Sunan Abi Dawud, xadiiska 1778
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُوَافِينَ هِلاَلَ ذِي الْحِجَّةِ فَلَمَّا كَانَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ قَالَ " مَنْ شَاءَ أَنْ يُهِلَّ بِحَجٍّ فَلْيُهِلَّ وَمَنْ شَاءَ أَنْ يُهِلَّ بِعُمْرَةٍ فَلْيُهِلَّ بِعُمْرَةٍ " . قَالَ مُوسَى فِي حَدِيثِ وُهَيْبٍ " فَإِنِّي لَوْلاَ أَنِّي أَهْدَيْتُ لأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ " . وَقَالَ فِي حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ " وَأَمَّا أَنَا فَأُهِلُّ بِالْحَجِّ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْىَ " . ثُمَّ اتَّفَقُوا فَكُنْتُ فِيمَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ " مَا يُبْكِيكِ " . قُلْتُ وَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ خَرَجْتُ الْعَامَ . قَالَ " ارْفُضِي عُمْرَتَكِ وَانْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي " . قَالَ مُوسَى " وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ " . وَقَالَ سُلَيْمَانُ " وَاصْنَعِي مَا يَصْنَعُ الْمُسْلِمُونَ فِي حَجِّهِمْ " . فَلَمَّا كَانَ لَيْلَةُ الصَّدَرِ أَمَرَ - يَعْنِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - عَبْدَ الرَّحْمَنِ فَذَهَبَ بِهَا إِلَى التَّنْعِيمِ . زَادَ مُوسَى فَأَهَلَّتْ بِعُمْرَةٍ مَكَانَ عُمْرَتِهَا وَطَافَتْ بِالْبَيْتِ فَقَضَى اللَّهُ عُمْرَتَهَا وَحَجَّهَا . قَالَ هِشَامٌ وَلَمْ يَكُنْ فِي شَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ هَدْىٌ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ زَادَ مُوسَى فِي حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْبَطْحَاءِ طَهُرَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها .
Waxaa nooga warramay Sulaymaan bin Xarb, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Xammaad bin Zayd; sidoo kale waxaa nooga warramay Muusa bin Ismaaciil, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Xammaad (macnihiisu waa ibnu Salama); waxaa kaloo nooga warramay Muusa, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Wuhayb, oo ka weriyey Hishaam bin Curwa, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Caa’ishah, inay tiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Allah ﷺ annagoo ku beegan bilowga bisha Dul-Xijjah. Markii uu gaaray Dul-Xulayfah wuxuu yiri:
"Qofkii doonaya inuu u xidho Xajka ha xidho, qofkii doonaya inuu u xidho Cumrada ha u xidho Cumrada." Muusa wuxuu xadiiska Wuhayb ku sheegay: "Haddaan haysan lahayn xayawaanka qurbada, waxaan u xidhan lahaa Cumrada." Laakiin riwaayadda Xammaad bin Salama wuxuu yiri: "Aniguse waxaan u xidhanayaa Xajka maxaa yeelay waxaan haystaa xayawaanka qurbada." Kadib way isku raaceen, aniguna waxaan ka mid ahaa dadkii u xidhay Cumrada. Markii aan jidka ku jirnay ayaan caado helay, markaasuu ii soo galay Rasuulka Allah ﷺ anigoo ooyaya. Wuxuu yiri: "Maxaad la ooyaysaa?" Waxaan iri: "Waxaan jeclaa inaan sanadkan bixin." Wuxuu yiri: "Ka tag Cumradaada, fur timahaaga oo shanlayso." Muusa wuxuu yiri: "Oo u xidho Xajka." Sulaymaanna wuxuu yiri: "Oo samee waxa ay Muslimiintu sameeyaan Xajkooda." Markii la gaaray habeenkii bixitaanka, wuxuu amray—macnihiisu waa Rasuulka Allah ﷺ—Cabdiraxmaan inuu geeyo Tanciim. Muusa wuxuu sii raaciyey inay u xiratay Cumro beddelkeed ah, wayna wareegtay Baytka, Allahna wuxuu dhammaystiray Cumradeedii iyo Xajkeedii. Hishaam wuxuu yiri: Ma jirin wax qurbo ah oo arrintaas lagu bixiyey. Abuu Daawuud wuxuu yiri: Muusa wuxuu ku daray xadiiska Xammaad bin Salama in markii la gaaray habeenkii Badxa, Caa’ishah (Allah ha ka raalli noqdee) ay daahir noqotay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caadadu si kama dambays ah uma joojiso cibaadooyinka cumrada: Caa’isha waxay dhammaystirtay xajkeeda.
Caa’isha waxay Nebiga ﷺ ula safartay xajka, iyadoo markii hore niyaysatay cumro. Markii ay jidka ku caadowday oo ay arrintaas ka murugootay, wuxuu siiyey tilmaamo ku saabsan sida ay cibaadooyinkeeda u waafajin lahayd xaaladdeeda. Dabadeed wuxuu walaalkeed faray inuu geeyo at-Tan’iim si ay cumro u soo gudato.
Xaaladda xurmaysan ee qofka xajka ama cumrada gudanayaa galo isagoo niyaysanaya oo akhrinaya talbiyada; waxaa la socda xeerar gaar ah.
Ducada uu qofka xajka ama cumrada gudanayaa kaga jawaabo yeedhitaanka Alle ee xajka.
Meel ka baxsan xaramka Makka oo Caa’isha ay mar kale ka niyaysatay cumro.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in caadadu aanay qofka ka reebayn xajka: waxay sii gudan kartaa inta badan cibaadooyinka, balse waa inay sugtaa daawaafka ilaa ay ka daahirto. Tilmaanta ah inay cumrada ka tagto oo xajka bilowdo waxaa sharaxaadaha lagu xiriiriyaa xaaladdii gaarka ahayd ee Caa’isha iyo isu-geynta cibaadooyinkeeda; sida saxda ah ee xukunka loo dabaqayana mad-habyadu way ka doodaan. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay isku raacsan yihiin in caadadu keligeed aanay caqabad ku ahayn ku sii jirista ixraamka, inkastoo ay ku kala duwan yihiin faahfaahinta ku saabsan joojinta ama u beddelidda cumrada iyo in mar kale laga soo niyaysado at-Tan’iim.
- Qofka caadadu ku bilaabato xilliga xajka wuxuu talo weydiisan karaa, wuxuuna sii wadan karaa cibaadooyinka uu sharcigu oggol yahay.
- Daawaafta dib u dhig ilaa aad ka daahirto, cibaadooyinka kalena kala tasho qof aqoon diineed u leh.
- Ha beddelin niyadda iyo cibaadooyinka adigoon talo helin; haddii aad shaki qabto, weydii caalim aqoon u leh.
Werintan saxiixa ah waxay iyaduna sharraxaysaa sida caadada Caa’isha u saamaysay daawaafkeeda, waxayna caddaynaysaa inay sii wadan kartay cibaadooyinkii kale ee xajka.
Sunan Abi Dawud · #1779 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay la xiriirtaa qisada xajkii Caa’isha iyo cumradii ay gudatay markii ay daahir noqotay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.