Het Boek van Jihad en Veldtochten · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadith 4570

Overgeleverd door Awf ibn Malik. Arabische tekst met eigen vertaling en uitleg.

Sahih (betrouwbaar)Boek: Het Boek van Jihad en Veldtochten
صحيح مسلم
Wie vertelde het?

Overgeleverd door Awf ibn Malik

Sahih (betrouwbaar)

Sahih Muslim geldt als geheel als betrouwbaar.

De overlevering

Arabische tekst

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَتَلَ رَجُلٌ مِنْ حِمْيَرَ رَجُلاً مِنَ الْعَدُوِّ فَأَرَادَ سَلَبَهُ فَمَنَعَهُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ وَكَانَ وَالِيًا عَلَيْهِمْ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَوْفُ بْنُ مَالِكٍ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لِخَالِدٍ ‏"‏ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُعْطِيَهُ سَلَبَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ اسْتَكْثَرْتُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ادْفَعْهُ إِلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ فَمَرَّ خَالِدٌ بِعَوْفٍ فَجَرَّ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ هَلْ أَنْجَزْتُ لَكَ مَا ذَكَرْتُ لَكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتُغْضِبَ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تُعْطِهِ يَا خَالِدُ لاَ تُعْطِهِ يَا خَالِدُ هَلْ أَنْتُمْ تَارِكُونَ لِي أُمَرَائِي إِنَّمَا مَثَلُكُمْ وَمَثَلُهُمْ كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتُرْعِيَ إِبِلاً أَوْ غَنَمًا فَرَعَاهَا ثُمَّ تَحَيَّنَ سَقْيَهَا فَأَوْرَدَهَا حَوْضًا فَشَرَعَتْ فِيهِ فَشَرِبَتْ صَفْوَهُ وَتَرَكَتْ كَدَرَهُ فَصَفْوُهُ لَكُمْ وَكَدَرُهُ عَلَيْهِمْ ‏"‏ ‏.‏

Vertaling

Aboe at-Tahir, Ahmad ibn Amr ibn Sarh, heeft mij overgeleverd; hij zei: Abdallah ibn Wahb informeerde ons; hij zei: Moe'awiya ibn Salih informeerde mij, van Abd ar-Rahman ibn Djoebair, van zijn vader, van Awf ibn Malik, die zei: Een man van Himyar doodde een vijand en wilde diens buit nemen, maar Khalid ibn al-Walid, die hun bevelhebber was, verhinderde hem dit. Daarop kwam Awf ibn Malik naar de Boodschapper van Allah ﷺ en lichtte hem in. De Profeet ﷺ vroeg aan Khalid:

"Wat weerhield je ervan om hem zijn buit te geven?" Khalid antwoordde: "Ik vond het te veel, o Boodschapper van Allah." De Profeet ﷺ zei: "Geef het aan hem." Toen Khalid daarna langs Awf liep, trok Awf aan zijn mantel en zei spottend: "Is niet precies gebeurd wat ik je namens de Boodschapper van Allah ﷺ had verteld?" De Boodschapper van Allah ﷺ hoorde dit en werd boos. Hij zei: "Geef het hem niet, o Khalid! Geef het hem niet, o Khalid! Willen jullie mijn bevelhebbers aan hun lot overlaten? Jullie situatie ten opzichte van hen is als die van iemand die kamelen of schapen hoedt: hij laat ze grazen en wanneer het tijd is om te drinken, brengt hij ze naar een waterbak. Ze drinken dan het heldere water en laten het troebele achter. Het heldere water is voor jullie en het troebele is voor hen."

Vertaling en uitleg door Khutba World, vertaald vanuit het Arabisch.

Kernboodschap

Een bevelhebber moet rechtvaardig oordelen; respect vraagt ook om tact.

Achtergrond & aanleiding

Een strijder van Himyar doodde een vijand en wilde diens uitrusting als buit nemen. Khalid ibn al-Walid, de bevelhebber, hield die aanvankelijk tegen. Awf ibn Malik bracht de kwestie bij de Profeet ﷺ, waarna deze Khalid opdroeg de buit te geven. Toen Awf Khalid daarover spottend aansprak, berispte de Profeet ﷺ hem en benadrukte hij de zware verantwoordelijkheid van bevelhebbers.

Moeilijke woorden uitgelegd
sалab (sulab)

De persoonlijke uitrusting en bezittingen die een gedode vijand bij zich had.

bevelhebber

Een aangestelde leider die verantwoordelijkheid draagt voor de mensen onder zijn gezag.

het heldere en troebele water

Een beeldspraak: de mensen ontvangen de voordelen, terwijl leiders vaak de kritiek en lasten dragen.

Wat geleerden eruit halen

Klassieke geleerden leiden hieruit af dat een aangestelde bevelhebber gezag en verantwoordelijkheid heeft en dat men hem niet lichtvaardig moet ondermijnen of bespotten. De Profeet ﷺ corrigeerde Khalid eerst over de buit, maar beschermde hem daarna tegen Awfs spottende bejegening. De overlevering leert dus zowel dat leiders aanspreekbaar zijn op hun besluiten als dat correctie met respect hoort te gebeuren. Zij vormt geen algemene vrijbrief voor gehoorzaamheid aan onrecht of ongehoorzaamheid aan Allah.

Lessen voor vandaag
  1. Vraag bij een geschil over bezit om een rechtvaardig besluit en leg de kwestie rustig voor aan de bevoegde instantie.
  2. Spreek een leider respectvol aan; spot en vernedering maken een terechte klacht niet beter.
  3. Wie leiding geeft, moet eerlijk beslissen en beseffen dat hij verantwoordelijkheid draagt voor de lasten en kritiek die bij zijn taak horen.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Elke dag een hadith, in jouw taal

De app geeft je dagelijks een hadith met uitleg, ook als widget op je telefoon. Gratis te gebruiken.