie verantwoordelijkheid draagt, hoort signalen van kwetsbaarheid serieus te nemen en zelf in actie te komen.
- Erken de inzet van mensen en hun families, en laat dankbaarheid blijken door rechtvaardige steun.
Wat deze overlevering betekent van innerlijk naar samenleving — tik op een kring om te openen.
Elke dag een hadith, in jouw taal
De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.