Kitaabka Salaadda Roob-doonta · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, xadiiska 1173

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Hasan (wanaagsan)Buugga: Kitaabka Salaadda Roob-doonta
سنن أبي داود
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Hasan (wanaagsan)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ نِزَارٍ، حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مَبْرُورٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ شَكَى النَّاسُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُحُوطَ الْمَطَرِ فَأَمَرَ بِمِنْبَرٍ فَوُضِعَ لَهُ فِي الْمُصَلَّى وَوَعَدَ النَّاسَ يَوْمًا يَخْرُجُونَ فِيهِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ بَدَا حَاجِبُ الشَّمْسِ فَقَعَدَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَكَبَّرَ صلى الله عليه وسلم وَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّكُمْ شَكَوْتُمْ جَدْبَ دِيَارِكُمْ وَاسْتِئْخَارَ الْمَطَرِ عَنْ إِبَّانِ زَمَانِهِ عَنْكُمْ وَقَدْ أَمَرَكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ تَدْعُوهُ وَوَعَدَكُمْ أَنْ يَسْتَجِيبَ لَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ‏{‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ * الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ ‏}‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ اللَّهُمَّ أَنْتَ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ الْغَنِيُّ وَنَحْنُ الْفُقَرَاءُ أَنْزِلْ عَلَيْنَا الْغَيْثَ وَاجْعَلْ مَا أَنْزَلْتَ لَنَا قُوَّةً وَبَلاَغًا إِلَى حِينٍ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ فَلَمْ يَزَلْ فِي الرَّفْعِ حَتَّى بَدَا بَيَاضُ إِبْطَيْهِ ثُمَّ حَوَّلَ عَلَى النَّاسِ ظَهْرَهُ وَقَلَّبَ أَوْ حَوَّلَ رِدَاءَهُ وَهُوَ رَافِعٌ يَدَيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ وَنَزَلَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَأَنْشَأَ اللَّهُ سَحَابَةً فَرَعَدَتْ وَبَرَقَتْ ثُمَّ أَمْطَرَتْ بِإِذْنِ اللَّهِ فَلَمْ يَأْتِ مَسْجِدَهُ حَتَّى سَالَتِ السُّيُولُ فَلَمَّا رَأَى سُرْعَتَهُمْ إِلَى الْكِنِّ ضَحِكَ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ فَقَالَ ‏"‏ أَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ وَأَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِسْنَادُهُ جَيِّدٌ أَهْلُ الْمَدِينَةِ يَقْرَءُونَ ‏{‏ مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ ‏}‏ وَإِنَّ هَذَا الْحَدِيثَ حُجَّةٌ لَهُمْ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Haaruun bin Saciid Al-Ayli, waxaa nooga warramay Khaaliid bin Nizaar, waxaa ii warramay Al-Qaasim bin Mabruur, oo ka weriyey Yuunus, oo ka weriyey Hishaam bin Curwah, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Caasha - radiyallahu anha - oo tiri: Dadku waxay u cabteen Rasuulka Allah ﷺ abaar iyo roob la'aan, markaasuu amray in minbar loo dhigo goobta salaadda, wuxuuna dadka u ballamiyey maalin ay soo baxayaan. Caasha waxay tiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu soo baxay markii qorraxdu soo ifbaxday, wuxuuna fadhiistay minbarka, wuu takbiirsaday ﷺ wuxuuna ammaanay Allah Azza wa Jalla, kadibna wuxuu yiri:

"Waxaad ka cabateen abaarta dhulkiinna iyo in roobku ka daaho xilligiisii, Allah Azza wa Jallana wuxuu idin faray inaad baryataan, wuxuuna idiin ballanqaaday inuu idinka aqbali doono." Kadibna wuxuu akhriyey: "{Ammaanta oo dhan waxaa leh Allah, Rabbiga caalamiinta * Ar-Raxmaan Ar-Raxiim * Malika Yowm ad-Diin}" Ma jiro ilaah aan Allah ahayn oo sameeya wuxuu doono. Alloow, Adigu waxaad tahay Allah, ma jiro ilaah aan Adiga ahayn, Adigu waxaad tahay Ka Deeqda ah annaguna waxaan nahay masaakiin. Noo soo deji roob, waxaad noo soo dejisana nooga yeel xoog iyo gaarsiin ilaa muddo cayiman." Kadibna wuxuu kor u qaaday gacmihiisa, wuuna sii waday kor-u-qaadista ilaa laga arkay cadka kilkiladiisa. Kadibna wuxuu dadka u jeediyey dhabarkiisa, wuxuuna rogmaday ama beddelay go'iisa isagoo gacmaha kor u haya. Kadibna wuxuu u soo jeestay dadka, wuu degay, wuxuuna tukaday laba rakco. Allah wuxuu abuuray daruur, way onkoday oo hillaacday, kadibna way roobtay idanka Allah. Masjidkiisa ma uusan gaarin intaan togaggu socon. Markuu arkay dadka oo degdeg ugu cararaya gabbaadka, Rasuulka Allah ﷺ wuu dhoola-caddeeyey ilaa ilkahiisa dambe la arkay, wuxuuna yiri: "Waxaan marqaati ka ahay in Allah wax walba awoodo iyo inaan ahay addoonkiisa iyo rasuulkiisa." Abu Daawud wuxuu yiri: Xadiiskani waa gharib (naadir), silsiladdiisuna waa saxiix. Reer Madiina waxay akhriyaan "{Maliki Yowm ad-Diin}", xadiiskanna waa xujo (caddayn) u ah iyaga.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuxuu tukaday salaadda roob-doonka, wuxuuna Alle ka baryay roob.

Asalka iyo sababta

Dadku waxay Nabiga ﷺ uga cawdeen abaar iyo roob la’aan. Wuxuu u sheegay maalin ay bannaanka u bixi doonaan si ay Alle roob uga baryaan.

Erayada adag oo la sharxay
Istisqaa’

In Alle roob laga baryo, badanaa iyadoo la tukanayo salaad wadajir ah lana ducaysanayo.

Ghayth

Roob keena gargaar iyo faa’iido.

Rogidda go’a

Fal la sameeyo inta lagu jiro salaadda roob-doonka, kaas oo go’a la rogo ama dhinacyadiisa la is dhaafsado.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay werintan ka fahmeen in imaamku dadka la hadli karo inta lagu jiro salaadda roob-doonka, Alle ammaan u jeedin karo, uuna baryi karo. Nabiga ﷺ gacmihiisa ayuu kor u qaaday, go’iisana wuu rogay, wuxuuna tukaday laba rakcadood. Madh-habyadu way ku kala duwan yihiin qaabka iyo kala horraynta saxda ah ee salaadda istisqaa’; werintani waxay daliil u tahay falalka lagu sheegay. Abuu Daawuud wuxuu kaloo xusay in akhrinta “Maaliki yawmi-d-diin” ay werintan taageero ka hesho.

Casharrada maanta
  1. Waqtiyada abaarta, Alle si daacad ah u bari oo qiro inaad isaga ku tiirsan tahay.
  2. Ha ku ekaan baryidda roobka oo keliya; sidoo kale bari in waxa da’a uu noqdo mid waara oo arsaaqo keena.
  3. Marka dhibaato guud timaaddo, bulshada la wadaag, cibaadada la farayna u gut si khushuuc leh.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.