Sunan Abi Dawud, xadiiska 1885
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ الْغَنَوِيُّ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ يَزْعُمُ قَوْمُكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ رَمَلَ بِالْبَيْتِ وَأَنَّ ذَلِكَ سُنَّةٌ . قَالَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا . قُلْتُ وَمَا صَدَقُوا وَمَا كَذَبُوا قَالَ صَدَقُوا قَدْ رَمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَذَبُوا لَيْسَ بِسُنَّةٍ إِنَّ قُرَيْشًا قَالَتْ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ دَعُوا مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ حَتَّى يَمُوتُوا مَوْتَ النَّغَفِ . فَلَمَّا صَالَحُوهُ عَلَى أَنْ يَجِيئُوا مِنَ الْعَاِمِ الْمُقْبِلِ فَيُقِيمُوا بِمَكَّةَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُشْرِكُونَ مِنْ قِبَلِ قُعَيْقِعَانَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ " ارْمُلُوا بِالْبَيْتِ ثَلاَثًا " . وَلَيْسَ بِسُنَّةٍ . قُلْتُ يَزْعُمُ قَوْمُكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَنَّ ذَلِكَ سُنَّةٌ فَقَالَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا . قُلْتُ مَا صَدَقُوا وَمَا كَذَبُوا قَالَ صَدَقُوا قَدْ طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ عَلَى بَعِيرِهِ وَكَذَبُوا لَيْسَ بِسُنَّةٍ كَانَ النَّاسُ لاَ يُدْفَعُونَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يُصْرَفُونَ عَنْهُ فَطَافَ عَلَى بَعِيرٍ لِيَسْمَعُوا كَلاَمَهُ وَلِيَرَوْا مَكَانَهُ وَلاَ تَنَالَهُ أَيْدِيهِمْ .
Waxaa nooga warramay Abu Salamah, Muuse bin Ismaaciil: Waxaa nooga warramay Xammaad: Waxaa nooga warramay Abu Caasim al-Qanawi, oo ka weriyey Abu ad-Dufeyl, oo yidhi: Waxaan ku idhi Ibnu Cabbaas: 'Dadkaagu waxay sheeganayaan in Rasuulullaah ﷺ uu Baydka ku dhex orday (Ramal) oo taasi tahay Sunno.' Wuxuu yidhi: 'Way run sheegeen wayna been sheegeen.' Waxaan idhi: 'Maxay run ka sheegeen maxayse been ka sheegeen?' Wuxuu yidhi: 'Run bay ka sheegeen in Rasuulullaah ﷺ uu Baydka ku dhex orday, laakiin been bay ka sheegeen inay Sunno tahay. Xilligii Xudaybiyah, Qureysh waxay tidhi:
"Iska daaya Muxammad iyo asxaabtiisa ha u dhintaan sida geela sankiisu cudurka ku dhaco ee dhinta." Markii ay heshiis la galeen oo lagu heshiiyey inay sanadka soo socda yimaaddaan oo saddex maalmood Maka joogaan, ayaa Rasuulullaah ﷺ yimid iyadoo mushrikiintu ay dhanka Quceyqicaan ka xigaan. Rasuulullaah ﷺ wuxuu asxaabtiisa ku yidhi: 'Baydka saddex jeer ku orda (Ramal).' Taasina ma aha Sunno. Waxaan idhi: 'Dadkaagu waxay sheeganayaan in Rasuulullaah ﷺ uu Safa iyo Marwa dhexdooda ku maray geel dushiis oo taasi tahay Sunno.' Wuxuu yidhi: 'Way run sheegeen wayna been sheegeen.' Waxaan idhi: 'Maxay run ka sheegeen maxayse been ka sheegeen?' Wuxuu yidhi: 'Run bay ka sheegeen in Rasuulullaah ﷺ uu Safa iyo Marwa dhexdooda maray isagoo geel saaran, laakiin been bay ka sheegeen inay Sunno tahay. Dadku kama ag tegi jirin Rasuulullaah ﷺ mana ka fogaan jirin, sidaas darteed ayuu geel fuulay si ay u maqlaan hadalkiisa, u arkaan meeshiisa, oo aanay gacmahoodu gaadhin.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Socodka degdegga ah ee dawaafka wuxuu ku xirnaa sabab taariikheed oo gaar ah.
Heshiiskii al-Hudaybiyyah ka dib, Nabiga ﷺ iyo asxaabtiisu waxay sannadkii xigay yimaadeen Maka si ay saddex maalmood u joogaan. Quraysh waxay hore u sheegeen inay cudur u dhiman doonaan. Socodka degdegga ah ee saddexdii wareeg ee hore wuxuu muujiyay xooggooda. Nabigu ﷺ wuxuu sa‘yiga ku sameeyay isagoo saaran gaadiid, si dadku u maqlaan hadalladiisa oo ay u arkaan isaga iyagoon isku ciriirin.
Socod firfircoon oo xooggan inta lagu jiro saddexda wareeg ee hore ee dawaafka.
Toddoba jeer oo lagu wareego Kacbada, taasoo ka mid ah cibaadada xajka.
Socodka hore iyo gadaal ee u dhexeeya buuraha Safa iyo Marwa.
Ibn Cabbaas wuxuu kala saarayaa ficilka sugan ee Nabiga ﷺ iyo sababtiisa: raml-ka saddexda wareeg ee hore wuxuu dhacay duruufihii xajkii ka dambeeyay al-Hudaybiyyah. Sharaxaadda xadiiskani waxay dhaqankaas ku xiraysaa duruufihii waagaas, mana aha dhiirrigelin aan xad lahayn oo ah in dawaaf kasta si degdeg ah loo socdo. Nabigu ﷺ wuxuu sa‘yiga u adeegsaday gaadiid sababo la xiriira ciriiriga, si dadku u arkaan una maqlaan isaga oo aysan taaban. Sidaas darteed, culimadu waxay kala saaraan cibaadooyinka la faray iyo doorashooyinka wax-ku-oolka ah ee baahi gaar ah awgeed la sameeyo.
- Markaad xajka gudanayso, baro ficillada ah waajibaad cibaado oo joogto ah iyo kuwa ku xiran xaalad gaar ah.
- Marka ciriiri jiro, raac tilmaamaha hagayaasha awoodda u leh, hana dadka isku riixin si aad ugu dhowaato goob cibaado.
- Baro duruufihii taariikheed ka hor intaadan ficil Nabawi u qaadan xeer guud.
Xadiiskani wuxuu xusayaa idtibaaca xilliga dawaafka, wuxuuna dhammaystirayaa sharraxaadda cibaadooyinka xajka.
Sunan Abi Dawud · #1884 (Sahih)Xadiiskan kale ee saxiixa ah ee Ibn Cabbaas laga weriyey wuxuu sidoo kale ka hadlayaa ficilladii Nabiga ﷺ intii xajku socday.
Sunan Abi Dawud · #1886 (Sahih)Xadiiskan Ibn Cabbaas laga weriyey wuxuu bixiyaa macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan dhaqankii Nabiga ﷺ ee dawaafka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.